اعلال : عبارت است از تغییری که بر حرف عله در کلمه عارض می شود .

حروف عله : عبارتند از  ‹‹  و  ،  ی ، و الف منقلبه ، ا ،  ››

فعل معتل : به فعلی گفته می شود که یک یا دو حرف از حروف اصلی آن از حروف عله باشد .

انواع فعل معتل :  1- مثال      2-  اجوف     3-  ناقص         4- لفیف

فعل معتل مثال : فعلی است که اولین حرف اصلیش حرف عله باشد .

فعل معتل مثال بر دو نوع است : 1- مثال واوی   :  وَعَدَ     وَضَعَ     وَهَبَ       2- مثال یائی  : یَقَظَ ،  یَسَرَ ،   یَقِنَ


موضوعات مرتبط: عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، عربي سه انساني ، عربي پيش دانشگاهي (عربــــــــی 4 ) ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: فعل معتل , اعلال , مثال , اجوف , ناقص

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 21 آذر1393 | 10:2 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
 

اسمهای استفهام : برای سؤال و پرسش از زمان ، مکان ، شخص چیز ، ویا حالت بکار می روند .

اَینَ : کجا        مَا : چه        مَن : که      مَتی : کی   کَیفَ : چگونه         کَم : چند        اَیُّ : کدام

  اَنَّی : چگونه ،کجا          اَیّانَ : چه وقت .

اَینَ علی ؟ : علی کجاست .؟

 مَاهذَا ؟ : این چیست ؟

 مَن هذَا ؟  :این کیست ؟

مَتَی تَذهَبُ ؟ کی می روی ؟

کَیفَ حالُکَ؟  : حالت چطور است .

کَم کِتاباً عِندَکَ ؟ : چند کتاب نزد تواست .؟

فَبِاِیِّ حَدیثٍ بَعدَهُ یُؤمِنونَ؟  : پس به کدام سخنی بعد از آن ایمان می آورید .؟

اَنَّی محمدٌ ؟ : محمد کجاست یا محمد چطور است. ؟

اَیّانَ تَرجِعُ ؟ : چه وقت برمی گردی .


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، قواعد پايه اي راهنمايي ، عربي دو انساني ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: استفهام

تاريخ : جمعه 21 آذر1393 | 8:40 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

اسمهای منصرف  و غیر منصرف

اسم منصرف : اسمی است که تنوین پذیر باشد و هرسه قسم اعراب یعنی ( -َ ، -ً     -ِ  ، -ٍ     -ُ  ، - ٌ ) راقبول کند .

مانند : کلمه ی « رجل »     در عبارات :    جاءَ رَجُلٌ      رَأیتُ رَجلا ً           سَلَّمتُ عَلَی رَجُلٍ

اسم غیر منصرف : اسمی است که تنوین پذیر نباشد . و به جای کسره آن را فتحه دهند.

اسمهای غیر منصرف عبارتنداز  :

1 اسمهای علم مؤنث ، لفظی ، معنوی :  فاطمة، مریم ، حمزة ، معاویة :        «الاسلامُ علی فاطمةً الزّهراء»

2 علم غیرعربی : یوسف – یعقوب – فرعون       «و اَرسلْنا الی فرعونَ رسولاً»

نکته: اسم عَلَم غیرعربی (عجم) سه حرفی که ساکن الوسط باشد، منصرف خواهد بود مانند: لوط و نوح.

اسمهای علم منصرف در قرآن :

قریش ، شعیب ، صالح  ، یهود ، انجیل ، توراة ، شیطان ، مسیح ، روح القدس ، هود ، عاد ، سبأ ، کعبه ، ودّ ، سواع ، نسر ( نام سه بت جاهلی ) نوح ، محمد ، لوط ، عزیز ، ابو لهب .

 اسم های علم غیر منصرف :

قارون ، لقمان ، یثرب ، ابراهیم ، هارون ، فرعون ، مصر ، اسرائیل ، یونس ، ابلیس ، آدم ، مریم ، جبرئیل ، میکائیل ، سلیمان ، بابل ، هاروت ، ماروت  ، اسماعیل ، یعقوب ، اسحاق ، ثمود ، مدین ، یوسف ، جهنم ، یأجوج ، مأجوج ، داود ، ادریس ، هامان ، رمضان ، یاسین ، یونس ، طالوت ، جالوت ، آذر ، الیاس ، الیسع ، أبابیل ، عمران ، إرَم ، ایوب ، أحمد ، یغوث ، یعوق ( نام دو بت جاهلی ) ، موسی ، عیسی ، یحیی ، زکریا .

تذکر : در بین اسامی پیامبران « شش صلنمه » یعنی ( شیث ، شعیب ، صالح ، لوط ، نوح ، محمد ، هود ) منصرف  و بقیه غیر منصرف می باشند.

3 نام شهرها و کشورها : طهران ،  مکة ، ایران       « و الی مدینَ أخاهُمْ شُعیباً»

4 صفت بر وزن « اَفعَل ، فُعلی اَفعَل ، فَعلاء فَعلان ، فَعلی » ( وزن مذکر و مؤنث ) :

مانند : اکبر ، کبری    اخضر ،  خضراء    عطشان ،  عطشی       « الیس اللهُ بأعلمَ بالشاکرین»

                                           

  5- جمع مُنتَهِی الجموع :

 (یعنی جمعهای پنج حرفی یا شش حرفی که حرف سوم آنها الف باشد)

یا جمع های مکسری که آخر آنها به (اعِل) و یا (اعِیل) ختم شوند .

مانند جمع های مکسر هم وزن مَفاعِل و مَفاعِیل ، اَفاعِل ، اَفاعِیل

مانند :    مساجد ، مراجع ، اساتید ، اماکن       « و زیّنا السّماءَ الدنیا بمصابیحََ»

6- اسمی  که به «  الف تأنیث مقصوره یا ممدوده » ختم شده باشد خواه اسم باشد خواه صفت .

مانند : سلمی ، زکریا  ، صحراء ، حُبلی / ذکری /  جرحی / سَکری

تذکر : الف تأنیث مقصوره یا ممدوده باید زائد بر سه حرف اصلی  باشد .

  مثل شهداء که همزه زائده است پس غیر منصرف است بخلاف اِقتضاء که همزه اش اصلی و منقلب از یاء است پس منصرف است . کلمه ی اَشیاء اصل آن اشیئاء است پس همزه آخر زائده است و غیر منصرف .

7- هر اسم علمی که بروزن یک فعل باشد:  مانند : یزید  ، احمد

8- هر اسم خاصّی که الف و نون زاید داشته باشد.  مانند: عثمان / سلمان / عمران / شعبان / رمضان

9- اسم هایی که از شکل اصلی خود گذشته و به شکل دیگری تبدیل شده‏اند. به اصطلاح "عدل" گفته می شوند.

عامر ← عُمَر           قازِح ← قُزَح        اثنین اثنین ← مثنی

10-  هر اسم خاصّی که مرکب مزجی باشد.     مانند: بَعلَبک / بیت لحم / حضرموت

نکته مهم : اسم های غیر منصرف در صورتی که (ال) بپذیرند و یا مضاف شوند، می توانند حرکت  "کسره" را قبول کنند

اما همچنان غیر منصرف باقی می مانند یعنی نمی توانند تنوین بپذیرند.

ذهبتُ الی مدارسَ                 (ذهبتُ الی المدارسِ)    یا   (ذهبتُ الی مدارسِ المدینةِ) 

نکته : فعل ، ضمیر ، اسم اشاره ، اسم موصول ، صفت و خبر مشتق برای مونث لفظی بصورت مذکر بکار می رود .

مانند: جاءَ حمزةُ                           


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، عربي دو انساني ، آموزش صرف ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: منصرف , غیر منصرف

تاريخ : جمعه 21 آذر1393 | 6:15 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

صفت  ( نعت ) :

صفت حالت و چگونگی کلمه ی ما قبل خود را که ‹‹ موصوف یا منعوت ›› باشد بیان می کند .

مانند : جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ   .   جاءَ : فعل        رَجُلٌ : فاعل و مرفوع       فاضِلٌ : صفت و مرفوع به تبعیت از ماقبل

 

صفت باید در چهار مورد با موصوفش مطابقت داشته باشد . که عبارتند از :

1- اعراب ( رفع و نصب و جر )    مانند :   جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ   .  رأیتُ رَجُلاً فاضِلاً .        سَلَّمتُ عَلَی رَجُلٍ فاضِلٍ .

2- عدد   ( مفرد ، مثنی ،  جمع )   مانند :   جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ       جاءَ رَجُلانِ فاضِلان ِ     جاءَ رِجالٌ فاضِلون َ

3- جنس ( مذکر و مؤنث  )         مانند :   جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ   .   جاءَت اِمرأةٌ فاضِلة ٌ

4- شناسایی ( معرفه و نکره )      مانند :    جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ   .    جاءَ الرَّجُلُ الفاضِلُ

انواع صفت :

1- صفت مفرد :   جاءَ رَجُلٌ فاضِلٌ   .   جاءَ رَجُلانِ فاضِلان .    جاءَت التِّلمیذاتُ الفاضِلات ُ 

2- صفت جمله :  ( الجُمَلُ بَعدُ النَّکراتِ  صِفاتٌ )   هرگاه جمله ای بعد از اسم ‹‹ نکره ای ›› بیاید و آن اسم را توصیف کند

جمله ی وصفیه خواهد بود . مانند : رأیتُ ظَبیاً یَمشِی بِهدوءٍ  . جمله ی  یَمشِی بِهدوءٍ  جمله ی وصفیه و منصوب محلا  

موصوف : نقش نیست و می تواند نقشهای متفاوت را ایفا کند .

طریقه ی ترجمه ی صفت:

1- صفت در زبان فارسی به صورت مفرد می آید هرچند در زبان عربی مفرد نباشد. 

التِّلمیذانِ مُجتهدانِ ، التلامیذُ المُجتهدونَ : دانش آموزان کوشا

2- در ترجمه ی جمله ی وصفیه ، حرف « که » را بر آن می افزائیم و خود فعل مطابق نیاز جمله ترجمه می شود .

الف : ماضی + ماضی = ماضی بعید .( ماضی ساده )    اِشتَرَیتُ کِتاباً قد رأیتَهُ فِی المَکتَبَةِ

کتابی را خریدم که آن را در کتابخانه ی مدرسه دیده بودم  ( دیدم )

ب : ماضی + مضارع = ماضی استمراری     سَمِعتُ نداءً یَدعُونِی اِلی الصِّدقِ .

ندائی را شنیدم که مرا به صداقت فرا می خواند .

ج: مضارع + مضارع = مضارع التزامی    اُفَتِّشُ عَن کِتابٍ یُساعِدُنِی فِی فَهمِ النُّصُوصِ .

دنبال کتابی می گردم که مرا در فهم متون یاری کند .


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، عربي دو انساني ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: نعت , صفت , موصوف

تاريخ : جمعه 21 آذر1393 | 6:13 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

انواع « ما »
1- « ما » الشرطية : مطابق با نقش خود در عبارت اعراب می پذيرد . « و ما تفعلوا من خير يعلمه الله » (بقره 197)
2- « ما » الموصولية : برای عاقل و غير عاقل . « يسبّح لله ما في السماوات و ما في الأرض »
3- « ما » الاستفهامية : برای سؤال در مورد غير عاقل و حقيقت و يا صفت چيزي به كار مي رود. « ما فعلت ؟ » « ما اقسام الكلمة ؟»
4- « ما » التعجبية : نكره ی تامه به معنی « شيء عظيم » .
5- « ما » المصدريه كه با ما بعد خود به تأويل مصدر می رود.
الف : ظرفيه ى زمانيه ، زمانی كه ما بعد آن دلالت بر زمان می كند . مانند : « و اوصاني بالصلاة و الزكاة مادمت حيّا » ( مريم 31) « ما دمت حيا » أي: مدّة حياتي. « ما » حرف مصدري است ومحلي از اعراب ندارد.
ب: مصدريه غير ظرفيه ، در اين صورت با توجه به مقتضيات جمله با ما بعد خود نقش می پذيرد. مانند : « آمنوا كما آمن الناس « بقره 13 » اي « آمنوا كإيمان الناس »
6- « ما » الزائدة كه در موارد زير مي آيد:
الف : بعد از إذا « و كلّ ما بعد اذا زائده » مانند:«إذا ما حضر المعلم سكت الحاضرون » .
ب: بعد از متی مانند :« متى ما تأت أعلِّمك ».
ج : بعد از حروف جر مانند : فعمّا قريب يأتي النصر»
د : بعد از « لاسيَّ » ( زماني كه اسم پس از آن منصوب يا مجرور باشد .)
ه : پس از « احياناً و قليلاً و كثيراً » مانند : كثيرا ما نصحتك . (كثيرا : مفعول فيه )
و : پس از « أيّ » أيّما التلميذين كافأت ؟ أيّ : مفعول به ، ما : زائده و التلميذين : مضاف اليه
7- «ما » نافيه غير عامل : كه فعل ماضي و يا مضارع را منفي مي كند.
8- « ما » نافيه عامله ( ما شبيه به ليس يا ما حجازيه كه با شروط زير مبتدا را مرفوع و خبر را منصوب مي كند : خبر آن مقدم نشود ، معمول خبرش بر اسمش مقدم نشود ، پس از آن « إنْ » اضافه نشود ، خبرش با « إلاّ » نقض و تكرار نشود )مانند « ما أحَدٌ افضلَ من الشهيد».
9- « ما » الكافّة :كه به كلمات زير وصل مي شود :
- « إنّ و اخوات آن » إنّما المؤمنون إخوة .
- فعلهاي « كثر ، قلّ ، قصر ، شدّ ، طال » مانند : قلّما نال مناه من حرص . (فعلهاى مذكور در اين صورت فاعل ندارند)
- حرف جر « ربّ » مانند : ربّما ازورك . (در اين صورت ربّ نياز به مجرور ندارد).
10- « ما » پس از « نعم و بئس » : پس از موارد زير :
- معرفه تامه : مانند : علّمته علماً نِعِمّا . أي : نعم الشيء التعليم . نعم : فعل مدح ، ما : فاعل ،و مخصوص به مدح محذوف است .
- نكره : در محل نصب به عنوان تمييز و آن زماني است كه پس از آن جمله ى فعليه باشد . مانند : « نعمّا تتعلّمونه » إي « نعم شيئاً تتعلّمونه » نعم : فعل و فاعل ، ما : تمييز و جمله « تتعلّمونه » صفت براي « ما »
11- « ما » نكره ى تامّه اى كه اسم نكره به واسطه ى آن توصيف مى شود . در اين صورت ما به عنوان صفت در محل رفع ، نصب و يا جر است.
مانند : جئتك لأمرٍ ما . ما نعت براي « امر » در محل جر


موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، پرسش و پاسخ نکات قواعدی ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، ســــــؤال از شمــا پـاسـخ کامل و تحقیقـــی از ما
برچسب‌ها: ما موصولیه , مصدریه

تاريخ : دوشنبه 17 آذر1393 | 0:59 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
نحوه  مطالعه عربی 3 دروس 5 تا 7

تمییز همواره اسمی است جامد نکره منصوب که از کلمه‌ی ماقبل خود یا از جمله‌ی ماقبل خود رفع ابهام می‌کند که به همین علت به آن زائل یا یُزیل‌الابهام گویند. این‌گونه اسم‌ها در اصل مبتدا یا فاعل یا مفعول بوده‌اند مثل‌«حَسُنَ هذا التلمیذُ خُلقاً». این دانش‌آموز از نظر اخلاق نیکو شد. در جمله‌ی فوق کلمه‌ی خُلقاً تمییز یا روشنگر جمله نام دارد که رفع ابهام نموده است و غالباً معنای (ازنظر، ازجنبه‌ی، ازلحاظ) می‌دهد. دام‌های آموزشی این درس 1) تمییز شبیه مفعول مطلق نیابی و یا سایر منصوبات است , در این حالت چه‌گونه آن را شناسایی کنیم؟ پاسخ: علاوه بر منصوب و جامد و نکره بودن خود تمییز باید بدانیم که این کلمات از جنس فعل جمله نمی‌آیند و همواره قبل از خودشان اسم تفضیل یا فعل تمییز طلب یا واحد‌های وزن... دارند. مثل: تَقَدَمَ (فعل) هذا التلمیذ تَقَدُماً (مفعول مطلق) تَقَدَمَ (فعل) هذا التلمیذ درساً (تمییز) 2) فعل‌های تمییز‌طلب با فعل‌های دو مفعوله اشتباه نمی‌شوند؟ پاسخ: با تکرار و تمرین و جداسازی این دو دسته قادر به تشخیص خواهید بود. فعل‌های دو مفعوله: اَعطی، آتی، حَسِبَ، جَعَل، رَزَقَ ... فعل‌های تمییز‌ طلب: ازداد، امتلأ، کفَیَ، تَقَدم، حَسُنَ، طابَ ... 3) چگونه تمییز را با یک نگاه تشخیص دهیم؟ پاسخ: با تسلط بر نشانه‌های آن که قبل از آن با ‌فاصله یا بی‌فاصله می‌آید مثل: الف) اسم تفضیل بر وزن اَفعَل، اَفَل، اَفعَی+ تمییز منصوب هُوَ أَحسَنُ مِنی إحساساً هُوَ أشَد مِنی خُلقاً هُوَ اَلأعلی قولاً ب) دو کلمه‌ی خیر- شر+ تمییز منصوب الصالحات خیرٌ عند ربک ثواباً ج) فعل‌های تمییز‌طلب لازم یا متعدی+ تمییز لازم: حَسُنَ، طابُ، خاضَ، کَفَی، تَقَدَمَ، امتلأ، ازداد، ارتفَعَ، إشتَهَرَ متعدی: فَجَرَ، ملأَ، زِد مثال: یَمتَلِئُ قلبی نوراً فَجَرنا الارضَ عیوناً د) واحدهای وزن، پیمانه و مقدار، مساحت، عدد 3 به بعد واحد وزن مثل: کیلو، مثقال، ذره، غرماً واحد پیمانه مثل: کوب، کأس، قدح واحد مساحت مثل: هکتار، متر عدد 3 به بعد مثل: ثلاث، اَربعَ، خمس، ست... * عدد‌های 1و2 (واحد- اثنان) و عدد‌های ترتیبی (اول، ثانی، ثالث، رابع، خامس…) نمی‌توانند پس از خود تمییز بگیرند زیرا این اعداد خود صفت‌اند مثل: رایتُ رجلینِ اثنینِ 3 نکته‌ی مهم: اگر تمییز پس از اسم تفضیل بیاید در اصل مبتدا بوده است انتَ اَصدَقُ الناس قولاً (تمییز) در اصل قولُک (مبتدا) أصدقُ … اگر تمییز پس از فعل لازم بیاید در اصل فاعل بوده مثل: خاض ذلک النهر ماءً (تمییز) در اصل خاضَ ماءُ (فاعل) ذلک النهر اگر تمییز پس از فعل متعدی بیاید در اصل مفعول‌به بوده مثل: فَجَرنا الارضَ عیوناً (تمییز) در اصل فَجَرنا عیونَ الارضِ درس6: اسلوب استثناء برای جداسازی کسی یا چیزی از یک گروه یا اشیاء یا … به کار می‌رود و 3 رکن دارد : مستثنی‌منه: همان قاعده‌ی کلی است که جداسازی از او صورت می‌گیرد. مستثنی: همان جزء جداشده از کل است. حرف استثناء: إلا می‌باشد که عمل جداسازی را انجام می‌دهد. فاز الطلاب (مستثنی منه) فی الامتحان اِلا( حرف استثناء) المتکاسلیَنِ (مستثنی منصوب) انواع استثناء 1) استثنای تام یا کامل: هرگاه مستثنی‌منه که یک اسم جمع یا ضمیر جمع است درون جمله بیاید, جمله‌ی قبل از اِلا کامل خواهد بود که در این حالت تام نام دارد. تام فعلیه: فعل مثبت یا منفی+ اسم جمع+ اِلا+ مستثنی 100% منصوب یفوز الناس فی‌الحیاه اِلا الکافرین لا تعبدوا احداً اِلا الله تام اسمیه: مبتدای جمع+ خبر مفرد یا شبه جمله+ اِلا+ مستثنی 100% منصوب التلامیذ ناجحون اِلا واحداً منهم کل الانسان هادمون اِلا الله * با اندکی دقت متوجه می‌شویم که در تام‌ها مستثنی‌منه وجود دارد و مستثنی‌منه نیز همواره یک اسم جمع می‌باشد مثل: ( طلاب، تلامیذ، اصدقاء، الناس، احد، شئ، انسان، جمیع، کل، عمل، قَول، کلام،... ) و مستثنی همواره منصوب است. لا تَقُل شیئاً اِلا الحقَ/ رایتُ جمیع اصدقائی اِلا واحداً حال اگر مستثنی‌منه ( اسم جمع قبل از اِلا) را حذف کنیم استثناء مفرَغ یا تهی و ناقص می‌شود. در این حالت مستثنی یا کلمه‌ی پس از إلا برای رفع نقص در جمله نقش گرفته و منصوب یا مرفوع می‌شود. 2) استثنای مفرغ فرمول مفرغ اسمیه= هل، ما، لا+ اسم+ اِلا+ مستثنی مرفوع در نقش خبر مثال: هل جزاءُکَ اِلا الاحسانُ ما المالُ و النبرنَ اِلا ودائعُ لا اله اِلا اللهُ فرمول مفرغ فعلیه= ...... فعل منفی ماضی یا مضارع (نزدیک‌ترین فعل به اِلا)+ اِلا+ مستثنی مرفوع ( فاعل نایب اسم ناقصه) یا منصوب ( مفعول خبر ناقصه) ما جاء اِلا تلمیذٌ (فاعل) لاینجَحُ اِلا طالبٌ (فاعل) مارایتُ اِلا تلمیذاً (مفعول) لم یکن فی‌الصف اِلا تلمیذٌ (اسم مؤخر کان) ما کان الهدفُ اِلا تعلیمَ الناس (خبر کان) ما قُتِلَ فی‌الحرب اِلا مقاتلٌ (نایب فاعل) لا یُسمَعُ اِلا اصواتُ العصافیرِ (نایب) * جمله‌های تام به شکل (به‌جز- مگر) و جمله‌های مفرغ با فقط در ابتدا و مثبت بودن فعل ترجمه می‌ شوند مثل: تام= لاتعبدوا اَحَداً اِلا الله= کسی را نپرستید به‌جز خدا مفرغ= لا تعبدوا اِلا الله= فقط خدا را بپرستید درس 7: منادا (یا+ منادای منصوب) ابتدا منادا را اثبات کرده سپس انواع منادا را بررسی کنید. * برای اثبات منادا کافی است بدانیم پس از منادا، فعل یا ضمیر صیغه‌ی 7 تا 14 می‌آید در حالی‌که پس از مبتدا فعل یا ضمیر صیغه‌ی 1 تا 6 و یا یک اسم مرفوع می‌آید مثل: منادا: ربی (منادا) اِغفِر (امر مخاطب) لی ذنوبی ربی (منادا) لاتردَ (نهی مخاطب) حاجتی ربی (منادا) انتَ (7) خالقُ السماوات ربی (منادا) أنا (13) تائبٌ إلیکَ مبتدا: ربی (مبتدا) خالقُ (اسم مرفوع) السماوات ربی (مبتدا) خَلَقَ (ماضی صیغه 1) السماوات ربی (مبتدا) یغفرُ (مضارع صیغه 1) ذنوبی انواع منادا 1) منادای علم= یا+ یک اسم خاص-ُ دار ( منادای علم مبنی بر ضم محلاً منصوب بی ال و بی تنوین) یا علیُ، یا فاطمهُ، یا اللهُ، یا مریمُ یا ایرانُ، یا اصفهانُ، یا جوادُ، یا قریشُ 2) منادای نکره مقصوده نوع الف= یا+ یک اسم عام-ُ دار ( منادای مبنی بر ضم محلاً منصوب بی ال و بی تنوین) یا رجلُ، یا امراهُ، یا طالبهُ یا تلمیذُ، یا ناسُ، یا بلدُ، یا مومنُ * به جای یا الله می‌توان از اللهُمَ استفاده کرد که همان منادای علم است. * به جای یک اسم عام مفرد می‌توان از مثنی یا جمع یا موصول استفاده کرد که همان منادای نکره‌ی مقصوده است. مثل: یا مَن، یا مومنونَ، یا تلمیذانِ * دو نوع منادای گفته‌شده، ظاهرشان مرفوع است ولی باید بدانیم که ظاهر این‌دو مهم نیست بلکه این مهم است که محلاً منصوب‌اند. 3) منادای مضاف (با اعراب اصل فرعی تقدیری) یا+ بی ‌ال+ ال دار مجرور یا+ بی ال ( منادای مضاف منصوب)+ ضمیر متصل جری (مضاف‌الیه مجرور) * منادای مضاف با اعراب اصلی فقط-َ می‌گیرد. مثل: یا ربَنا، یا ربَ‌‌‌‌‌‌ العالمینَ، یا قاضیَ‌ الحاجاتِ * منادای مضاف با اعراب فرعی در مثنی و جمع مذکر به یاء و در خمسه به الف و در جمع مونث به کسره می‌باشد. مثل: یا تلمیذَی المدرسهِ/ یا أَخوَیَ/ یا مسلِمی العالم/ یا مسلماتِِ العالم/ یا ذاالجودِ/ یا ابانا/ یا اخانا/ یا ذاالکرمِ * منادای مضاف با اعراب تقدیری در مقصور‌ها و مضاف‌به ی متکلم وجود دارد. مقصور= یا مولانا/ یا فتی المدینه/ یا هُدَی الناسِ مضاف‌به ی= یا ربی/ یا اصدقائی/ یا الهی/ یا صدیقی * به جای ی متکلم می‌توانیم–ِ نیز بیاوریم مثل: یا اولادی--- یا اولادِ که باز هم منادا مضاف و تقدیراً منصوب است یا ربی---- یا ربِ 4) منادای نکره‌ی مقصوده نوع ب ( مبنی بر ضم محلاً منصوب) یا+ أیُها+ ال دار مذکر مرفوع أیَتُ (منادا محلاً منصوب) ها (حرف زاید)+ ال دار مونث مرفوع (تابع منادا مرفوع) مثال: اَیُها المسلمون/ ایُها الطلبهُ اَیتها المسلماتُ / ایتها الامهاتُ ایها الرجلُ/ ایتها التلمیذتانِ ایتُها الارضُ/ ایتُها النفُس * ارض، شمس، نفس، دار، نار، بئر، ریح، روح، عصا، سماء، مونث‌اند پس با ایتها به‌کار می‌روند. * طَلَبه، وَرَثَه، کَفَره، جَبَره (وزن فَعَلَه) جمع‌های مکسری‌اند که مفردشان مذکر است پس با ایُها به‌کار می‌روند. 5) منادای شبه‌مضاف منصوب به اعراب ظاهری اصلی یا+ اسم-ً دار منصوب یا تصیراً بالعباد/ یا وجیهاً/ یا عالماً/ یا غنیاً لا یفتقر


