افعال معتل

3 . الف - فعل ناقص ( معلوم )

 

قبل الإعلال ( الماضي )	بعدالإعلال	نوع الإعلال	قبل الإعلال ( المضارع )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
دَعَوَ	دَعَا	بالقلب	يَـدْعُـوُ	يـَدْعُـو	بالإسكان
دَعَوٰا	دَعَوٰا	بدون اعلال	يـَدْعُـوان ِ	يـَدْعُـوان ِ	بدون اعلال
دَعَوُوا	دَعَوْا	بالحذف	يَـدْعُـوُونَ	يـَدعُـونَ	بالحذف
دَعَوَتْ	دَعَتْ	بالحذف	تــَدْعُـوُ	تــَدعُـو	بالإسكان
دَعَوَتا	دَعَـتا	بالحذف	تــَدْعُـوان ِ	تــَدعُـوان ِ	بدون اعلال
دَعَوْنَ	دَعَوْنَ	بدون اعلال	يَـدْعُـوْنَ	يـَدعُـونَ	بدون اعلال
دَعَوْتَ	دَعَوْتَ	بدون اعلال	تــَدْعُـوُ	تــَدعُـو	بالإسكان
دَعَوْتـما	دَعَوْتـما	بدون اعلال	تـَدْعُـوان ِ	تــَدْعُـوان ِ	بدون اعلال
دَعَوْتـم	دَعَوْتـم	بدون اعلال	تــَدْعُـوُونَ	تــَدْعُـونَ	بالحذف
دَعَوْتِ	دَعَوْتِ	بدون اعلال	تـَـدْعُـوينَ	تــَدْعـيـنَ	بالحذف
دَعَوْتـما	دَعَوْتـما	بدون اعلال	تــَدْعُـوان ِ	تــَدْعُـوان ِ	بدون اعلال
دَعَوْتــُنّ َ	دَعَوْتــُنّ َ	بدون اعلال	تـَـدْعُـوْنَ	تــَدْعُـونَ	بدون اعلال
دَعَوْتُ	دَعَوْتُ	بدون اعلال	أدْعُـوُ	أدْعُـو	بالإسكان
دَعَوْنا	دَعَوْنا	بدون اعلال	نـَدْعُـوُ	نـَـدْعُـو	بالإسكان

 

 

 

 

3 . ب- فعل ناقص ( مجهول )

 

قبل الإعلال ( الماضي )	بعدالإعلال	نوع الإعلال	قبل الإعلال ( المضارع )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
دُعِـوَ	دُعِـيَ	بالقلب	يـُدعَـوُ	يـُدعـﯽٰ	بالقلب
دُعِـوٰا	دُعِـيا	بالقلب	يُـدعَـوان ِ	يـُدعَـیان ِ	بالقلب
دُعِـوُوا	دُعـُوا	بالحذف	يُـدعَـوُونَ	يـُدعَـوْنَ	بالحذف
دُعِـوَتْ	دُعـِيَتْ	بالقلب	تــُدعَـوُ	تــُدعـﯽٰ	بالقلب
دُعِـوَتا	دُعـِيـَتا	بالقلب	تــُدعَـوان ِ	تــُدعَـیان ِ	بالقلب
دُعِـوْنَ	دُعـينَ	بالقلب	يـُدعَـوْنَ	يـُدعَـیْنَ	بالقلب
دُعِـوْتَ	دُعـيتَ	بالقلب	تــُدعَـوُ	تــُدعـﯽٰ	بالقلب
دُعِـوْتما	دُعـيتما	بالقلب	تــُدعَـوان ِ	تــُدعَـیان ِ	بالقلب
دُعِـوْتم	دُعـيتم	بالقلب	تــُدعَـوُونَ	تــُدعَـوْنَ	بالحذف
دُعِـوْتِ	دُعـيتِ	بالقلب	تــُدعَـوينَ	تــُدعَـينَ	بالحذف
دُعِـوْتما	دُعـيتما	بالقلب	تــُدعَـوان ِ	تــُدعَـیان ِ	بالقلب
دُعِـوْتـُنّ	دُعـيتنُّ	بالقلب	تــُدعَـوْنَ	تــُدعَـیْنَ	بالقلب
دُعِـوْتُ	دُعـيتُ	بالقلب	أ ُدعَـوُ	أ ُدعـﯽٰ	بالقلب
دُعِـوْنا	دُعـينا	بالقلب	نــُدعَـوُ	نــُدعـﯽٰ	بالقلب

 

 

 

 

 

 

قبل الإعلال ( الأمر )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
ا ُدْعُو	ا ُدْعُ	بالحذف
ا ُدْعُوٰا	ا ُدْعُوٰا	بدون إعلال
ا ُدْعُوُوا	ا ُدْعُوا	بالحذف
ا ُدْعُوي	ا ُدْعي	بالحذف
ا ُدْعُوٰا	ا ُدْعُوٰا	بدون إعلال
ا ُدْعُونَ	ا ُدْعُونَ	بدون إعلال

 

 

 

 

نتيجه :

 

1 . اعلال فعل ناقص ( در ماضي معلوم )                                  قلب / بدون اعلال / حذف

2 . اعلال فعل ناقص ( در ماضي مجهول )                                قلب / حذف

3 . اعلال فعل ناقص ( در مضارع معلوم )                                اسكان / بدون اعلال / حذف

4 . اعلال فعل ناقص ( در مضارع مجهول )                               قلب / حذف

5 . اعلال فعل ناقص ( درامر)                                               حذف / بدون اعلال

 

افعال معتل

1. الف - فعل مثال ( معلوم )

 

قبل الإعلال ( الماضي )	بعدالإعلال	نوع الإعلال	قبل الإعلال ( المضارع )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
وَصَفَ	وَصَفَ	بدون إعلال	يَوْصِفُ	يَصِفُ	بالحذف
وَصَفا	وَصَفا	//	يَوْصِفان ِ	يَصِفان ِ	//
وَصَفوا	وَصَفوا	//	يَوْصِفونَ	يَصِفونَ	//
وَصَفـَتْ	وَصَـفـَتْ	//	تـَوْصِفُ	تـَصِفُ	//
وَصَفـَـتا	وَصَفـَـتا	//	تـَوْصِفان ِ	تـَصِفان ِ	//
وَصَفــْنَ	وَصَفــْنَ	//	يَوْصِفـْنَ	يَصِفنَ	//
وَصَفـْتَ	وَصَفـْتَ	//	تـَوْصِفُ	تـَصِفُ	//
وَصَفـْتما	وَصَفـْتما	//	تـَوْصِفان ِ	تـَصِفان ِ	//
وَصَفـْتم	وَصَفـْتم	//	تـَوْصِفونَ	تـَصِفونَ	//
وَصَفـْتِ	وَصَفـْتِ	//	تـَوْصِفيـنَ	تـَصِفينَ	//
وَصَفـْتما	وَصَفـْتما	//	تـَوْصِفان ِ	تـَصِفان ِ	//
وَصَفـْتــُنّ َ	وَصَفـْتــُنّ َ	//	تـَوْصِفـْنَ	تـَصِفـْنَ	//
وَصَفـْتُ	وَصَفـْتُ	//	أوْصِفُ	أصِفُ	//
وَصَفـْنا	وَصَفـْنا	//	نـَوْصِفُ	نـَصِفُ	//