موضوعات مرتبط: عربی سه تجربی و ریاضی ، عربي سه انساني ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: تمییز , منادی

تاريخ : دوشنبه 17 آذر1393 | 0:50 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

 

آمين

اسم فعل امربه معني استجب  و مبني بر فتح

آنفا"

ظرف زمان ومنصوب

اُخري

غير منصرف است « به علت صفت وتانيث

اهلا" وسهلا"

ادات (تحسين وترحيب)به معني خوش آمدي         مفعول به براي فعل محذوف

اولو

جمع «ذو»ازلفظي ديگر،به معني دارندگان ،اعرابش مانند جمع مذكر سالم

ايّاك

ازالفاظ تحذيراست و مفعول به  براي  فعل محذوف

ايضا"

به معني  نيز  و همچنين –مفعول مطلق براي فعل  محذوف

اين

به معني  كجا     ظرف مكان  ومبني بر فتح

بضع و بضعه

مابين سه تا نه  را گويند

تعسا"

مفعول مطلق براي فعل معذوف وبراي نفرين به كار مي رود

ثم

اشاره براي مكان بعيد به معني  هناك- مبني بر فتح ودر محل نصب

ثم

حرف عطف براي ترتيب وتراخي «بامهلت » مثل : جاء سعيد ثم فريد يعني ابتداسعيد آمد سپس فريد

جميع

ازالفاظ تاكيد معنوي

حاشا

ادات استثنا مابعدش  منصوب است يا مجرور

حسنا"

مفعول به براي فعل محذوف  يعني فعلت حسنا"

حقا"

مفعول مطلق براي فعل محذوف

حين

ظرف زمان مبهم

حي،حيهل،حي هلا

اسم فعل امر به معني اقبل  و  عجل

خلال

ظرف مكان و منصوب

خوف

مفعول به است مثل « طرب التلميذ خوف المعلم »

دع

فعل امراز(ودع ، يدع ) به معني ترك

دون

ظرف مكان است وبيشترين كاربردش نصب است بنابر ظرفيت

ذات

اسم به معني :     صاحبه               ومؤنث ذو

ذر

فعل امر به معني اترك

رويد

دراصل ارواد مصدر باب افعال است كه تصغير وترخيم شده به معني (مهلا" ،رويدا" )مفعول مطلق است

زمان

اعرابش مانند اسبوع است يعني ظرف زمان و منصوب

سبحان

مفعول مطلق براي فعل محذوف

سمعا" وطاعه"

مفعول مطلق براي فعل محذوف

شطر

 به معني سوي وجانب – ظرف زمان ومكان

صباح ، مساء

ظرف زمان منصوب

صبرا"

مفعول مطلق براي فعل محذوف

طوبي

به معني جنت و سعادت  و هميشه مبتدا است وخبرش جار ومجرور

طوعا"

حال  و منصوب

عل

مخفف لعل

قاطبه

حال به معني جميعا"

كافه

حال ومنصوب به معني كل

كيف

اسم است ومبني بر فتح

لات

درعمل و معني مانند ليس است وبايد اسم وخبرش از اسماء زمان باشد

لدي

ظرف زمان يا مكان مبني بر سكون به معني عند

هيا

اسم فعل امر به معني « اسرع »

هيهات

اسم فعل امر به معني بعد

يوم

ظرف زمان واعرابش مانند اسبوع است

اربا" اربا"

به معني عضوا" عضوا   -حال ومنصوب

ازاء

ظرف مكان به معني مقابل

ارضون

جمع ارض واز اسم هاي ملحق به جمع مذكر سالم

اسبوع

اگر دلالت بر زمان كند وصحيح باشد كه جلوش في بگذاريم ظرف است درغير اين صورت اعرابش بستگي به نقش آن دارد

اف

در لغت به معني چرك اطراف ناخن  وگفته شده « چرك گوش » اسم فعل مضارع است به معني اتضجركثيرا"

حذار

اسم فعل امر به معني  احذر


موضوعات مرتبط: آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، ســــــؤال از شمــا پـاسـخ کامل و تحقیقـــی از ما
برچسب‌ها: ترکیب , الاعراب

تاريخ : دوشنبه 17 آذر1393 | 0:18 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
جمع مکسر دانستیم که جمع بر بیش از دونفر دلالت می کند . اسم های جمع یا سالمند یا مکسر اسم جمع سالم بر دونوع بود . جمع مذکر سالم که علامت آن (ونَ / ینَ ) بود . جمع مونث سالم که علامت آن (ات ) بود . ضمن اینکه ة از آخر کلمه حذف می شد . جمع مکسر از کسر می آید . یعنی شکسته شده . در واقع ما به خاطر اینکه از درس عربی بدمان می آید دق دلیمون را برسر جمع مکسر خالی می کنیم وبه حدی کلمه مان را می زنیم که دست وپا وسرش را می شکنیم وبعد هم همسایه ها از راه میرسند که ای بابا ! چرا این بیچاره را میزنی ؟ تقصیر این چیه که تو درس نمی خونی ؟ وآن را به بیمارستان می رسونند . حالا بعد از این زد نها ممکن است کلمه ما احتیاج به عصا و لوازم پزشکی پیداکند . ممکن هم است که اصلا قطع عضو بشود . شوخی کردم . اینها را گفتم که بدانید جمع های مکسر قانون خاصی ندارند وشما می بایست از راه شنیدن وحفظ کردن آنها را یاد بگیرید . اما یک نکته خیلی مهم راباید بدانید وآن هم اینکه : تمام اسم های مفرد ومذکری که برای نام بردن اشیاء وحیوانات هستند اگر بخواهند جمع بسته شوند جمع آنها حتما جمع مکسر است . مثل : باب (در ) »»» ابواب (درها) جدار(دیوار) ، جُدُر (دیوارها) قلم، اقلام کتاب ، کُتـُب دفتر ، دفاتر ولی این به معنی این نمی باشد که اسم های مفرد ومذکری که برای اشخاص به کار می روند جمع مکسر بسته نمیشوند .ممکن است بعضی از این اسم ها هم جمع مُکـّسَر بسته شوند . که خیلی از آنها را شما در زبان فارسی هم به کار می برید . مانند: شخص ، اشخاص طفل ، اطفال نبی ، انبیاء ولی ، اولیاء ولد(فرزند) ، اولاد (فرزندان) ممکن است اسمی هم مونث باشد و شما برای جمع بستن آن از جمع مکسر استفاده کنید . مانند: محفظة (کیف) ، محافظ (کیفها) نملة (مورچه) ، نمال (مورچه ها) نافذة (پنجره) ، نوافذ(پنجره ها) حالا چند تا جمع مکسر هم خودتان بیارید . ضمن اینکه یادتان باشد اگر جمع مکسر شما بر شخص دلالت می کرد اسم اشاره برای آن مانند اسم های جمع می آید . یعنی هؤلاء برای نزدیک واولئک برای دور . ولی اگر بر شیء یا حیوان دلالت می کرد اسم اشاره برایش به شکل مفرد ومونث می آید . کاری هم نداریم که این کلمه ما مذکر است یا مونث . مانند : هذه ابواب هذه نوافذ برای اینکه بدانید جمع مکسر شما مذکر است یا مونث ، کافی است مفرد آن را ببینید . اگر مفردش مذکر بود جمعش هم مذکر است واگر مفردش مونث بود جمعش هم مونث است .


موضوعات مرتبط: عربی یک عمومی متوسطه ، قواعد پايه اي راهنمايي ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: جمع مکسر

تاريخ : دوشنبه 17 آذر1393 | 0:8 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تجزیه وترکیب آیه ی 1 از سوره ی نساء ( 4 ) 

« یا أیّها الناسُ اتّقوا ربّکمُ الذي خلقَکم من نفسٍ واحدة وخلق منها زوجَها وبثّ منهما رجالاً کثیراً ونساءً واتّقوا الله الذي تَساءلون به والأرحامَ إنّ الله کان علیکم رقیباً » .

یا : حرف نداء ، غیر عامل ، مبنی بر سکون .

أيّ : اسم غیر متصرف ، نکره ، مبنی بر ضم ./ منادای نکره ی مقصوده محلا منصوب [1] .

الناس : اسم ، مفرد ( یا اسم جمع ) ، مذکر ، جامد ، معرفه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف ./ عطف بیان ( یا بدل ) ومرفوع بنابر تابعیت از لفظ « أيّ » [2] .


موضوعات مرتبط: پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، قواعد و ادبیات عربی در ایات قرآن و احادیث نبوی
برچسب‌ها: آیات قرآن , احادیث , تجزیه فعل

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 13 دی1392 | 1:20 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

دانش پژوهان گرامی فعل هایی که تاکنون در احادیث و آیات ذکر شده است. به ترتیب در جدول تجزیه فعل تجزیه می شود. خواهش می کنم ؛برای تقویت معلوماتتان ابتداء خود تجزیه کنید وسپس پاسختان را با جدول تجزیه مقایسه کنید. 

فعل معنی

نوع و

زمان

صیغه

تعداد

حروفش

لازم/

متعدِّی

معلوم/

مجهول

معرب/

مبنی

جنس حروفش
أن تَصُومُوا اینکه
روزه بگیرید
مضارع
التزامی
للمخاطبینَ ثلاثی مجرَّد لازم معلوم معرب معتل واجوف
واوی
کُنتُم تَعلَمُونَ می دانستید ماضی استمراری للمخاطَبِینَ ثلاثی مجرَّد متعدِّی معلوم معرب صحیح و 
سالم
یُضَاعَفُ چندبرابر
می کند
مضارع للغائب ثلاثی مزید
باب مفاعله
متعدِّی معلوم معرب صحیح و
سالم
یَمحُو نابود می کند مضارع للغائب ثلاثی مجرَّد متعدِّی معلوم معرب معتلّ و 
ناقص واوی




موضوعات مرتبط: آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، قواعد و ادبیات عربی در ایات قرآن و احادیث نبوی
برچسب‌ها: آیات قرآن , احادیث , تجزیه فعل

تاريخ : جمعه 13 دی1392 | 1:15 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

در این مطلب وبلاگ قرآن خدا تجزیه سوره بقره را برای شما حاظر کرده ایم.

 بقره دومین و بزرگ ترین سوره قرآن است. این سوره دارای ۲۸۶ آیه است و در مدینه نازل شده است.

بقره به معنی گاو است ، که اشاره به داستان فرمان خداوند به قوم بنی اسرائیل مبنی بر ذبح کردن گاو دارد.

آیه دوم : ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین
ذلک : اسم – غیر متصرف – اسم اشاره به دور برای مفرد مذکر – معرفه – مبنی برفتح

این بخشی از کتاب تجزیه سوره شریفه بقره است.
در این کتاب کم حجم سعی بر آن شده تا سوره بقره تا آیه ۶۱ مورد تجزیه قرار بگیرد.
شما می توانید این کتاب را از وبلاگ قرآن خدا دانلود کنید.