 

 

 

 

1 . ب - فعل مثال ( مجهول )

 

قبل الإعلال ( الماضي )	بعدالإعلال	نوع الإعلال	قبل الإعلال ( المضارع )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
وُصِفَ	وُصِفَ	بدون إعلال	يُْوصَفُ	يُْوصَفُ	بدون إعلال
وُصِفا	وُصِفا	//	يُوصَفان ِ	يُوصَفان ِ	//
وُصِفوا	وُصِفوا	//	يُوصَفونَ	يُوصَفونَ	//
وُصِفـَتْ	وُصِفـَتْ	//	تــُوصَفُ	تــُوصَفُ	//
وُصِفـَـتا	وُصِفـَـتا	//	تــُوصَـفان ِ	تــُوصَـفان ِ	//
وُصِفــْنَ	وُصِفــْنَ	//	يُوصَـفـْنَ	يُوصَـفنَ	//
وُصِفـْتَ	وُصِفـْتَ	//	تــُوصَفُ	تــُوصَفُ	//
وُصِفـْتما	وُصِفـْتما	//	تــُوصَفان ِ	تــُوصَفان ِ	//
وُصِفـْتم	وُصِفـْتم	//	تَــُوصَفونَ	تَــُوصَفونَ	//
وُصِفـْتِ	وُصِفـْتِ	//	تــُوصَفيـنَ	تــُوصَفيـنَ	//
وُصِفـْتما	وُصِفـْتما	//	تــَُوصَفان ِ	تــَُوصَفان ِ	//
وُصِفـْتــُنّ َ	وُصِفـْتــُنّ َ	//	تـَـُوصَفـْنَ	تـَـُوصَفـْنَ	//
وُصِفـْتُ	وُصِفـْتُ	//	أ ُوصَفُ	أ ُوصَفُ	//
وُصِفـْنا	وُصِفـْنا	//	نـُوصَفُ	نـُوصَفُ	//

 

 

 

 

 

 

 

قبل الإعلال ( الأمر )	بعد الإعلال	نوع الإعلال
اِوْصِفْ	صِفْ	بالحذف
اِوْصِفا	صِفـا	//
اِوْصِفوا	صِفـوا	//
اِوْصِفي	صِفـي	//
اِوْصِفا	صِفـا	//
اِوْصِفـْنَ	صِفــْنَ	//

 

 

 

 

 

 

نتيجه :

 

1 .  اعلال فعل مثال ( در ماضـﯽ معلوم و مجهول  )                       بدون اعلال 

2 . اعلال فعل مثال ( در مضارع معلوم )                                    حذف

3 . اعلال فعل مثال ( درمضارع مجهول )                                   بدون اعلال

4 . اعلال فعل مثال ( در امر )                                                حذف

ادامه دارد

ادامه نوشته

« مترا د فها و متضادهاﻯ كتاب عـربـﻰ سال اول دبيرستان »

                الف – متـراد فـها :

    جزيـل = كثير              الأسوة = المثالي              أهلاً = مرحباً              المصاعب = المشكلات

    فَـتــَّـشَ = بحث عن        رفيق =  مصاحب            الرائـِـد = الدليل            كذلك = هكذ ا

    الباغي = الطاغي          أتـﻰ = جاء                    الاجتها د = النـَّـشا ط       قسـَّـم = وزَّع

    السّـوء = السيئة            يصدق = لايكذب             الأ طفا ل = الصِّـبيان

 ب ــ مـتـضادها :

  عُـسْر ≠ يُـسْر               الجوانح ≠ الجوارح           الجانحة ≠ الجارحة         النعمة ≠ النـقـمة

  النـِّـعَم ≠ النـِّـقَـم              قريب ≠ بعيد                  قـَرُ بَ مِـن ≠ بَـعُدَ عَـن     اقترب ≠ ابتعد

  مِـن  ≠ عَـن                 لنا ≠ علينا                     حق ≠ باطل                 ظالم ≠ مظلوم

  الليل ≠ النهار               مشرق ≠ مغرب               بشير ≠ نذير                مُـبـَشِّـر≠ مُـنْـذِ ر

  كافر ≠ مؤمن               ناقص ≠ كامل                 رخيص ≠ باهظ            القول ≠ العمل

  خير ≠ شـَرّ                 الإفراط ≠ التفريط             يـَنـْجَح ≠ يَـفْـشَـل           يصدقون ≠  يكذبون

  البَـرْد≠ الحَـرّ         المُـجـِـدّ ≠ المتكاسِل ، الكَـسِـل      العالِم ≠ الجاهل            يكـْـرَهُ ≠ يـُحِـبّ

  التواضع ≠ الرَّ فعَة         بـِشـْر ≠ حُـزن                 تـَمَّ ≠ نـقـَصَ               يعـلمون ≠ لا يعـلمون ، يجهلون

  الحسنة ≠ السيئة             الصادق ≠ الكاذب            الظلمات ≠ النور           الاجتهاد ≠ الـتـكا سُـل

  العجلة ≠ التأ نـّي            رَطـْب ≠ يابس               صانع ≠ مـُبيد               الكبار ≠ الصِّـغار ، الأطفال 