حجم: ۲۸۰ کیلو بایت

با کلیک بر روی این نوشته دانلود کنید


موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب ، قواعد و ادبیات عربی در ایات قرآن و احادیث نبوی
برچسب‌ها: تجزیه

تاريخ : جمعه 13 دی1392 | 1:2 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

ترکیب سوره حمد

«بسم الله الرحمن الرحیم»

بسم

جار ومجرور – متعلق به ابدأ  یا ابتدائی

الله

مضاف الیه و مجرور به کسره برای کلمه اسم

الرحمن

صفت اول برای الله و مجرور به کسره

الرحیم

صفت دوم برای الله و مجرور به کسره

الحمدالله رب العالمین

الحمد

اسم معرفه به «ال» مبتدا و مرفوع

لله

جار و مجرور، خبر و محلا مرفوع

رب

صفت اول برای الله مجرور به کسره ظاهره و مضاف به کلمه العالمین

العالمین

مضاف الیه و مجرور به "یاء" اعراب فرعی

الرحمن الرحیم

الرحمن

صفت دوم برای الله و مجرور به کسره

الرحیم

صفت سوم  برای الله و مجرور به کسره

مالک یوم الدین

مالک

صفت چهارم برای الله و مجرور به کسره

یوم

مضاف الیه و مجرور

الدین

مضاف الیه برای "یوم" و مجرور به کسره

ایاک نعبد و ایاک نستعین

ایاک

ضمیر منفصل نصبی ، مفعول به مقدم و محلا منصوب

نعبد

فعل مضارع ، متکلم مع الغیر، مرفوع و فاعل آن ضمیر مستتر نحن

و

حرف عطف، مبنی بر فتح ، غیر عامل

ایاک

ضمیر  منفصل نصبی ، مفعول به مقدم برای فعل نستعین و درجایگاه نصب

نستعین

فعل مضارع ، متکلم مع الغیر ، مرفوع، فاعل آن ضمیر مستتر نحن

اهدنا الصراط المستقیم

اهد

فعل امر، مفرد مذکر مخاطب، و فاعل آن ضمیر مستتر انت به استتار وجوبی

نا

ضمیر متصل نصبی، مفعول به اول و درجایگاه نصب

الصراط

مفعول به دوم و موصوف ، منصوب به فتحه ظاهر

المستقیم

صفت برای «الصراط »و منصوب به فتحه

صراط الذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم و الضالین

صراط

بدل کل از کل از الصراط و منصوب به اعراب تبعی

الذین

اسم موصول، مبنی بر فتح، مضاف الیه و محلا مجرور

انعمت

فعل ماضی، مفرد مذکر مخاطب ، مبنی بر سکون و فاعل آن تاء ضمیر متصل مرفوعی ، مبنی بر فتح و محلا مرفوع

علیهم

جارو مجرور و متعلق به انعمت

غیر

صفت الذین و مجرور به کسره

المغضوب

اسم، معرفه به ال موصول، مضاف الیه و مجرور  به کسره

علی

حرف جر و مبنی برسکون

هم

ضمیر متصل جری و محلا مجرور

علیهم

جارومجرور متعلق به المغضوب

و

حرف عطف، مبنی بر فتح، و غیر عامل

لا

حرف نفی مبنی بر سکون، لا زائده و برای تأکید آمده است

الضالین

معطوف، مجرور به اعراب نیابی یاء


موضوعات مرتبط: آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، قواعد و ادبیات عربی در ایات قرآن و احادیث نبوی
برچسب‌ها: ترکیب

تاريخ : جمعه 13 دی1392 | 0:54 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

 

سایت اعراب و تحلیل و تجزیه صرفی و نحوی آیات قرآن- به دو زبان

انگلیسی و عربی- موقع إعراب القرآن بالانکلیزی والعربی

 

سلام علیکم
در این سایت بسیار مفید می تونید سوره و آیه ای رو از قرآن کریم مشخص

کنید تا اعراب و تجزیه صرفی و نحوی تک تک کلمات آن براتون نمایش داده بشه


هذا الموقع یقدم الاعراب الکامل لکلمات القرآن الکریم


http://corpus.quran.com/treebank.jsp?chapter=103&verse=2


ارجو ان یفیدکم الموقع



موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب ، بخش دانلودها
برچسب‌ها: تجزیه

تاريخ : جمعه 13 دی1392 | 0:50 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

آموزش جامع تجزیه و ترکیب عربی

1 آنچه باید درتجزيه و تركيب  جملات عربی بدانیم :

با توجه به اين كه تجزيه و تركيب در واقع كل قواعد آموخته شده مي‌باشد و اكثر كساني كه درس عربي نمرات بالايي كسب مي‌كنند و يا درصدهاي بالايي را به دست مي‌آورند. كساني كه مبحث تجزيه و تركيب را خوب مسلط شده‌اند.

(ولي براي مسلط شدن بهتر است همه مباحث آموخته شده را بار ديگر مرور كنيد)

التحليل الصرفي (تجزيه) :

منظور از تحلیل صرفی بررسی ویژگیهای فردی کلمه - جدای از نقشی است  که در جمله می پذیرد.

۱ -اول باید نوع کلمه را مورد بررسی قرار داد (اسم - فعل - حرف )


موضوعات مرتبط: پرسش و پاسخ نکات قواعدی ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 8 دی1392 | 10:0 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
1- التحليل الصرفي

منظور از تحليل صرفي بررسي ويزگي هاي فردي كلمه ، جداي از نقشي است كه در عبارت مي پذيرد . براي اين منظور اول بايد نوع كلمه (اسم ، فعل و حرف) مشخص شود .

اسم : كلمه اي است كه معناي مستقل دارد ولی زمان ندارد. مانند :

طالبٌ عليّ رجل ، انت ، هذا ، الّذين ، ه ، ذهاب ، تعليم ...

فعل : كلمه اي است كه داراي معني مستقل همراه زمان معين (گذشته ، حال ، آينده) است . مانند : كتب ، كاتَبَ ، يكتب ، يكاتب ، ترجم، يترجم ، اُكتبْ ، كاتِبْ ، ترجِمْ . . .

حرف : كلمه اي است كه معني مستقل ندارد. مانند : ال ، في ، مِن ْ ، الي ، اِنَّ ، لم ، لا ، و ، يا ، الاّ...


موضوعات مرتبط: تست و کنکور عربی ، عربی یک عمومی متوسطه ، عربی دو تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 8 دی1392 | 9:31 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
نکاتی در مورد علامت گذاری کلمات ( التشکیل)

در سؤالات کنکور سراسری در بخش « درک مطلب» دو سؤال از نه سؤال این بخش به حرکت گذاری«تشکیل» اختصاص دارد، برای پاسخ به این سؤال باید تسلط به حرکت گذاری فعل ها، اسم ها و حروف داشته باشیم و از طرف دیگر باید نقش های کلمات را در جملات بدانیم تا بتوانیم حرکت حرف آخر کلمات را تشخیص دهیم، لذا در این جاسعی شده است، موضوعاتی که در تشکیل اهمیت دارد به صورت فهرست وار ذکر شود که داوطلب بداند باید به چه نکاتی در تشکیل توجه ویژه داشته باشد. دانستن ترجمه عبارت نیز در حرکت گذاری می تواند خیلی مؤثر باشد. در این سؤالات بهتر است اول حرکت گذاری که به آن ها یقین داریم حداقل دو گزینه کنار بگذاریم و در مرحله بعد دو گزینه باقی مانده را مقایسه کنیم تا بتوانیم گزینه صحیح را تشخیص دهیم که این کار با ممارست و تمرین و تست زنی به دست می آید:

■ مواردی که باید در تشکیل به آن ها توجه کرد:


موضوعات مرتبط: تست و کنکور عربی ، عربی دو تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، پرسش و پاسخ نکات قواعدی ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: تشکیل

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 29 آذر1392 | 8:46 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

اقسام فعل از نظر حروف اصلی:

               1)فعل معتل   2)فعل صحیح

     فعل معتل:

         به فعل های که یکی از حروف اصلی آن حروف عله(و،ا،ی)    باشد و به چهار دسته تسقیم می شود:

1)            فعل معتل مثال :  فعلی که اولین حرف اصلی آن حروف عله  باشد.مانند(وعد)

2)            فعل معتل اجوف: به فعلی که دومین حرف آن عله باشد. مانند (قَال، عاد)  

3)            فعل معتل ناقص :فعلی که سومین حرف آن حرف عله باشد. مانند(دعا، تلا)

4)        فعل معتل لفیف: فعل های که دو حرف اصلی آن حرف عله باشد و اگر دو حرف عله کنار هم قرار بگیرد آن را لفیف مقرون و اگر دو حرف عله جدا از هم قرار بگیرد آن را لفیف مفروق می گویند . مانند(روی ، ولی)


موضوعات مرتبط: عربی سه تجربی و ریاضی ، عربي سه انساني ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: فعل

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 29 آذر1392 | 8:44 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

بحثی مختصر و مفید در مورد تجزیه کلمه (التحلیل الصرفی)

تجزیه:(تحلیل صرفی) بیان خصوصیات کلمه: 1- اسم      2- فعل      3- حرف                                                                                             

    نشانه‌های اسم: 1- داشتن تنوین  2- داشتن ألْ    3- مضاف واقع شدن   4- مجرور واقع شدن   5- منادی واقع شدن

نشانه‌های فعل: 1- ضمیر تاء «ت»:جَلَسْتَ     2- ضمیر یاء «ی»:تجلسین     3- تاء تأنیث: ذَهَبَتْ   

4- نون تأکید(خفیفه یا نقیله): یَضْرِبَنَّ ، یَضْرِبَنْ     5- هر کلمه‌ای که قبلش قد، لم و سوف با                              بقیه درادامه مطلب


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 29 آذر1392 | 8:40 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
فعل از جهت ماده ( ریشه) ( ثلاثی مجرد/ثلاثی مزید)
 
همانطور که در درس قبل دیدید ، ما می توانیم به راحتی هر فعل را از هر صیغه ای که باشد با حذف علامت صیغه ها و احیاناً تغییر حرف اول فعل به صیغۀ اول (للغائب) بیاوریم . حال اگر فعلی در صیغۀ اول ماضی دارای فقط سه حرف باشد به آن ثلاثی مجرد ( سه حرف تنها) ، و اگر این صیغه دارای بیش از سه حرف بود به آن ثلاثی مزید ( سه حرف و حروف اضافه ) می گویند.
 
مثال : کدامیک از فعل های زیر ثلاثی مجرد و کدامیک ثلاثی مزید است ؟
 
اَنزَلنا :  این فعل را با حذف علامت صیغه (نا) به صیغه اول تبدیل می کنیم :  اَنزَلَ   ، همانطور که می بینید دارای چهار حرف اصلی است پس ثلاثی مزید می باشد.


موضوعات مرتبط: عربی یک عمومی متوسطه ، قواعد پايه اي راهنمايي ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: فعل

ادامه مطلب
تاريخ : دوشنبه 25 آذر1392 | 1:36 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

انواع اعراب:

 

1.     ظاهری

2.     محلی

3.     تقدیری

 اعراب ظاهری:نوعی از اعراب است که دارای حرکات اصلی در آخر کلمه می باشد و بر دو نوع است:

1.     اصلی

2.     فرعی

 اصلی:عبارتند از؛ مرفوع ( ُ  ٌ ) یا حالت رفع

منصوب  ( ً  َ ) یا حالت نصب

مجرور ( ِ  ٍ ) یا جر

مجزوم ( 0  ) یا جزم


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، عربي دو انساني ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: اعراب

ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه 2 آبان1392 | 12:2 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تقسیم اسم به معرفه و نکره:

 معرفه:اسمی است که بر  شخص یا یک چیز مشخص دلالت دارد.

 نکره:اسمی است که بر شخص یا یک چیز نا مشخص و نا شناس دلالت دارد.

معمولا علامت نکره در زبان فارسی تنوین های ( ً ٌ ٍ ) رفع، نصب و جر می باشد.

معرفه شش نوع است:


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، عربي دو انساني ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: اسم

ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه 2 آبان1392 | 12:1 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
جزوه کامل قواعد عربی برای کنکور

خب با توجه به اینکه هم به کنکور هم نزدیک هستم و هم در امتحانات  خرداد  ،  گروه نرم افزاری دماوند کتاب الکترونیکی با ارزشی را در اختیار شما دوستان گذاشت!

توضیحات و دانلود در ادامه مطلب…

این کتاب الکترونیکی در واقع شامل قواعد ونکات دستوری عربی از دوم راهنمایی تا سوم هنرستان هر آنچه که نیاز است رابه صورت جامع،نکات مهم ، و… را در آن گردآوری شده است…

امید است که استفاده کافی را از این کتاب ببرید****

دانلود کتاب با لینک مستقیم


موضوعات مرتبط: تست و کنکور عربی ، عربی یک عمومی متوسطه ، عربی دو تجربی و ریاضی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: کنکور عربی

تاريخ : پنجشنبه 18 مهر1392 | 8:8 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

به نام خداوند فکرآفرین

در این قسمت بخش ۱ (تجزیه فعل) کتاب عربی انتشارات خیلی سبز در اختیار شما قرار می‌گیرد. این جزوه شامل نکات تستی، نمونه های تست، سؤالات کنکور مربوط به بخش تجزیه فعل و تدریس تشریحی می باشد.  در هر بخش نمونه های تست مربوط به آن همراه با پاسخ نیز قرار گرفته است.

جزوه عربی کتاب خیلی سبز

منبع : سایت فکر آفرینان


موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، بخش دانلودها
برچسب‌ها: تجزیه و ترکیب

تاريخ : پنجشنبه 18 مهر1392 | 8:5 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
«آموزش علم نحو»

 بسم الله الرّحمن الرّحیم

الحمد الله رب العالمین، ثم الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبینا محمّد و آله الطّیبین الطّاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

«مقدمه»

آنچه در این سطور می خوانید خلاصه ای است از علم نحو، که با شیوه ای زیبا همراه با شواهد و مثال هایی گویا، برای علاقمندانی که دوست دارند این علم را در کوتاه ترین زمان فرا گیرند تدوین یافته است.

پیش از شروع در مباحث اصلی، لازم می دانم به عنوان مقدمه به تعریف، فایده و موضوعِ علم نحو پرداخته و هر یک از «کلمه» و «کلام» را که موضوع اصلی این علم می باشند توضیح دهم.

البته باید دانست که مباحث این فن، در سه بخش و تحت عناوین: بخش اول مباحث مربوط به اسم، بخش دوم مباحث مربوط به فعل و بخش سوم مباحث مربوط به حرف تنظیم شده، و از آنجا که هر بخش دارای مباحث متفاوتی می باشد، از این رو هر بحثی در فصلی جداگانه مطرح و همراه با مثال های متناسب و تمرین های لازم به اتمام رسیده است.

«تعریف علم نحو»

آن گونه که صاحبان این علم گفته اند، علم نحو، دانستن اصول و قواعدی است که انسان به وسیلۀ آن اعراب و حرکات آخر واژگان عربی ، و نحوۀ ترکیب برخی از آن واژگان با ترخی دیگر را می شناسد.

«فایده علم نحو»

در بارۀ فایدۀ علم نحو نیز گفته اند: اگر فراگیرندگان این علم، اصول و قواعد این فن را رعایت کنند بی گمان می توانند زبان خود را از خطاهای گفتاری مصون بدارند؛ بدین توضیح که مثلا اگر با کلماتی چون «ان» و «زید» و «قائم» روبرو شوند می توانند آن را بطور صحیح خوانده و بگویند: «إنَّ محمداً قائمٌ»؛ این یک خبر است، و مقصود گوینده این است که بگوید: «بطور یقین محمد ایستاده است». در صورتی که اگر قواعد نحوی را رعایت نکنند و بجای آن بگویند: «إنّ قائماً محمدٌ» می فهمیم که گوینده خواسته بگوید: «احدی غیر از محمد نایستاده است» در حالی که این معنا خلاف مقصود گوینده است.


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: تجزیه و ترکیب

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 12 مهر1392 | 10:56 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
تجزیه و ترکیب

تجزیه و ترکیب چیست؟

در عبارات عربی، اعم از قرآن، حدیث، قصائد، اشعار و حتی یک جملۀ کوتاه، دو نگرش وجود دارد؛ یکی نگرش در هیئت فعلی و اصل مادۀ هر واژه است، اعم از این که آن واژه اسم باشد یا فعل و یا حرف، و نگرش دیگر در علت پیدایش زیر و زَبَرِ حرف آخر در هر واژه است؛ از باب مثال، در جملۀ «إِنَّ حَسَناً قائِمٌ»، گاهی نگاه به فرد فرد واژه ها مانند: «إنّ»، «حَسَناً» و «قائمٌ» آنهم از جهت ماده و ذات یکایک آنهاست؛ یعنی می پرسند: «إنّ» چیست؟ باید پاسخ دهیم: یکی از حروف مشبهه بالفعل. می پرسند: «حسن» چیست (چه صیغه ای است)؟ باید پاسخ دهیم: صفت مشبهه است بر وزن «فَعَلٌ». می پرسند: «قائمٌ» چیست (چه صیغه ای است)؟ باید پاسخ دهیم: اسم فاعل است، بر وزن «فاعلٌ».

ولی گاهی نگاه به ترکیب واژه ها با یکدیگر است؛ یعنی می خواهند بدانند حرف آخر هر واژه را با چه زیر و زَبَری بخوانند. پس اگر در بارۀ همان جملۀ (إِنَّ حَسَناً قائِمٌ) بپرسند: «إِنّ» صحیح است یا «أَنّ»؟ باید پاسخ دهیم: چون الف و نونِ مشدد در ابتدای جمله است «إِنَّ» به کسر همزه صحیح است.

بعد اگر بپرسند: «إِنَّ حَسَناً قائِمٌ» صحیح است یا «إِنَّ حَسَنٌ قائِماً»؟ باید پاسخ دهیم: حسن چون اسم إِنَّ است منصوب و قائم چون خبر آن است مرفوع خوانده می شود.


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه و ترکیب

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 12 مهر1392 | 10:54 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
قُم لِلمُعلِّمِ  وَفِّهِ  التَّبجیلا                                  کادَ المعلِّمُ  أن یکونَ رسُولا

2- أعَلمتَ أشرفَ أو أجلَّ مِن الَّذی                        یَبنی و یُنشِیءُ أنفساً و عقولا

3- سُبحانکَ  اللّهُمَّ  خیرَ معلِّمٍ                              عَلَّمتَ  بِالقلمِ  القرونَ الأولی

4- أرسلتَ بالتَّوراةِ موسی مُرشدا                         و ابنَ البَتولِ  فَعَلَمَ   الإنجیلا

5- وَ فَجَرتَ َِینبوعَ البیانِ  مُحمَّداً                          فَسَقَی الحدیثَ،وناوَلَ التَّنزیلا

6- رَبّوا عَلَی الإنصافِ فِتیانَ الحِمی                      تَجِدوهُمُ  کَهفَ الحقوقِ کُهولا

7- فَهوَ الَّذی یَبنی الطِّباعَ قَویمةً                          وَهوَالّذی ِیَبنی النّفوس عُدولا

8- ویُقیمُ مَنطِقَ کلّ أعوجِ مَنطق                          و یُریهِ رأیاً فی الأمورِ أصیلا

9- و إذا أُصیبَ القومُ فی أخلاقِهِم                          فَأقِم  علیهِم  مَأتماً و عویلا

10- و إذا النِّساءُ نَشَأنَ فی أُمّیَّةٍ                        رَضَعَ الرِّجالُ جهالةً و خُمولا

11- لیسَ الیَتیمُ مَن إنتهی أبواهُ مِن                      هَمِّ الحیاةِ  ، و خَلَّفاهُ  ذَلیلا

12- إنَّ الیتیمَ هو الّذی تَلقَی لَهُ                            أُمّاً تَخَلَّت ، أو أباً  مَشغولا

* * *

شرح قصیده:

 - قُم لِلمُعلِّمِ  وَفِّهِ  التَّبجیلا                                  کادَ المعلِّمُ  أن یکونَ رسُولا

قُم: فعل امر از قامَ یَقومُ به معنی «به پا خیز»  /  وفّ  :  به طور کامل ادا کن /  تبجیل تعظیم

« به خاطر احترام و تعظیم مقابل معلم بایست چون که نزدیک است معلم در تعلیم علم و اخلاق مانند پیامبر باشد.»

- أعَلمتَ أشرفَ أو أجلَّ مِن الَّذی                        یَبنی و یُنشِیءُ أنفساً و عقولا

أجلّ: بزرگ تر  / أنشأَ : رَبّی 


« آیا کسی بهتر و شریف تر از آن کسی که اخلاق را در انسانها وعلم را در عقل ها می کارد می شناسی»

- سُبحانکَ  اللّهُمَّ  خیرَ معلِّمٍ                              عَلَّمتَ  بِالقلمِ  القرونَ الأولی

« ای خدای پاک ومنزّه، تو اولین معلمی هستی که به انسان بوسیله قلم احوال قرن های اولیه راآموختی »

- أرسلتَ بالتَّوراةِ موسی مُرشدا                         و ابنَ البَتولِ  فَعَلَمَ   الإنجیلا

مُرشد: هدایت کننده / ابنَ البَتولِ : لقب حضرت مریم علیها سلام/ البَتولِ: آن که ازدواج نکند.

«حضرت موسی را به همراه کتابش تورات برای هدایت مردم فرستادی و حضرت عیسی را با انجیل برای هدایت بشر به سوی خیر مبعوث نمودی»   

- وَ فَجَرتَ َِینبوعَ البیانِ  مُحمَّداً                          فَسَقَی الحدیثَ،وناوَلَ التَّنزیلا

فَجَرتَ: جاری کردی/ َِینبوعَ: چشمه آب ج: ینابیع/ ناوَلَ: أعطی /التَّنزیل: قرآن

« وچشمه های حکمت و بیان را به وسیله ی قرآن بر زبان حضرت محمد(ص) جاری ساختی تا با احادیث شریف و قرآن،  تعالیم و واجبات مسلمانان را به آنان یاد دهد»

 - رَبّوا عَلَی الإنصافِ فِتیانَ الحِمی                      تَجِدوهُمُ  کَهفَ الحقوقِ کُهولا

رَبّوا: فعل امربه معنی هذّبوا/ فِتیان: مفردش   الفتی : جوان تازه / الحِمی  : حمایت کننده/ کَهفَ: ج کُهوف: غار ، پناهگاه/ کُهول: مفردش کَهل: هر کس که سنش بین 30و 50 باشد .  

« در کودکی به اولاد خود انصاف را تعلیم دهید تا در بزرگی یا میان سالی حامی یا پناهگاه عدل و حق باشند»

-فَهوَ الَّذی یَبنی الطِّباعَ قَویمةً                          وَهوَالّذی ِیَبنی النّفوس عُدولا

الطِّباعَ: مفردش الطبع / قَویمةً : أی سدیدة ، محکم/ عُدول: مفردش عادل

«إنصاف و حفظ حقوق دیگران است که طبع و سرشت انسان را سالم می کند و عدالت را در نفس انسان می کارد.»

- ویُقیمُ مَنطِقَ کلّ أعوجِ مَنطق                          و یُریهِ رأیاً فی الأمورِ أصیلا

  یُقیم: راست می کند/  مَنطِقَ: کلام ( گاهی برای غیر انسان نیز استعمال می شود ) / أعوجِ: منحرف ، کج/ رأی : نظر/ أصیل: شریف

«انصاف است که کلام انسان را صحیح می گرداند و او را قادر می کند تا دیگران را قانع کند  وآراء محکم  و اصیل بدهد»

- و إذا أُصیبَ القومُ فی أخلاقِهِم                          فَأقِم  علیهِم  مَأتماً و عویلا

 أُصیبَ: فعل مجهول از أصابَ / مَأتم: ماتم ج مآتِم/   عویل: گریه شدید و بلند

« علم به تنهایی برای ساختن و اصلاح جامعه و پیشرفت مردم آن  کافی نیست بلکه اخلاق اهمیت زیادی در آن دارد و ملتی که اخلاق نداشته باشد لابد از بین خواهد رفت»

بیت زیر از حافظ ابراهیم  نیز به این مضمون اشاره می کند:

« لا تَحسَبَنَّ العلمَ یَنفعُ وحدَهُ                         ما لَم یُتَوَّج ربُّهُ بِخَلاقِ»

 - و إذا النِّساءُ نَشَأنَ فی أُمّیَّةٍ                        رَضَعَ الرِّجالُ جهالةً و خُمولا

نَشَأ: پرورش یافت/ أُمّیَّةٍ: بیسوادی / رَضَعَ:   مکیدن شیر/ خُمول: ضعف و سستی

« اگر برای زنان فرصتی پیش نیاید تا علم و اخلاق بیاموزند  فرزندان آنها نیز جاهل و ضعیف به با خواهند آمد»

حافظ ابراهیم  نیزگفته:

« ألأُمُّ مدرسةٌ إذا أعددتَها                   أعددتَ شعباً طیِّبَ الأعراق»

 - لیسَ الیَتیمُ مَن إنتهی أبواهُ مِن                    هَمِّ الحیاةِ  ، و خَلَّفاهُ  ذَلیلا

- إنَّ الیتیمَ هو الّذی تَلقَی لَهُ                         أُمّاً تَخَلَّت ، أو أباً  مَشغولا

خَلَّفَ: تَرَکَ ، برجای گذاشت/ تَخَلَّت: تنها گذاشت ، ترک کرد

« یتیم کسی نیست که پدر و مادرش مرده باشند و او را تنهاو ذلیل در این دنیا  بگذارند بلکه  یتیم کسی است که مادرش در تربیت او  کم کاری کند و پدرش از پرورش  و توجه به او  غافل باشد»

منقول:kazmi.blogfa.com


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، متون نظم ونثر عربي همراه با ترجمه فارسي ، آموزش صرف ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: نکات کلیدی برگزیده

تاريخ : پنجشنبه 11 مهر1392 | 10:54 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تجزیه

اسم :۱- عدد(مفرد - مثنی - جمع )

            ۲- جنس (مذکر -مؤنث )

        ۳-(جامد{مصدر - غیر مصدر} - مشتقّ {اسم فاعل - اسم مفعول - صفت مشبهه - اسم مبالغه  - اسم تفضیل - اسم مکان - اسم زمان - اسم آلت یا ابزار} )

       ۴- معرفه (علم - ضمیر - اسم اشاره - اسم موصول - مُعرّف به ال - مُعرّف به إضافه) - نکره

      ۵- منصرف - غیر منصرف( علم مؤنث که شامل اسم اماکن خاص مانند شهر و کشور می باشد- علم غیر عربی یا اعجمی - صفت بر وزن أفعل - کلمه هایی که بر وزن و آهنگ مفاعل و مفاعیل یا افاعل و افاعیل باشند )

    ۶- مُعرب (فعل مضارع به جز صیغه های جمع مؤنث- بیشتر اسمها ) - مبنی  (صیغه های جمع مؤنث مضارع - فعل ماضی و فعل أمر - اسم موصول - اسم اشاره - ضمیر )

      

فعل :۱- نوع فعل ( ماضی - مضارع - آمر )

       ۲- صیغه فعل

       ۳- ثلاثی - رباعی 

       ۴- مجرّد - مزید

       ۵- صحیح - معتل

       ۶- لازم - متعدّی

       ۷- معرب - مبنی

حرف : ۱- نوع حرف

         ۲- عامل - غیر عامل

         ۳- مبنی بر ........