 الصِّـدق ≠ الكِـذ ْب

الفاظ متعلقة بالهاتف المحمول : اصطلاحات مربوط به موبایل

الرسائل; پیامك ها; نسخ; كپی رسالة جدیدة; پیامك جدید; معلومات الاسماء; اطلاعات مخاطبین صندوق الوارد;  صندوق دریافت; التزامن; همگام سازی حافظاتی; پوشه های من; اعادة التسمیة; نام گذاری المسودات; پیش نویسها; ارقام الخدمة; شماره های سرویس الرسائل المرسلة; پیام های ارسال شده; الاسم الاول; نام صندوق الحفظ; صندوق ارسال; الاسم الاخیر; نام خانوادگی التقاریر; گزارشات; هاتف المحمول; موبایل رسائل بطاقة sim; پیام های سیم كارن; هاتف; موبایل  انشاء الرسالة; ایجاد پیامك; مكالمة الفیدیو; تماس تصویری اذاعة محمولة; پخش سلولی; جهاز المناداة; پی جو اوامر الخدمة; فرمان خدمات; المسمی الوظیفی; عنوان شغلی الضبط; تنظیمات; السجل; ثبت تماس تعلیمان; راهنما; آخر المكالمات; تماس های دیگر رسالة قصیرة; پیام متنی; مدة المكالمات; مدت تماس ها رسالة وسائط; پیام چند رسانه ای; حزم البیانات; داده بسته ای رسالة صوتیه; پیام صوتی; لم یتم الرد علیها; تماس های بی پاسخ  برید الكترونی; ایمیل; مكالمات المستمة; تماس های دریافتی فتح; باز كردن; الارقام التی طلبت; شماره های گرفته استماع; گوش دادن; الامكالمات الاخیرة; آخرین تماس رد; پاسخ; المستلمة; تماس های دریافتی مسح; حذف; كل المكالمات; همه تماس ها تفاصیل الرسالة; جزئیات پیام; مسح الموقتات; پاك كردن تایمر ها فرزبـــ...; ترتیب بندی بر اساس; البیانات المرسلة; كل داده ارسالی  نقل الی الحافظة; انتقال به پوشه; البیانات المستلمة; كل داده های دریافت تحدید; علامت دار; عرض التفاصیل; مشاهده جزئیات الغاء التحدید; بی علامت كردن; برنامج; برنامه حافظة جدیدة; پوشه جدید; ترشیح; فیلتر كردن تنزیل تطبیقات; دانلود برنامه ها; حفظ; دخیره  بیانات الذاكرة; جزئیات حافظة; المسارات; ترانه ها ذاكرة الهاتف; حافظه تلفن; مقاطع الصوت; كلیپ های صوتی  بطاقة الذاكرة; كارت حافظه; روابط تشغیل; پیوند های جریانی  تقاریر التسلیم; گزارشات تحویل; عروض تقدیمیة; نمایش ها  لا توجد رسائل; پیامكی وجود ندارد; كل الملفات; همه پرونده ها الاسماء; مخاطبین(نام ها); استخدام الصورة; استفاده از تصویر  الخیارات; گزینه ها; تعیین كصورة الخلفیة; تنظیم به عنوان پس زمینه  تعدیل; ویرایش; محرر فیدیو; ویرایشگر ویدیو (فیلم)  نسخة ثانیه; نسحه مشابه; استخدام فیدیو; كاربرد ویدیو  المجموعة; گروه; نغمة الرنین; زنگ موبایل الموضوعات; مضامین; الاوضاع; نمایه ها اوامر صوتیة; فرمان صوتی; التوصیل; اتصال ضبط الهاتف; تنظیمات تلفن; حدیث; پیام گو طلب سریع; شماره سریع; مدیر بیانات; مدیر داده ها معالج الضبط; برنامه تنظیم; برید مكالمات; صندوق پستی عامة; موارد كلی; عرض القائمة; نمای فهرست صورة خلفیة; پس زمینه; موفر الطاقة; ذخیره كننده نیرو شبكة; جدولی; قائمة; لیست حدود حصان; شكل ها; افتراضیة; پیش فرض صورة متحركة; انیمیشن; عام; عمومی صامت; بیصدا; فی الخارج; جلسه  جهاز المناداة; محیط باز; غیر متصل; پی جو  الكشف عن اللغة; بارگیری زبان; النقل; انتقال تخصیص; شخصی سازی; الجهاز ملحق; هدفون  الحمایة; امنیتی; ضبط المصنع; تنظیمات كارخانه تحدید الموقع; تعیین موقعیت; تطبیقاتی; شخصی المواقع; مرزها; دردشة; پیام فوری محادثات; گفتگوها; اسماء الدردشة; مخاطبین پیام فوری دردشة مسجلة; ثبت گفتگو ها; مرحبا; خوش آمدگویی المحول; مبدل; الحاسبة; ماشین حساب  العملة; ارز; الكتلة; وزن القدرة; نیرو; الوقت الحالی; وقت فعلی المنبة التالی; زنگ هشدار بعدی; منبه غیر متكرر; هشدار بدون تكرار قید جدید; ورودی جدید; عرض الاسبوع; نمای هفته عرض المهام; نمای كار های روزانه; مسح قید; حذف ورودی روابط اخباریة; سرویس های خبری; علامات آلیة; نشانه های خودكار رسوم; گرافیك ها; خیارات التنقل; گزینه های پیمایش كلمة السر; رمز; ملفات الاسترجاع; كوكی ها تدویر الشاشة; چرخش صفحه; الوسائط; رسانه های مشغل فلاش; فلش پلایر; الكامیرا; دوربین  دلیل المحطات; راهنمای ایستگاه; الموالفة الیدویة; تنظیم دستی وضع; حالت; تشغیل فی الخلفیة; پخش در پس زمینه الخدمة المرئیة; سرویس تصویری; التقاط; عكس گرفتن اظهار شریط الادوات; نمایش نوار ابزار; وضع التسلسل; حالت متوالی موقت ذاتی; تایمر خودكار; موازنة اللون; بالانس زنگ درجة اللون; تنظیم رنگ; ایقاف; خاموش آلی; اتوماتیك; الاجهزة الملحقة; برنامه های مفید الاتصال; تماس گرفتن; الخائض الصوتیة; لوازم جانبی  الواجهة; واسط; تطبیقات مفیدة; ویژگی های صوتی قائمة; فهرست ، منو; تنزیل; دانلود

آموزش قواعد عربی درس 2 و 3 عربی یک عمومی (ثلاثی مزید)

شمادراین درس با فعل های ثلاثی مزید آشنا می شوید .

یکی از نکات مهمی که شما در تجزیه فعل  (تحلیل الصرفی ) باید بدانید این است  که

فعل شما ثلاثی مجرد است یا مزید .

ثلاثی مجرد به فعلی گفته میشود که  ریشه آن دارای سه حرف اصلی میباشد وفعلهای

ثلاثی مزیدبه فعلهایی گفته میشود که اولین صیغه فعل ماضی آن بیش از 3 حرف داشته باشد .

فعل های ثلاثی مجرد : مانند : ذهبَ ، صرخَ ، عَلِمَ 

فعل های ثلاثی مزید : مانند : اَکرَمَ ، جاهَدَ ، علـَّمَ  و.... 

در واقع میتوانیم بگوییم ثلاثی مجردها ، هنوز ازدواج نکرده اند ومزیدها ازدواج کرده و

مسئولیتها به گردنشان اضافه شده است . برای همین با توجه به تعداد فرزندان مسئولیتشان کم وزیاد است .

برای یاد گرفتن سریع این وزنها کافی است شما به طریقه پیدا کردن وزن کلمه

که درسال سوم راهنمایی یاد گرفتید کاملاً آشنا باشید .

به عنوان مثال : وزن کلمه  انزجار :  انفعال  ،  مساعدة  : مفاعلة  و.....

مهمترین وزنهای ثلاثی مزید عبارتند از :

 افعال ، تفعیل ، مفاعلة ، تفاعل ، تفعّل ، انفعال ، استفعال ، افتعال 

بابهای افعال ، تفعیل ، مفاعلة : دارای 1فرزند

بابهای تفاعل ، تفعّل : دارای 2فرزند

بابهای انفعال ، افتعال ، استفعال دارای 3 فرزند هستند .

یادتان باشد که قبلاً توضیح دادیم منظورمان حروف اضافه در اولین صیغه فعل ماضی میباشد وتعداد فرزندان را هم بر همین اساس اعلام کردیم .