موضوعات مرتبط: عربی یک عمومی متوسطه ، عربی دو تجربی و ریاضی ، آموزش صرف ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تحلیل الصرفی

تاريخ : شنبه 23 شهریور1392 | 0:44 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

اسم از نظر عدد

1) مفرد : كِتَاب، مُدَرِّس ، طَالِبة. 2) مُثَنَّي:1- درحالت رفعي: كِتَابَانِ ، مُدَرِّسَانِ .2-دردو حالت نصبي وجرِّي: كِتَابَيْنِ ، مُدَرِّسَيْنِ . 3) جمع: جمع مكسر: كُتُب. جمع سالم  مؤنَّث : طَالِبَات،مذكر:مُدَرِّسُونَ، مُدَرِّسِينَ.اسم جمع : نِسَاء ، شَعْب ، اُسْرَةَ .اسم جمع : اسمي است كه بر بيش از دو چيز يا دو فرد دلالت مي كند اما از جنس خودش،مفرد ندارد.مانند:نَاس،جَيْش.

اسمهايي كه مي توانند جمع مذكرسالم،جمع بسته شوند

1)اسم خاص(عَلَم) مذكَّرعاقل. مانند: حَامِدٌ؛حَامِدُونَ درحالت رفعي و حامِدِينَ دردوحالت نصبي وجَرِّي.

2)صفت مذكر عاقل(انسان). مانند: مُدَرِّس؛مُدَرِّسُونَ درحالت رفعي و مُدَرِّسِينَ دردوحالت نصبي وجرِّي.

 

اسمهايي كه به صورت جمع مؤنث سالم جمع بسته مي شوند

1)     عَلَم مونث : مريمات.

2)      صفات مونث يا هر كلمه اي كه علامت تانيث دارد : مُدَرِّسات.

3)     مصدرهايي كه بيش از سه حرف دارند: اطِّلاعات ، تحولات .

4)     كلمات غير عربي : تليفونات ، دلارات ، ريالات.

«إســـم ازنظر جــنـس»

111

نشانه هاي تانيث:1- ة : فَاطِمَة ، در صورتي « ة » علامت تانيث است كه نشانه ( علامت ) مبالغه نباشد . مانند:  علّامة كه بر زن و مرد بسيار دانا گفته مي شود. 2- اء(الف ممدودة) : زَهْرَاء ، حَمْرَاء . 3- ي(الف مقصورة) : كُبْري ، دُنْيا .در صورتي «الف ممدوده»و«الف مقصوره»علامت تانيث مي باشند كه جزء حروف اصلي كلمه  نباشند.

مذكَّر:حقيقي : به مرد يا حيوان نر دلالت مي كند : مانند: رَجُل ، دِيك .مجازي : بر مرد يا حيوان نر دلالت نمي كند ، اما قواعد مذكر در موردش اجرا مي شود. مانند: قمر ، كتاب .

مؤنَّث:حقيقي : بر زن يا حيوان ماده دلالت مي كند . مانند: اِمْراَة ، دَجَاجَة.مجازي : بر زن يا حيوان ماده دلالت نمي كند. اما قواعد تانيث در موردش اجرا مي شود . مانند: شمس ، اَرْض ، منضدة. معنوي : اسم مونثي است كه هيچيك از نشانه هاي تانيث را ندارد. مانند : مريم ، ارض ، شمس .لفظي : اسم مذكري است كه يكي از نشانه هاي تانيث را دارد. مانند : معاوية ، طلحة ، زكرياء.

اسمهاي مونث مجازي

1)     اكثر اعضاي زوج بدن . مانند : يَد ، عَيْن ، بجز خَدّ وحاجب.

2)      اسامي بادها .مانند : صبا.

3)     اسمهاي شهر ها و كشور ها . مانند : ايران ، طهران .

4)     جمعها ي غير انسان( غير عاقل ) . مانند : ابواب ، مصابيح .

5)     اسمهاي معنايي كه دارا ي علامت تانيث هستند ، مانند : عفة ، عزّة ، حِكْمَة.

6)     برخي از اسمها به صورت سماعي(بدون قاعده)مونث ميباشندكه مهمترين آنهاعبارتنداز:ارض،نفس،دار،نار،جهنم،شمس ،بِئْر.


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: قواعد , سال چهارم انسانی , اسم مفرد , مذکر , مونث

تاريخ : سه شنبه 19 شهریور1392 | 8:5 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تعریف علم صرف :

  صرف در لغت به معنی تغییر دادن است و در اصطلاح علمی است که به ما می آموزد چگونه کلمه ای را به صورت های گوناگون تغییر دهیم تا معانی مختلف بدست آید.

در هر زبانی بسیاری از کلمات از کلمه دیگر ساخته می شود مثلا در فارسی کلمات گفتم – گفتی – گفت – گوینده – بگو – می گوید – گویا – گویش ، از مصدر گفتن گرفته شده است .

در زبان عربی نیز تغییراتی در کلمه ایجاد می شود که گاه از یک کلمه دهها کلمه می توان ساخت . علمی که از این تغیرات بحث میکند صرف نامیده می شود . بنابراین باید علم صرف را بیاموزیم تا :


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 31 اردیبهشت1392 | 1:21 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
تجزیه به بررسی خصوصیات فردی هر کلمه بدون در نظر گرفتن جایگاه آن در جمله میپردازد .به عنوان مثال تجزیه کلمه (معلِّم)در عبارت زیر چنین است المعلمُ یذهبُ المعلم:اسم مفرد-مذکر-مشتق-معرفه به ال-معرب

در مبحث صرف سه نوع کلمه وجود دارد :1فعل 2اسم 3حرف

فعل :کلمه ای است که انجام شدن کاری ویا داشتن حالتی را با داشتن زمان وشخص نشان میدهد.

اسم:کلمه ایست که دارای معنای مستقلی بوده ولی برزمان خاصی دلالت نمیکند .

حرف:کلمه ایست که به تنهایی دارای معنای کامل ومستقلی نیست بلکه در جمله به کار میرود .

حروف الفبا در عربی :الف (همزه)-ب-ت-ث-ج-ح-خ-د-ذ-ر-ز-س-ش-ص-ض-ط-ظ-ع-غف-ق-ک-ل-م-ن-و-ه-ی

تعداد حروف در عربی 28 حرف بوده ودر این زبان 4حرف وجود ندارد (پ-چ-ژ-گ) حروف الفبا در عربی به دو دسته حروف قمری وشمسی تقسیم میشود.

حروف شمسی :به حرفی گفته میشود که در صورت قرار گرفتن در ابتدای اسم واضافه شدن حرف تعریف (ال)به ابتداآن،حرف ال تلفظ نشده وبه جای آن حروف شمسی ای که بعد از آن قرار گرفته به صورت مشدد تلفظ میشود.14 حروف شمسی عبارتند از :ت-ث-د-ذ-ر-ز-س-ش-ص-ض-ط-ظ-ل-ن-

حروف قمری :حروفی میباشند که در صورت قرار گرفتن ابتدای هر اسم واضافه شدن حرف ال به ابتدای آن حرف ال تلفظ میشود .14 حروف قمری عبارتند از :الف ب-ج-ح-خ-ع-غ-ف-ق-ک-م-و-ه-ی-*فرق الف وهمزه :الف حرفی است که همیشه ساکن است وآنرا بصورت آتلفظ میکنیم ولی همزه علاوه براینکه میتواند ساکن باشد بلکه حرکات دیگر را هم قبول میکند .

انواع همزه :همزه وصل وهمزه قطع

همزه وصل همزه ای است که اگر در ابتدای جمله قرار گیرد تلفظ میشود ولی اگر در وسط جمله باشد تلفظ نمیشود .

همزه قطع همزه ایست که در هر کجای جمله باشد فرقی نخواهد داشت وتلفظ میشود .

حرکات

در عربی چهار نوع حرکت وجود دارد 1. فتحه 2کسره 3ضمه 4 سکون

تنوین نون ساکنی است که نوشته نمی شود ولی تلفظ میشود .

انواع تنوین 1. تنوین ضمه ٌ2تنوین کسره ٍ3تنوین فتحه ً

ترکیب

در ترکیب به سه مطلب توجه خواهیم داشت :

1.نقش کلمه

2.اعراب کلمه

3.نوع اعراب


موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب

تاريخ : سه شنبه 31 اردیبهشت1392 | 1:17 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

فعل بر انجام دادن کار یا روی دادن حالتی در زمان خاص دلالت می کند. زمان فعل ماضی، مضارع و مستقبل است.

علامتهای فعل عبارتند از:

۱- خبر واقع می شود

۲- قد بر سر فعل قرار می گیرد

۳- س و سوف بر سر فعل مضارع می آید

۴- حروف جزم و یا نصب بر سر آن می آید

۵- ضمایر متصل مرفوعی می گیرد

۶- ت تأنیث فعل می گیرد

۷- نون تأکید می پذیرد

۸- صرف می شود.

فعل جامد به فعلی گفته می شود

که صرف نمی گردد مانند نِعْمَ.

این افعال معنا را بدون زمان و حدث بیان می کند مانند لیس.

فعل جامد امر، ماضی و مضارع ندارد و به صورت امر بکار می رود مانند تعال- هاتِ.

فعل متصرف: فعلی است که به صورت چهارده صیغه صرف می شود، ماضی، مضارع و امر دارد.

حالتهای بنای فعل ماضی:

فعل ماضی مبنی بر فتح مانند ذهبَ.

اما اگر به ضمیر جمع مذکر متصل شود مبنی بر ضم است مانند ذهبوا.

فعل ماضی مبنی بر ضم است و هنگامی که ضمائر رفع متحرک به فعل متصل شوند مبنی بر سکون است مانند ذهبْتَ.

حالتهای بنای امر:

فعل امر مبنی بر سکون است مانند اُکْتُبْ.

اگر فعل حرف آخر آن عله باشد حرف عله حذف می شود مانند اُدعُ از تدعو، واو حذف شده در امر و اعراب دیگر فعل مضارع حذف نون اعرابی از آخر فعل.

حالتهای بنای فعل مضارع:

۱- مبنی بر سکون: در دو صیغه جمع مؤنث غائب و مخاطب.

۲- مبنی بر فتح: وقتی که آخر فعل نون تأکید خفیفه یا ثقیله باشد

فعل سه نوع است

۱- ماضی بر انجام دادن کار یا روی دادن حالتی در گذشته دلالت می کند مانند کتبَ ربکم علی نفسه الرحمة

علامتهای ماضی عبارتند از: ضمیر تَ فاعلی در فعل ماضی (تَ، تِ، تُ، تما، تُن، تم) و تْ تأنیث مانند اَخْرَجتِ الرضُ اثقالها.

۲- فعل مضارع: دلالت بر انجام دادن کار یا روی دادن حالتی در حال یا آینده دارد مانند یرحمُ من یشاء.

علامتهای فعل مضارع عبارتند از: بر سر آن حروف جزم و یا نصب قرار می گیرد، حروف استقبال مانند س، سوف

فعل ماضی گاهی دلالت بر زمان حال می کند و گاهی برآینده.

زمانی که فعل دعا باشد، یا در جملات شرط باشد یا بعد حرف اذا و اِن شرطیه باشد. فعل مضارع نیز گاهی معنی ماضی می دهد.

۳- فعل امر دلالت بر طلب درخواست دارد. ضمیر یاء مونث را می پذیرد مانند اشربی

 

فعل مضارع از بین افعال معرب است و سه حالت رفع، نصب و جزم را می گیرد

فعل مضارع مرفوع:

وقتی که ادات نصب و جزم بر سر آن نیامده باشد (ضمه، نون)

حرکت حرف مضارع که عبارتست از أ، ، ، ﯿ، در اول فعل می باشند و مفتوح است.

اگر فعل ماضی آن چهار حرفی است ضمه می گرد مانند وسوس --> یُوَسْوِسُ و اگر بیش از چهار حرف باشد و یا سه حرفی،حرف مضارعه فتحه می گیرد.ذهبَ --> یَذهبُ

:فعل مضارع منصوب

فعلی است که یکی از حروف ناصبه ( اَن، لَن، کی، اذن) بر سر آن قرار می گیرد.

اَن که حرف مصدری نیز می باشد با فعل بعد از خود به تأویل مصدر می رود و گاهی لای نافیه بعد از آن می آید و ن (ان) را در لام ادغام می نماید. اَن بر سر فعل ماضی اَن مصدری می شود و غیر عامل می گردد. لَن برای نفی آینده است مانند فلن یُخلِفَ الله عهد

کی که گاهی لکی گفته می شود لام تعلیل است. اِذن: شرط نصب آن بر سر جواب آورده می شود


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، آموزش صرف ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب

تاريخ : سه شنبه 31 اردیبهشت1392 | 1:16 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
«أنواع الفاء»

  1 ـ فاء السببية.   2-جواب الشرط    3 ـ حرف عطف    4 ـ حرف تعليل  

 5 ـ زائدة برای زینت  6 ـ الفاء الفصيحة    7- فاء استینافیه

  فاء السببیّة : بر سر فعل مضارع می آید و قبل از آن نفی یا طلب (امر یا نهی...) قرار می گیرد:  إجتهد فتنجح

  فاءجواب الشرط: اگر جواب شرط جمله اسمیه یا امر یا نهی یا استفهام  باشد یا (قد، س ، سوف ،لن ) داشته باشد  واجب است بر  سرجواب شرط فاء جواب شرط (جزاء) بیاید. مانند :    إن تصبر فله أجر عظیم

  حرف عطف: جمله ما بعدش را به ما قبلش عطف می کند

  حرف تعليل : معنی «به علت اینکه »دارد مانند:  ساعد الناس فهم إخوانك.

   زائدة برای زینت: برسر حسب و قط می آید .مانند:  معي درهم فقط

   الفاء الفصيحة: برسر جواب شرطی می آید که جمله شرط آن حذف شده است مانند:

 الكلام اسم و فعل و حرف فالاسم كذا . جمله شرط محذوف چنین بوده است« فإذا أردت أن تعرف الاسم فهو كذا».

فاء استینافیه: حرفی است که ما بعد آن با کلام سابق هیچگونه رابطه‏أی ندارد (البته در لفظ) و جمله بعد شروع جمله جدید است و  این فاء محلی از اعراب ندارد مثل این آیه شریفه‏(فلمّا آتاهما صالحا جعلا له شرکاء فیما آتاهما فتعالی اللّه عمّا یشرکون)

نکته :فرق بین  «فاء السببية» و «فاء تعليل»این است که در«فاء السببية» ما قبل آن علت برای ما بعد است مانند: اجتهد فتنجح. و در«فاء تعليل»ما بعد آن علت برای ما قبل است مانند:اخرج منها فإنك رجيم و فرق دیگر ابن است که بعد از «فاء السببية» فعل مضارع منصوب می آید


موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: نکات کلیدی

تاريخ : شنبه 21 اردیبهشت1392 | 7:30 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

الدرس الثـــاني:

 

 

                   «يَجِبُ أنْ لانَسْمَحَ لِلْفقراءِ والمساكينِ أنْ يأتواالي الاستقبال!»

يَجِبُ أنْ لانَسْمَحَ

للفُقراءِ

وَالمساكينِ

أنْ يأتوا

الي الاستقبال

يَجِبُ:فعل وفاعله‹أنْ لانَسْمَحَ›-----أنْ لانَسْمَحَ:فعل وفاعله ضميرمستتر‹نحن›.

للفقراءِ:جارومجرور.

‹وَ›حرف عطفالمساكينِ:معطوف ومجرورباعراب اصلي.

أنْ يأتوا:فعل وفاعله ضميربارز‹و›محلاًمرفوع والجملة‹أنْ يأتوا›مفعول به ومحلاً منصوب لفعل أنْ لانَسْمَحَ.

الي الاستقبال:جارومجرور.                             

 «حينَئذٍ نَزَل الرّاكبونَ مِن مَراكبهم لِاستقبالِ أميرِالمؤمنين وقاموابتَبجيلِه كعادتِهم في اسْتقبال المُلوك……»

حينئذٍ

نَزَل الرّكبونَ

مِنْ مراكبهم

لِاستِقْبالِ

أميرالمؤمنين

وَقاموا

بِتَبجيلِهِ

كَعادتِهم

في استقبال الملوك

حيَنئذٍ:حينَ/ظرف ومنصوب-إذٍ/ شرطيه زمانيّة،تنوين آن بجاي جمله اي است كه محذوف است-يعني:حين إذوصل اميرالمؤمنين نَزل الراكبون..

نَزلَ الراكبونَ:فعل وفاعله الراكبون.

مِنْ مراكبهم:جارومجرور-هم:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

لإستقبال:جارومجرور.

أميرالمؤمنين:مضاف اليه ومجرور-المؤمنين:مضاف اليه ومجرورنياباً.

وَقاموا:و/حرف عطف-فعل وفاعله ضميربارز‹وَ›.

بِتبجيلِهِ:جارومجرور-هِ:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

كعادتِهم:جارومجرور-هِم:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

في استقبال الملوك:جارومجرور-الملوك:مضاف اليه ومجرور.

 

 

                                    «إنَّنا نأْبَي أنْ نأْكُلَ مِن أموالكم شيئاً إلاّبِدَفْعِ الثَّمَنِ»

إنَّنا

نأْبَي

أنْ نأْكُلَ

مِن أموالكم شيئاً

إلاّبِدفعِ

الثَّمَن

إنَّنا:حرف مشبهة بالفعل،‹نا›اسم حرف مشبهة بالفعل ومحلاً منصوب.

نَأْبَي:فعل وفاعله ضميرمستتر‹نحن›محلاًمرفوع وخبرحرف مشبهة بالفعل.

أنْ نأكُلَ:فعل وفاعله ضميرمستتر‹نحن›وجمله‹أنْ نأكُلَ›مفعول به منصوب محلاً.

مِن أموالكم:جارومجروركُم:مضاف اليه ومحلاًمجرور-------شيئاً:مفعول به ومنصوب.

إلاّبِدفعِ:إلاّ/حرف استثناء---بِدفعِ:جارومجرور.

الثَّمن:مضاف اليه ومجرور.

 

 

      «ياعليُّ!مانسيتُ عَهدي ومسؤوليَّتي!إنَّهاقدأخذَت العقْدَ أمانةً مَردودةً مَضمونةً……»

ياعليُّ

مانَسيتُ عهدي

ومسؤوليَّتي

إنَّها

قدأخَذَت

العقدَ

أمانةً

مَردودةً مضمونةً

ياعليُّ:يا/حرف ندا عليُّ:منادي مبني برضم محلاًمنصوب.

مانَسيتُ عهدي:فعل وفاعله ضميربارز‹تُ›----عهدي:مفعول به ومنصوب تقديراً---ي:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

وَمسؤوليَّتي:معطوف ومنصوب به تبعيت تقديراً---ي:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

إنَّها:حرف مشبهة بالفعل و‹ها›اسم إنَّ ومنصوب محلاً.

قدأخَذَت:فعل وفاعله ضميرمستتر‹هي›وجمله فعليه‹خبرإنَّ ومرفوع محلاً›.

العقدَ:مفعول به ومنصوب.

أمانةً:مفعول ثانٍ ومنصوب.

مَردودةً مضمونةً:صفت‹نعت›.


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: ترکیب

تاريخ : چهارشنبه 19 مهر1391 | 9:54 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

ترکیب عباراتي ازدرسهاي (1) عـــــربي3

 ويژه دانش آموزان رشته(رياضي-تجربي)

 

                                  «إلَهي إلَهي فقيرٌأتاك!»

       إلهي

        إلهي

        فقيرٌ

أتاك

إلَه:منادي مضاف ومنصوب تقديراً.

ي:مضاف اليه ومجرورمحلاً.

إلَهي:اعرابه كمامرّ.

فقيرٌ:خبربراي مبتداي محذوف«أنا».

أتاك:فعل وفاعل ضميرمستتر‹هو›.

كَ:مفعول به ومحلاًمنصوب./أتاكَ«جمله وصفيه محلاًمرفوع»

 

                                     «إنَّك أنتَ الْوَهَّابُ»

إنَّك

           أنتَ

            الْوَهَّابُ

إنَّكَ:إنَّ-حرف مشبهة من الفعل و‹كَ›-اسم حرف مشبهة بالفعل محلاًمنصوب.

أنتَ:ضميرفصل‹لامحل لها من الاعراب›.قيل«مبتداوالوهّاب خبر»

الْوَهَّابُ:خبرإنَّ ومرفوع.

 

«اللّهُمَّ أَنْطِقْني بِالهُدي وأَلْهِمني التَّقوي ووَفِّقْني لِلَّتي هي أزْكَي»

اللّهمَّ

أَنْطِقْني

بالهُدي

وَألهِمني

التَّقوي

وَوفِّقْني

لِلَّتي

هي

أزْكَي

اللّهُمَّ:اعرابه كمامرَّا.

أَنْطِقني:فعل وفاعل ضميرمستتر‹أنتَ›-ن/نون وقاية-ي:مفعول به ومحلاًمنصوب.

بالهُدي:جارومجرورتقديراً.

وَأَلهِمني:وَ/حرف عطف-فعل وفاعل ضميرمستتر‹أنتَ›-ن/نون وقاية-ي:مفعول به ومنصوب محلاً.

التَّقوي:مفعول به ثانٍ ومنصوب تقديراً.

ووَفِّقْني:و/حرف عطف-فعل وفاعل ضميرمستتر‹أنتَ›-ن/نون وقاية-ي:مفعول به ومنصوب محلاً.

لِلّتي:جارومجرورمحلاً.

هي:مبتداومرفوع محلاً.

أزْكَي:خبرومرفوع محلاً-وجمله‹هي أزْكَي›صلة الموصول لامحلَ لها من الاعراب.

 

                                «واللهُ يَعِدُكُمْ مغفرةًمنه وفَضْلاً»

وَاللهُ

يَعِدُكُمْ

مغْفِرةً

منه

وَفَضْلاً

وَاللهُ:وَ/حرفٌ حَسِب علي ماقبلهااللهُ:مبتداومرفوع.

يَعِدُكُمْ:فعل وفاعله ضميرمستتر‹هو›--كُمْ:مفعول به ومنصوب محلاً.

مغْفرةً:مفعول به ثانٍ ومنصوب.

منه:جارومجرور.

وَفَضلاً:و/حرف عطف-فَضلاً:معطوف ومنصوب.


موضوعات مرتبط: عربی سه تجربی و ریاضی ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع ، آموزش عـربــی برای دانشجــویان زبان و ادبیــات عرب
برچسب‌ها: ترکیب

تاريخ : چهارشنبه 19 مهر1391 | 9:53 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

نکاتی در مورد قواعد عربی

زبان عربي مانند همه زبان ها داراي تعدادي حرف مي باشد. همانطور که ما در زبان فارسي براي ساختن کلمات و جملات از 32 حرف استفاده مي کنيم و همچنين انگليسي زبان ها نيز از 26 حرف استفاده مي کنند ، زبان عربي هم داراي 28 حرف است . البته بهتر است اين زبان را زبان قرآن بناميم چراکه عرب زبان ها در گويش هاي مختلف خود از حروف ديگري به جز اين 26 حرف نيز استفاده مي کنند ولي زبان عربي با اين نظام و شکل و قواعد مدوّن يکي از ثمرات ظهور اسلام در جزيره العرب مي باشد. چنانچه امام صادق عليه السلام ميفرمايد : « تَعَلَّمُوا العَرَبِيه َ فإنَّهَا کَلامُ اللهِ الَّذِي يکَلِّمُ بِهِ خَلقَهُ » « زبان عربي را ياد بگيريد پس همانا اين زبان ، کلام خداست که بوسيله آن با آفريدگانش صحبت مي کند


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، عربي سه انساني ، عربي پيش دانشگاهي (عربــــــــی 4 ) ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع

ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه 19 مهر1391 | 9:51 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