واکنون  صیغه اول ماضی ، مضارع و مصدر هر یک از آنها رابیان میکنیم . .

باب افعال :   أفعَلَ .  یُفعِلَ . افعال          أرسَلَ . یُرسِلُ  . ارسال

باب تفعیل :  فـَعَّـلَ  . یُفعِّـلُ . تفعیل         کـَلـَّمَ  . یُکـَلـِّـمُ . تکلیم 

باب مفاعلة :  فاعَلَ . یُفاعِلُ . مفاعلة       قاوَمَ . یُقاوِمُ . مقاومة 

باب تفاعل : تفاعَـلَ . یَتـَفاعَلُ . تفاعُل      تظاهَرَ . یتظاهَرُ .تظاهُر

باب تفعـُّل : تفعَّلَ . یَتفعَّلُ . تفعُّل            تجَمَّلَ . یتجمَّلُ . تجمُّل

باب انفعال : اِنفعَلَ . ینفعِلُ . انفعال       انکسَرَ . ینکسِرُ . اِنکسار

باب افتعال : اِفتعَلَ . یفتعِلُ . افتعال      اِنتشَرَ .ینتشرُ .انتشار

باب استفعال : اِستفعَلَ . یستفعِلُ . استفعال     استخرَجَ . یستخرِجُ . استخراج 

هر یک از فعل های ماضی یا مضارع در هر باب درست مانند فعل های ثلاثی مجرد صرف میشوند . یعنی هر کدام از آنها در هر باب 14 صیغه ماضی و14 صیغه مضارع دارند .

معانی هر یک از این بابها :

2باب افعال وتفعیل برای متعدی کردن به کار میروند . یعنی که فعل ما

به مفعول نیاز دارد .

مانند : ذهَبَ  : رفت  ،  أذهَبَ : برد

باب مفاعلة و تفاعل برای مشارکت هستند ولی در باب مفاعلة مشارکت

یک طرفه است وبه همین دلیل با حرف (با) ترجمه میشود ودر باب تفاعل مشارکت

2طرفه است وبه همین دلیل باعبارت (بایکدیگر ) ترجمه میشود .

 مانند : کاتبَ علیٌ حسناً . علی با حسن نامه نگاری کرد .

 تکاتـَبَ علیٌ وحسنٌ . علی وحسن با یکدیگر نامه نگاری کردند .

سه باب تفعّل ، افتعال وانفعال زمانی به کار میروند که ما چیزی را از کسی

بخواهیم واو قبول کند یا بخواهیم تأثیری را در شی ای ایجاد کنیم وآن تأثیر ایجاد شود .

علـَّمَ المعلمُ علیاً . تعلـَّمَ علیٌ . معلم به علی یاد داد . علی یاد گرفت .

وباب استفعال برای طلب ودرخواست به کار میرود .

مانند : استغفَرتُ اللهَ . از خدا آمرزش خواستم .  

 

باب	ماضی	مضارع	مصدر	امر
افعال	أفعَلَ	یُفعِلُ	افعال	أفعِل
تفعیل	فـَعـَّلَ	یُفـَعِّلُ	تفعیل	فعِّل
مفاعلة	فاعَلَ	یُفاعِلُ	مفاعلة	فاعِل
تفعّل	تـَفـَعَّلَ	یتفعَّلُ	تفعُّل	تفعَّل
تفاعُل	تفاعَلَ	یتفاعَلُ	تفاعُل	تفاعَل
انفعال	اِنفعَلَ	ینفعِلُ	انفعال	اِنفعِل
افتعال	افتعَلَ	یفتعِلُ	افتعال	اِفتعِل
استفعال	استفعَلَ	یستفعِلُ	استفعال	اِستفعِل

نکات مهم :

  ۱- بابهای انفعال ، تفعّل ، وافتعال همیشه لازم هستند . یعنی احتیاج به مفعول ندارند .

 ۲- همزه باب افعال همیشه مفتوح ( منصوب) است . چه در امر چه در ماضی .

 ۳- مصدر باب مفاعلة ۲ وزن دارد ، فِعال ومفاعلة .

 ۴- ماضی بابهای تفاعل وتفعّل دارای حرف (ت )است . با مضارع وامر اشتباه نشود .

انواع جمله در زبان عربی

جملات در زبان عربی به دو صورت به کار می روند: اسمیه و فعلیه.

اسمیه = مبتدا + خبر ( الطالب فی المدرسة )

فعلیه = فعل + فاعل + مفعول ( یکتب الطالب درسه )

انواع فعل:

1. ماضی: فعلی که در زمان گذشته اتفاق می افتد.

2. مضارع: فعلی که در زمان حال یا آینده اتفاق می افتد.

3. امر: فعلی که به انجام کاری در زمان حال یا آینده دستور می دهد.

صرف افعال ماضی به همراه ضمایر آنها:

هو فعل / هما فعلا / هم فعلوا / هی فعلت / هما فعلتا / هنّ فعلن / انتَ فعلتَ / انتما فعلتما / انتم فعلتم / انتِ فعلتِ / انتما فعلتما / انتنّ فعلتنَّ / أنا فعلتُ / نحن فعلنا

صرف افعال مضارع به همراه ضمایر آنها:

هو یفعل / هما یفعلان / هم یفعلون / هی تفعل / هما تفعلان / هنّ یفعلن / انتَ تفعل / انتما تفعلان / انتم تفعلون / انتِ تفعلین / انتما تفعلان / انتنّ تفعلن / انا أفعل / نحن نفعل

صیغه های امر:

فعل امر مخاطب ( امر حاضر ) از صیغه های مخاطب فعل مضارع ساخته می شود.

1. حرف مضارعه را حذف کنید.

2. اگر بعد از حذف حرف مضارعه اولین حرف ساکن باشد باید یک همزه امر بر سر فعل بیاورید ( در غیر این صورت نیازی به همزه امر نیست ).

3. آخر فعل را مجزوم کنید.

مثال: تَذهَبُ : إذهَب ( برو ) / تذهبانِ: إذهبا ( بروید )

فعل امر غایب و متکلم ( امر به لام ):

1. اضافه کردن لام امر به ابتدای یکی از صیغه های غایب یا متکلم فعل مضارع.

2. مجزوم کردن آخر فعل.

یذهب : لیذهب ( باید برود ) / یذهبون : لیذهبوا ( باید بروند )

رابطه فعل با فاعل در جمله:

1. فعل از لحاظ تذکیر و تأنیث مطابق فاعل جمله به کار می رود. یعنی اگر فاعل جمله مذکر باشد فعل نیز مذکر می شود و بالعکس.

2. اگر فعل غایب قبل از فاعل در جمله ذکر شود به صورت مفرد به کار می رود حتی اگر فاعل مثنی یا جمع باشد. اما نسبت به مخاطب و متکلم، همیشه صیغه فعل با فاعل مطابقت دارد.

یحضر الطالب. / یحضر الطالبان. / یحضر الطلّاب. / تحضر الطالبة. / تحضر الطالبتان. / تحضر الطالبات.

جای فعل در جمله:

در زبان عربی بر خلاف زبان فارسی غالبا فعل اول جمله یا قبل از فاعل ذکر می شود. این قاعده در صورتی در زبان عربی رعایت نمی شود که گوینده بخواهد بر «فاعل» تأکید کند.

فن ترجمه فعل

نفی فعل: در زبان عربی برای نفی فعل اغلب از حروف ( لم ، لما ، لا ، ما ، لن ) با شرایطی استفاده می شود. ما + فعل ماضی = ماضی منفی ما ذهب : نرفت ، ما ذهبا : نرفتند ( دو نفر ) ، ما ذهبوا : نرفتند ، ما ذهبتَ : نرفتی ، ... لم + فعل مضارع = ماضی منفی لم یذهب : نرفت ، لم تذهب : نرفتی ، لم نذهب : نرفتیم ، ... لمّا + فعل مضارع = ماضی نقلی منفی لما یذهب : نرفته است ( هنوز نرفته است ) ، لمّا نذهب: نرفته ایم ( هنوز نرفته ایم )، ... لا + فعل مضارع = مضارع منفی لا یذهبُ : نمی رود ، لا نذهبُ : نمی رویم ، لا تذهبُ: نمی روی ، لا یذهبون : نمی روند ، ... لن + فعل مضارع = مستقبل منفی لن یذهبَ : هرگز نخواهد رفت ، لن یذهبا : هرگز نخواهند رفت ( دو نفر ) ، لن یذهبوا : هرگز نخواهند رفت ، ... نکته: « لم » و « لمّا » فعل مضارع را مجزوم می کنند و « لن » فعل مضارع را منصوب می کند و « ما » و « لا » نفی، غیر عامل هستند یعنی اعراب و بناء فعل بعد از آنها تغییری نمی کند. افعال کمکی یا ربطی: در زبان های فارسی و انگلیسی و دیگر زبان ها، جمله ای بدون فعل ساخته نمی شود یعنی اگر جمله دارای یک فعل اصلی نباشد، از افعالی استفاده می شود که در فارسی آنها را « فعل ربطی » ( است ، بود ، شد ، گشت ) و در انگلیسی آنها را فعل کمکی ( did , do / das , was / were , am / is / are ) می نامند، ولی در زبان عربی: اگر جمله حاکی از زمان حال باشد و دارای هیچگونه فعل اصلی نباشد، فقط از دو اسم تشکیل می شود. مثال: زیدٌ حاضرٌ . زید حاضر است. و اگر جمله حاکی از زمان گذشته یا آینده باشد، باید از فعل ماضی « کان » یا مضارع آن « یکونُ » استفاده شود. مثال: کان زیدٌ حاضرا . زید حاضر بود. سَیَکونُ زیدٌ حاضراً . زید حاضر خواهد بود. افعال ناقصه در عربی عبارتند از: کان ( بود ) ، صار ( گردید ) ، لیس ( نیست ) ، اصبح ( شد ) ، مادام ( مادامی که ) ، مازال ( همواره ) این افعال در عربی بر سر جمله اسمیه می آیند، مبتدا می شود « اسم افعال ناقصه » و مرفوع می شود و خبر می شود « خبر افعال ناقصه » و منصوب می شود. کان الطالبُ ناجحا. دانش آموز موفق بود. / صارت الأمّة الإسلامیة متّحدة. امت اسلامی متحد گردیدند. تمرین: الف ـ ترجمه فعل های زیر را بنویسید. 1) ما کتبَ   /   2) لم یکتُبوا   /   3 ) لما تکتبی   /   4) لا نکتبُ  /  5) لن یکتبَ ب ـ جمله های زیر را به فارسی ترجمه کنید. 1) ما سافرَ سعیدٌ.    /    2) لا یسافر سعیدٌ.   /   3) لن یترک زیدٌ صلاتهُ. نکته: در ترجمه حتما به صیغه افعال دقت کنید. ادامه دارد

ادامه نوشته

برگزیده ای از قواعد مهم عربی

قواعد إعرابية هامة

1 - الجملة الاسمية هي التي تتكون من مبتدأ + خبر ، والخبر هو المتمم لمعنى الجملة ، فإذا وجدنا مبتدأ نسأل عن خبره بعبارة " المبتدأ ماله " ؟
إجابة السؤال هي الخبر .
*  مثل : " المجاعات التي تحدث في إفريقيا بسبب النقص الحاد لمياه الأمطار مأساة إنسانية قاسية .

2 - الجملة الفعلية هي التي تتكون من " فعل + فاعل + مفعول به إذا كان الفعل متعدياً " ، و نسأل عن الفاعل بـ [من] الذي قام بعمل الفعل أو اتصف به
* مثل : شاهد محمد المباراة .
و إذا كان الفعل متعدياً [أي يحتاج إلى مفعول به او أكثر ؛ ليتمم المعنى]
فنسأل عن المفعول به بـ " إيه ، أو ماذا " أو من الذي وقع عليه فعل الفاعل .

3 - تذكر أن المفعول لأجله اسم نكرة منصوب وقع في جملة فعلية ، و كان سبباً و تعليلاً لتلك الجملة الفعلية ..
و نسأل عنه بـ لماذا ، أو ليه فعلنا الفعل ؟
* مثل : يذاكر الطالب رغبةً في التفوق - أصلي طمعاً في رضا خالقي .

4 - تذكر أن : المفعول المطلق اسم منصوب مأخوذ من نفس حروف الفعل الذي أتى قبله .
* مثل : اجتهد في المذاكرة اجتهاداً كبيراً .

هام جداً : كلمات إعرابها دائماً مفعول مطلق لفعل محذوف :

[سبحان وخصوصاً وعموماً ومثلاً وأيضاً وفضلاً ومعاذَ ومهلاً وحقاً وشكراً وعفواً بمعنى صفحاً وخلافاً ووفاقاً ومكابرة وعناداً وبعداً ] .

5 - تذكر أن الحال اسم نكرة منصوب وقع في نهاية جملة فعلية غالباً ؛ ليبين شكل [ هيئة] الفاعل أو المفعول به ، و نسأل عنه بعبارة : كيف الحال ؟
* مثل : عاد القائد منتصراً . - استمعت إلى نصائح أبي مصغياً .

هام جداً : كلمات إعرابها دائماً حال :
[ أولاً وثانياً وثالثاً إلخ ، مادياً وأدبياً وسياسياً، وما شابه هذه الكلمات. و جميعاً ، وعوضاً، وبدلاً، وخاصة، وعامة و قاطبة، وعمداً وخطأً، وسهواً، وسوياً، و معاً ، وكلمة وحد المضافة إلى الضمير تعرب حالاً نحو: ذاكر وحدك. حضروا جميعاً].

6 - هام جداً : خطأ يقع فيه أغلب الطلاب و هو أن يعتقدوا أن الاسم النكرة المنصوب الواقع بعد كان أو إحدى أخواتها إعرابه : حال .
و الصواب أنه : خبر منصوب لتلك الأفعال ، و ليس حالاً .
* مثل : كان كريم كسولاً ، ثم أصبح مجتهداً ، ثم صار متفوقاً .