ترکیب سوره حمد ( ترکیب و تجزیه(الاعراب والتحلیل الصرفی) )    
    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (2) الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ (3) مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ (4) إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ (5)
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ (6) صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لا الضَّالِّينَ (7)
بسم اللّه الرحمن الرحيم «اسْمَ» ذهب أهل البصرة في اشتقاقه إلى أنه مشتق من السمو و هو العلو بينما ذهب أهل الكوفة إلى أنه مشتق من السمة و هي العلامة- و حذفت الألف في البسملة لكثرة استعمالها. «الرَّحْمنِ» وزنه فعلان و فيه معنى المبالغة، و لا يوصف به إلا اللّه تعالى.
 «الرَّحِيمِ» وزنه فعيل و فيه كذلك معنى المبالغة.
 «بِسْمِ» جار و مجرور متعلقان بفعل محذوف تقديره ابتدئ أو بخبر محذوف تقديره ابتدائي «اللَّهِ» لفظ الجلالة مضاف إليه. «الرَّحْمنِ» صفة للّه. «الرَّحِيمِ» صفة ثانية.
و جملة البسملة ابتدائية لا محل لها   من الإعراب
  «الْحَمْدُ» الثناء على الجميل بالقول. «الرب» المالك و السيد و قد يراد به المصلح و المربي. «الْعالَمِينَ» جمع عالم بفتح اللام و يراد به جميع الكائنات. «يَوْمِ الدِّينِ» يوم الجزاء. «الصِّراطَ» الطريق. و هو يذكر و يؤنث و التذكير أكثر.
 «الْحَمْدُ» مبتدأ مرفوع. «لِلَّهِ» لفظ الجلالة مجرور باللام و متعلقان بخبر محذوف تقديره الحمد واجب.
 «رَبِّ» صفة للّه، أو بدل منه. «الْعالَمِينَ» مضاف إليه مجرور بالياء لأنه ملحق بجمع المذكر السالم.
 «الرَّحْمنِ، الرَّحِيمِ» صفتان للّه. «مالِكِ» صفة ثالثة. «يَوْمِ» مضاف إليه. «الدِّينِ» مضاف إليه ثان.
 «إِيَّاكَ» ضمير نصب منفصل مبني على الفتح في محل نصب مفعول به مقدم. «نَعْبُدُ» فعل مضارع «وَ إِيَّاكَ» سبق إعرابها. «نَسْتَعِينُ» فعل مضارع أصله نستعون استثقلوا الكسرة على الواو و نقلوها إلى العين فانقلبت الواو ياء لانكسار ما قبلها. «اهْدِنَا» فعل أمر يراد به الدعاء مبني على حذف حرف العلة.
و الفاعل ضمير مستتر تقديره أنت و نا ضمير متصل في محل نصب مفعول به. «الصِّراطَ» اسم منصوب بنزع الخافض- أو مفعول به ثان. «الْمُسْتَقِيمَ» صفة للصراط، و الأصل مستقوم مثل نستعين. «صِراطَ» بدل من الصراط- بدل كل من كل. «الَّذِينَ» اسم موصول مبني على الفتح في محل جر بالإضافة.
 «أَنْعَمْتَ» فعل ماض مبني على السكون، و التاء تاء الفاعل، و جملة أنعمت صلة الموصول لا محل لها.
 «عَلَيْهِمْ» جار و مجرور متعلقان بأنعمت. «غَيْرِ» صفة الذين. «الْمَغْضُوبِ» مضاف إليه. «عَلَيْهِمْ» متعلقان بالمغضوب. «وَ لَا» الواو عاطفة، لا زائدة لتأكيد معنى النفي في غير. «الضَّالِّينَ» معطوف على المغضوب عليهم مجرور بالياء لأنه جمع مذكر سالم.

موضوعات مرتبط: آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، عربي سه انساني ، عربي پيش دانشگاهي (عربــــــــی 4 ) ، آموزش صرف ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع

تاريخ : شنبه 15 مهر1391 | 2:50 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
ويژه دانش آموزان رشته(رياضي-تجربي)         «يَجِبُ أنْ لانَسْمَحَ لِلْفقراءِ والمساكينِ أنْ يأتواالي الاستقبال!»

يَجِبُ أنْ لانَسْمَحَ

للفُقراءِ

وَالمساكينِ

أنْ يأتوا

الي الاستقبال

يَجِبُ:فعل وفاعله‹أنْ لانَسْمَحَ›-----أنْ لانَسْمَحَ:فعل وفاعله ضميرمستتر‹نحن›.

للفقراءِ:جارومجرور.

‹وَ›حرف عطفالمساكينِ:معطوف ومجرورباعراب اصلي.

أنْ يأتوا:فعل وفاعله ضميربارز‹و›محلاًمرفوع والجملة‹أنْ يأتوا›مفعول به ومحلاً منصوب لفعل أنْ لانَسْمَحَ.

الي الاستقبال:جارومجرور.            


موضوعات مرتبط: عربی دو تجربی و ریاضی ، عربی سه تجربی و ریاضی ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 11 مهر1391 | 10:56 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

ترکیب سوره مبارک ناس

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (1)
 «قُلْ» أمر فاعله مستتر و الجملة ابتدائية لا محل لها «أَعُوذُ» مضارع فاعله مستتر «بِرَبِّ» متعلقان بالفعل «النَّاسِ» مضاف إليه و الجملة مقول القول.
 مَلِكِ النَّاسِ (2)
 «مَلِكِ» بدل من رب «النَّاسِ» مضاف إليه.
إِلهِ النَّاسِ (3)
 «إِلهِ» بدل من رب «النَّاسِ» مضاف إليه.
 مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ (4)
 «مِنْ شَرِّ» الجار و المجرور متعلقان بأعوذ «الْوَسْواسِ» مضاف إليه «الْخَنَّاسِ» بدل من الوسواس.
الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ (5)
 «الَّذِي» اسم موصول صفة الوسواس «يُوَسْوِسُ» مضارع فاعله مستتر و الجملة صلة «فِي صُدُورِ» متعلقان بالفعل «النَّاسِ» مضاف إليه.
 مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ (6)
 «مِنَ الْجِنَّةِ» الجار و المجرور متعلقان بمحذوف حال من فاعل يوسوس «وَ النَّاسِ» معطوف على الجنة.
تم بعون اللّه تعالى هذا الكتاب و الحمد للّه رب العالمين


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع

تاريخ : سه شنبه 11 مهر1391 | 11:32 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

التَّحليل الصَّرفِى  و الإعراب:

تحليل صرفي  همان «تجزيه كردن» و اعراب همان «تركيب كردن» در دستور زبان فارسي است.

دانش آموز: تجزيه و تركيب يعني چه؟

معلم : تجزيه يا  تحليل صرفي  يعني ذكر مشخّصات كلمه بدون توجّه  به موقعيت آن در جمله.

 تركيب يا إعراب يعني ذكر نقش و حالتي كه كلمه در جمله ايفا مي كند.

قبلاً آموخته ايم  كه كلمه سه نوع است:

 اسم، فعل و حرف.

حال ببينيم در تجزيه ي هر يك، چه مواردي را بايد ذكر كنيم.

مواردي كه در تجزيه «اسم» ( التحليل الصرفِى ) رعايت مي شود عبارتند از:

 1- عدد: مفرد، مثنّي  يا جمع است؟

2- جنس: مذكّر است يا مؤنّث؟

3- جامد است يا مشتق. اگر مشتق است كدام يك از انواع هفتگانه  است؟

مواردي كه در تجزيه ي « فعل» (التحليل الصرفِى ) رعايت مي شود عبارتند از :

1- ماضي، مضارع يا امر است.

2- صيغه فعل 

3- ثلاثي مجرّد است يا مزيد و اگر مزيد است از كدام باب است؟

موارد تجزيه ي « حرف» عبارتند از:‌

1- نوع حرف

 ( حرف جر = مِن / فِى / عَنْ/عَلَي/ إلي/بِـ / لِـ )

(حرف تعريف = ال)؛(حرف استفهام: هَل، أ)

(حرف نفي= لا ، ما ) ؛ ( حرف استقبال = سَـ ، سَوفَ)

2- حرف مورد نظر مبني بر چيست؟ ( اين مطلب را در درس هشتم خواهيد خواند.)

در الإعراب يا تركيب ذكر اين موارد لازم است:

1- فاعل و مرفوع       2- مبتدا و مرفوع       3- خبر و مرفوع  4- جارّ و مجرور                    5 - مجرور به حرف جر6- فعل و فاعل   7- مفعول و منصوب   

8- ذكرِ اين كه جمله، فعليّه است يا اسميّه .

مثال براي تجزيه و تركيب يا التحليل الصرفِى  و الإعراب. ( أكْتُبُ بِقَلَمٍ.)

أكتُبُ

فعلٌ مضارعٌ، لِلْمتكلّم مع الغير، ثلاثى مجرّد

الفعلُ و الفاعلُ و الجملةُ فِعليةٌ

بِـ

حرفُ جرٍّ

-

قلمٍ

اسمٌ، مفرد، مذكّر ، جامدٌ

مجرورٌ بِحرفِ الجرّ (بِقلمٍ، جارّ و مجرور)

 

تمرين: عَيِّن الصحيحَ:

 كَتَبَ الطالبُ دَرسَهُ فِى المنزلِ.

كَتَبَ:       فعلٌ مضارعٌ، مزيدٌ ثلاثى/ فعلٌ و فاعلُهُ « الطالب»

              للغائب، مجرّد ثلاثـﻰ / فعلٌ و الجملةُ فعليةٌ

ال:          حرفُ تعريفٍ

              حرفُ جَرٍّ

طالب:      اسمٌ، مفردٌ، اسم ُ فاعلٍ / مفعول و منصوب

               مذكّر ، مشتقّ / فاعل و مرفوع

درس:       اسم، مذكّر، صفة مشبهة / مفعول و منصوب

               مفرد، مذكّر/ مفعول و منصوب

ـهُ:           اسم، للغائب، ضميرٌ متّصل

               اسم، للمخاطب، ضمير منفصل

فِى :      حرفُ عطفٍ

             حرفُ جرٍّ

المنزل:     مفرد، مذكّر / مجرور بحرفِ جرّ

              اسمٌ مشتقّ ( اسم مكانٍ) / مفعول و منصوب


موضوعات مرتبط: عربی یک عمومی متوسطه ، آموزش قواعد برای همکاران دبیر ، آموزش صرف ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع

تاريخ : یکشنبه 9 مهر1391 | 10:14 بعد از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تجزیه و ترکیب

تجزیه و ترکیب چیست؟

در عبارات عربی، اعم از قرآن، حدیث، قصائد، اشعار و حتی یک جملۀ کوتاه، دو نگرش وجود دارد؛ یکی نگرش در هیئت فعلی و اصل مادۀ هر واژه است، اعم از این که آن واژه اسم باشد یا فعل و یا حرف، و نگرش دیگر در علت پیدایش زیر و زَبَرِ حرف آخر در هر واژه است؛ از باب مثال، در جملۀ «إِنَّ حَسَناً قائِمٌ»، گاهی نگاه به فرد فرد واژه ها مانند: «إنّ»، «حَسَناً» و «قائمٌ» آنهم از جهت ماده و ذات یکایک آنهاست؛ یعنی می پرسند: «إنّ» چیست؟ باید پاسخ دهیم: یکی از حروف مشبهه بالفعل. می پرسند: «حسن» چیست (چه صیغه ای است)؟ باید پاسخ دهیم: صفت مشبهه است بر وزن «فَعَلٌ». می پرسند: «قائمٌ» چیست (چه صیغه ای است)؟ باید پاسخ دهیم: اسم فاعل است، بر وزن «فاعلٌ».



موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، پرسش و پاسخ نکات قواعدی ، پاسخ به سؤلات دوستان و همکاران ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه وترکیب کلمات سوره والفجر

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 22 مرداد1391 | 1:40 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |

تجزیه وترکیب شماره ( 1)


جادَ بالأموال حتّی              حسبوهُ الناسُ حُمقاً    ( أبو نؤاس )


جادَ : فعلٌ ماضٍ ، للغائب ، مجرّد ثلاثيّ ، معتلّ وأجوف ( إعلاله علی الأصحّ بالإسکان والقلب ) لازم ، مبنيّ للمعلوم ، مبنيّ علی الفتح . / فعل وفاعله الضمیر المستتِر فیه جوازاً تقدیره « هو » والجملة فعلیّة ابتدائیّة .

بـ : حرف ، عامل للجرّ ، مبنيّ علی الکسر .

الأموال : اسم ، جمع تکسیر ( ومفرده مالٌ وهو مذکّر ) ، جامد غیر مصدر ، معرِّف بأل ، معرَب ، صحیح الآخَر ، منصرف . / مجرور بحرف الجرّ والجارّ والمجرور متعلَّقُهما فعل « جاد » .

حتّی : حرف ابتداء ، عامل جرّ ، مبنيّ علی السکون وناصب بأنْ مضمرة .

حسبوا : فعلٌ ماضٍ ، للغائبین ، مجرّد ثلاثيّ ، صحیح وسالم ، متعدّ إلی مفعولین ، مبنيّ للمعلوم ، مبنيّ علی الضمّ ، فعل من أفعال القلوب . / فعل وفاعله « الناس » والجملة فعلیّة ومصدر مؤوّل ومجرور محلّا بـ « حتّی » ، وضمیر الجماعة « واو في حسبوه » علامة للجمع المذکّر فقط . وهو علی لغة « أکلوني البراغیثُ » ونظیره في القرآن ( وأسرُّوا النجوی الذین ظلموا « الأنبیاء ، 3 » ؛ عَمّوا وصَمّوا کثیرٌ منهم « المائدة ، 71 » )

هُ : اسم ، غیر متصرّف ، ضمیر متّصل للنصب أو للجرّ ، للغائب ، معرفة ، مبنيّ علی الضمّ . / مفعول به أوّل منصوب محلّاً .

الناس : اسم ، مفرد ، ( أو اسم جمع ، واحدُه إنسان من غیر لفظه ) ، مذکّر ، جامد غیر مصدر ، معرّف بأل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / فاعل ومرفوع .

حُمقاً : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد مصدر ؛ و المصدر المجرّد کثیراً ما یُؤوّل إلی المشتق ویَحُلّ مَحلَه ، نکرة ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مفعول به ثان منصوب .     


موضوعات مرتبط: زبان و ادبیات عربی ، آموزش نحو ، آموزش تجزیه و ترکیب همراه با مثالهای متنوع
برچسب‌ها: تجزیه وترکیب

تاريخ : یکشنبه 22 مرداد1391 | 1:35 قبل از ظهر | نویسنده : حمزه خان بیگی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.