7 - الاسم النكرة المنصوب الواقع بعد اسم التفضيل [أفعل] إعرابه : تمييز منصوب .
* مثل : محمد أكثر الطلاب تفوقاً ، و أكثرهم نشاطاً .

8 - من أشكال المضاف إليه :
(أ) اسم نكرة مباشرة اسم معرفة  =  مضاف إليه مجرور .
* مثل : مدرسة الفاروق بوابة التفوق - علم مصر سيظل عالياً .
(ب) أي اسم يأتي بعد " كل - غير - سوى - أي - كلا - كلتا - جميع - بعض - الظرف "
إعراب هذا الاسم : مضاف إليه مجرور .
*  مثل : كل عامل - غير طالب - أمام المدرسة - الجنة تحت أقدام الأمهات .
(جـ) أي ضمير يتصل بالاسم إعراب هذا الضمير : مضاف إليه في محل جر
*  مثل : كتابــــي - بلدنا - أبوك - قلمـــــه - مدرستــنا .

9  - اسم نكرة   ^مباشرة   اسم نكرة  = نعت بشرط الوصف .
* مثل : طالب مجتهد - عمل إنساني - آثار خالدة - تفوق رائع .
هام جداً : إذا كانت النكرة الثانية لاتصف ، فإعرابها : مضاف إليه مجرور0
* مثل : كرة قدم - رصيف شارع - كعب حذاء - باب فصل .

10  - اسم معرفة مباشرة اسم معرفة =  نعت بشرط الوصف .
* مثل : الدول العربية - منتخبنا الوطني - الحياة التي نعيشها سريعة .

11  - تذكر أن : الاسم المشتق الواقع بعد ( أيها  - أيتها ) يعرب : نعت مرفوع .
* مثل : أيها الطلابُ - أيتها الطالبةُ .

12  - تذكر أن : كلمة (ابن) إذا وقعت بين(علمين) يحذف ألفها وتعرب (نعت) .
* مثل : عمر بن الخطاب ثاني الخلفاء الراشدين .

13  - إذا اتصل ضمير بإن أو إحدى أخواتها ، فإعراب الضمير : اسم إن في محل نصب
*  مثل : إنــك مجتهد - لعلــها الفائزة - ليتــكم متفوقون .
وغالباً الاسم الواقع بعد الضمير إعرابه : خبر مرفوع (اسم مكمل للمعنى)

14 - الضمائر الآتية " الكاف - الياء - الهاء " إذا اتصلت بآخر الفعل
فإعرابها : مفعول به في محل نصب .
* مثل : أسعدنــي محمدٌ بتفوقه - القاهرة بناها الفاطميون ، و حدثــها محمد علي .
وغالباً ما بعد الضمير : فاعل مرفوع

15 -      ضمير        مباشرة          اسم
            مبتدأ                        خبر

مثل :    هي                         نشيطة

هم                         مجتهدون

16 -    اسم إشارة     مباشرة        اسم نكرة

مبتدأ                        خبر
 مثل :      هذا                       كتاب قيم
            تلك                      قصة رائعة

17 - أشكال البدل المطابق :
أ  - اسم إشارة مباشرة اسم معرف بـ [أل]  =  بدل مطابق
* أمثلة : هذا الطالب - هذه الفتاة - تلك الحياة - ذلك الكتاب .

ب  - اسم معرف بـ [أل] مباشرة اسم إنسان - بلد  =   بدل مطابق
* أمثلة : الرئيس مبارك  - العالم زويل  - اللص عتريس  - الشقيقة لبنان .

جـ  - اسم معرف بالإضافة  مباشرة   اسم إنسان - بلد  =  بدل مطابق
* أمثلة : رئيس الجمهورية مبارك - صديقي محمد - أمير الشعراء شوقي -  بلد الحضارة مصر.

18 - إذا دخلت (ما) على إن وأخواتها فإنها تبطل عملها وبذلك يكون الاسم الواقع بعدها يعرب مبتدأ مع ملاحظة أن (ما) عندما تلتحق بـ (ليت) يجوز فيها الإعمال والإهمال
* مثل : إنما المؤمنون أخوة  - ليتما الشبابَ [الشبابُ] يعود يوماً

19 - (مع) تعرب ظرف زمان أو مكان وما بعدها مضافاً إليه إلا إذا نونت بالنصب فتعرب حالاً

* مثل : استيقظت مع شروق الشمس/ تجولت مع الزملاء/ حضر الطلاب معاً .

20 - الكلمات (دائماً - أبدا - قط أو فقط - أمس - قديماً - حديثاً - عوض - ريثما - عند) تعرب ظروف للزمان ، و (دون - حيث - ثم - لدى - وسط) تعرب ظروف مكان .

21 - الكلمات الآتية(هنا - هناك) تعرب خبراً مقدماً .
*  مثل : هنا القاهرة هناك الأقصر .

22 - الكلمات (جيداً - سريعاً - حثيثاً - كثيراً - طويلاً - جداً ) تعرب :
        نائباً عن المفعول المطلق
* مثل : سعى الطلاب إلى الامتحان حثيثاً. احترم المخلصين كثيراً .

23 - الاسم الذي يقع بعد لولا يعرب دائماً مبتدأ وخبره يكون محذوفاً وجوباً
* مثل : لولا اللهُ ما اهتدينا .

24 - الاسم الواقع بعد (بخاصة) يعرب مبتدأ مؤخراً وبخاصة جار ومجرور في محل رفع خبر مقدم .
* مثل : أحترم الطلاب وبخاصة المتفوقون

25 - الاسم الواقع بعد (خصوصا - خاصة) يعرب مفعول به لفعل محذوف تقديره أخص وكلمة "خصوصاً" نفسها تعرب مفعولاً مطلقاً لفعل محذوف .

*  مثل : أشاهد برامج التلفزيون وخصوصاً مباريات كرة القدم

26- كلمة (مذ - منذ) إذا جاء بعدها فعل تعرب ظرف زمان دائماً .
* مثل : حضرت منذ بدأ المدرس الشرح .

 

جدول بارم بندی نمرات درس عربی سال چهارم ادبیات علوم انسانی

 

نمره	بارم بندی درس عربی سال چهارم انسانی پایانی دوم	نمره	پایانی اول
3	ترجمه ی جمله های عربی به فارسی از متن درس و تمرینات	3	ترجمه ی جمله های عربی به فارسی از متن درس و تمرینات
5/0	معنی لغت عربی به فارسی (کلمه ها در جمله داده شود)	0/5	معنی لغت عربی به فارسی (کلمه ها در جمله داده شود)
5/0	انتخاب ترجمه  فارسی مناسب به صورت سه گزینه ای	0/5	انتخاب ترجمه  فارسی مناسب به صورت سه گزینه ای
2	درک مطلب(از قواعد سؤال طرح نشود)	2	درک مطلب(از قواعد سؤال طرح نشود)
5/1	للتعریب	5/1	للتعریب
1	سؤالات چند گزینه ای در زمینه کاربرد واژگان	1	سؤالات چند گزینه ای در زمینه کاربرد واژگان*
0/5	متضاد و مترادف مفرد و جمع	0/5	متضاد و مترادف مفرد و جمع
1	تصحیح غلط در ترجمه فارسی عبارات عربی	1	تصحیح غلط در ترجمه فارسی عبارات عربی
1	للمحادثه	1	للمحادثه
1	نواسخ	1	انواع  کلمه(اسم-فعل و حرف ،انواع جمع ،انواع مذکر و مؤنث)
1	مفاعیل	1	جامد و مشتق(تشخیص و ساخت)
5/0	حال	1	تشخیص انواع معارف
5/0	تمییز	1	تشخیص انواع اعراب و بناء ،اسم های مقصور،منقوص ،ممدود و صحیح الآخر
5/0	استثناء	1	مضارع مرفوع و مجزوم و منصوب
5/0	منادا	1	جمله ی اسمیه و فعلیه
5/0	مضاعف	2	للاعراب و التحلیل الصرفی
5/0	مهموز	1	صحح الاخطاء  مع بیان السبب
1	اسالیب جمله
5/1	للاعراب و التحلیل صرفی
5/1	صحح الاخطاء مع بیان السبب
20	جمع	20	جمع

 

*

مانند الگوی زیر :

 1- ما التواضع الا  .........................(الادبَ-التکبر-الحقارة)

2-المؤمنون یساعدون ..............(المظلومین-الظالمین)

3-فصل ......بارد جدا( الصیف/الشتاء)

 

 

 

   

    جدول بارم بندی نمرات درس عربی سال چهارم ادبیات علوم انسانی

 

نمره	پایانی دوم	نمره	پایانی اول
1	درس اول	5/3	درس اول
1	درس دوم	5/3	درس دوم
5/0	درس سوم	3	درس سوم
1	درس چهارم	5/3	درس چهارم
1	درس پنجم	5/3	درس چنجم
5/0	درس ششم	3	درس ششم
3	درس هفتم
3	درس هشتم
5/2	درس نهم
5/2	درس دهم
2	درس یازدهم
2	درس دوازدهم
20	جمع	20	جمع

تبیین نکات مبهم از نظر تجزیه وترکیب کتاب عربی یک عمومی

عربــــــــــی 1

 

- لات حین مناص ...:

 

در این آیه اسم لات وجوبا حذف شده است زیرا واجب است که یکی از دو معمول لات حذف شود که غالبا اسم آن حذف می شود . اصل این جمله چنین بوده است . « لات الحینُ حینَ مناص »

- وا حزناه : منادای مضاف به ضمیر یاء متکلم که ضمیر یاء محذوف است و الف ندبه و هاء سکت اضافه شده است . شاید به قولی آن را منادای نکره ی مقثصوده نیز بتوان به حساب آورد.

 - « فإیّای فاعبدونِ »

 

: إیّای  مفعول به برای فعل محذوف از باب اشتغال و نون ، نون وقایه و  ضمیر مفعولی « یاء » محذوف است .

- هنیئا لک الشهادة یا اویس.

الشهادة : فاعل برای فعل محذوف « ثبتت لک الشهادة هنیئا

- إی قتالا ... 

 

 : إی  حرف جواب ، قتالاً : مصدر منصوب در نقش مفعول مطلق برای فعل محذوف . أی أقاتله قتالا.

« و ما الله بغافل عمّا تعملون »

 

 :ما شبیه به لیس ، اللهُ ، اسم آن و غافل مجرور لفظا و منصوب محلا خبر ما

 

- وجدت الیأس مسیطر  علیهم:

 

وجد فعل دو مفعولی است ألیأس مفعول به اول و مسیطرًا مفعول به دوم است .

بررسی تحلیلی و تببیین نکات لازم عربی سه رشته تجربی و ریاضی

عربی 3

البراهین :

مصدر رباعی مجرد که اگر با «علی» به کار برود به معنی دلیل آورد می باشد (أقام الحجة)

إضافةً الی ...

( ص 34 ):مفعول مطلق برای فعل محذوف

هذه اسرة السیّد مجدّی :

 مجدّی بدل و مجرور به تبعیت

ولکن ... أنّی یدوم ... ( ص 50) :

«أنّی» دو نوع است :

الف : شرطیة – أنّی تجلس أجلس . أنّی مفعول فیه و منصوب محلاً / أنّی تکن واقفاً فأنا حاضر معک .

ب : استفهامیه  با معانی:

- «کیف»  « أنّی یحیی هذه الله بعد موتها»

- « من أین» یا مریم أنّی لک هذا»

- «متی» زرنی أنّی شئت .

... و  طلب منها أن تنشد أکثر ...

«اکثر» : صفت جانشین مفعول مطلق [ انشاداً اکثر]

و هکذا تحولت بکّاءة العرب ...

 هکذا : ها ، حرف تنبیه / ک : حرف جر و تشبیه  / ذا: اسم اشاره  « هکذا» مفعول مطلق و منصوب محلا

- واهاً :

 اسم فعل مضارع به معنی « أتوجّع» (ناراحت می شوم ، افسوس می خورم) و به شکل های (واهَ ، واها ، واهاً) می آید و مفعول مطلق نیز می باشد.

3

- جرت دموع الفرح علی وجهها مهللة .

 صاحب حال مضاف الیه (الهاء) می باشد ، چون مضاف جزء حقیقی از مضاف الیه است.

- شغلت بالها مرّة أخری ... :

 «مرّة»  جانشین مفعول مطلق و یا مفعول فیه است .

- بلا شکّ :

 هر گاه لای نفی جنس  با حرف جر «باء» به کار برود ، عمل نمی کند و در واقع غیر عامل می شود، در این صورت «شکّ» مجرور به حرف جر است .

- أمّا الآن فأرید .... :

«أمّا» حرف شرط و تفصیل است  و فاء واقع در جواب أمّا

- و لمّا وصلت ...:

لمّا اسم شرط غیر جازم ، ظرف زمان فی محل نصب

انواع لمّا :

1- حرف جزم ونفی برای فعل مضارع 2- «لمّا» استثنائیة به معنی «إلاّ» 3- «لمّا» ظرفیه که مخصوص فعل ماضی است و جواب آن نیز به شکل فعل ماضی می آید . مانند : فلمّا نجّاکم الی البرّ أعرضتم .

 - کفی بالله شهیدا:

الله : لفظا مجرور ، محلا مرفوع فاعل کفی.

- قلّما نال منه من حرص  (   ص 86 )  : قلّ فعل ماضي ، ما ( ماي كافه) كه مانع از گرفتن فاعل براي اين فعل شده است.

ماي كافه :

حرفي است كه به كلمات زير وصل مي شود و مانع از عمل آنها مي شود .

1-  حروف مشبهة بالفعل :  انّما المؤمنون إخوة . در اين صورت اين حروف اسم و خبر ندارند.

2- فعلهايي مانند : طال ، قلّ ، كثر ... قلّما يبلغ الحريص آماله في هذه الدنيا. در اين صورت اين فعلها بدون فاعل اند. 

3- حرف جر «ربّ» : ربّما سكوت ابلغ من الكلام. در اين عبارت مجرور به حرف جر وجود ندارد.

-

- رُبّ ظمآن بصفو الماء غص  (ص86  ):

ربّ : حرف جر و ظمآن مجرور به حرف جر  با حركت فتحه ، مجرور لفظا و مرفوع محلا مبتدا و خبرآن جمله ي غصّ

ربّ حرف جري است كه فقط بر اسم نكره مي آيد و صدارت طلب است و حرف شبيه به زائد به شمار ميرود و اسم مجرور پس از آن مي تواند متناسب با موقعيت خود در جمله نقش بپذيرد .

4

 

رأيت الدهر مختلفا يدور  فلا حزن يدوم و لا سرور  (ص 86:

مختلفا : مفعول به دوم     حزن : اسم لاي شبيه به ليس و مرفوع

بناءً علي هذا ... (ص 81)  : بناء مفعول مطلق و منصوب

- كلا المجلسين الي الخير ... (ص93) :

كلا و مؤنث آن كلتا از اسم هاي دائم الاضافه ، لفظا مفرد و در معني مثني اند  ؛ اگر به ضمير اضافه شوند اعراب اسم مثني را مي پذيرند  . مانند : جاء الطالبان كلاهما و شاهدت الطالبين كليهما و قس علي هذا .

اما اگر به اسم ظاهر اضافه شوند اعراب آنها مانند اعراب اسم مقصور است . جاء كلا الطالبين . كلا فاعل و مرفوع بر ضمه مقدره بر الف للتعذر    شاهدت كلا الطالبين و ....  كلا مفعول به و منصوب بر ضمه مقدره بر الف للتعذر

- هذا الخطاب عام و موجه الي بني آدم اجمعين ... (ص100):

اجمعين : حال و منصوب به تقدير مجتمعين و از ملحقات جمع مذكر سالم است و جايز است تأكيد معنوي نيز باشد.

فأنبتنا به جنّات و ... رزقاً للعباد .

سوره ي ق آيات 9 تا 11  : « و نزّلنا من السماء ماء مباركا فأنبتنا به جنّات و حبّ الحصيد (9) و النخل باسقات لها طلع نضيد (10) رزقا للعبادو أحيينا به بلدة ميتا كذلك الخروج .»

رزقاً : مصدر در موضع حال [مرزوقا] يا مفعول مطلق نايب مصدر زيرا در معني انبات همان رزق است و يا حال با حذف مضاف يعني ذا رزق . و ابوالبقاء مفعول له بودن آن را نيز جايز دانسته است .

« إنّا أنزلناه قرآناً عربيّاً » :

قرآناً  حال جامد موصوفه معروف به حال موطئه كه ذهن شنونده را براي عبارت بعد از خود آماده مي كند.

- كيف كانت اوروبّا تعامل ...

( ص108) :كيف حال و ذوالحال ضمير مستتر در تعامل

- «غير المغضوب عليهم ...» :

غير بدل و يا صفت براي الذين

« ما غرّك بربّك الكريم »

(ص110) ما مبتدا و محلا مرفوع

«إذا السمّاء انشقّت »

(ص110) السّماء : فاعل براي فعل محذوف و در اصل إذا انشقّت السماء انشقّت بوده است . و الله أعلم

 

اقسام همزه

همزه ي وصل

 

همزه ي ابتدائيه اي است كه نوشته  وخوانده مي شود و اگر  در وسط كلام  آيد نوشته  شده ولي خوانده نمي شود . مانند : هاجم القائد المدينة و استولي عليها.

اين همزه به صورت الف كشيده و يا به صورت الفي كه بالاي آن صاد كوچكي باشد نوشته مي شود.

 موارد همزه ي وصل

 

1- در « ال» تعريف . مانند : الرجل ، البيت ...

( همزه در «البتّة » و در لفظ جلاله ي «الله» ( وقتي كه ياء نداء قبل از آن ذكر شود ) همزه ي قطع به حساب مي آيد .

2- در ابتداي فعل أمر ثلاثي (3 حرفي) . مانند : أُكتب واجبك و ادرُس درسك .

3- در ابتداي فعل ماضي 5 و 6 حرفي و امر و مصدر آنها  . مانند : إنتفع المتعلم بعلمه إنتفاعا كبيرا و استغفر ربّه إستغفارا حسنا فانتفع أنت مثله واستغفر ربّك أيضا .

4-  در اسمهاي زير : إبن ، إبنة ، إبنم ، إمرؤ ، إمرأة ، إسم ، إثنان ، إثنتان ، إثنين ، إثنتين ، إست ، أيمن ، أيم .

نكته : اگر «إثنين » همراه «ال» به كار برود و منظور از آن اسم علم براي روز دوشنبه باشد  ، همزه ي آن همزه ي قطع است . زرته نهار الإثنين .

همزه ي وصل در موارد زير كتابة و نطقا حذف مي شود :

1- هنگامي كه « لام » به اسمهاي داراي « ال » وارد شود. مانند : للوالدين حق علينا.

2- اگر « واو » و « فاء » بر فعلي وارد شود كه با همزه ي وصل شروع شود كه پس از آن همزه ي ساكن باشد . مانند : فأْتِ ، و أتَمِن  كه در اصل فَإِئْتِ و إئْتَمِن بوده است .

3- پس از همزه ي استفهام . مانند : أبنك هذا ؟ أسمُك سعيد ؟ أستعلمت عن الحادثة ؟ و اصل اين عبارتها چنين بوده است :  أ إبنك هذا ؟ أإسمُك سعيد ؟ أإستعلمت عن الحادثة ؟

4- در كلمه ي « اسم » و آن تنها در « بسمله » : بسم الله الرحمن الرحيم »

در كلمه ي « ابن » هنگامي كه به عنوان صفت بين دو اسم علم قرار بگيرد . و از نظر نوشتن و قرار گرفتن در اول سطر نباشد . مانند : عليّ بن ابي طالب أمامنا الاوّل .

6- در فعل ، هنگامي كه يكي از حروف مضارعه بر آن وارد شده باشد . مانند : إستغفر ، يستغفر

2

 

در موارد زير همزه ي وصل به همزه ي قطع تبديل مي شود:

 

1- در اسم علم منقول از لفظي كه با همزه ي وصل شروع شده باشد . مانند : الإثنين ( روز دو شنبه ) و مانند « ال » به عنوان اسم علم به عنوان  ادات خاص براي معرفه كردن و يا مانند « انشراح » اسم علم براي زن.

2- در نداء مانند : « يا ألذي نجح » و « يا ألصاحب بن عبّاد » . اما همزه لفظ جلاله ي الله صحيح تر آن است كه در نداء همزه ي قطع باشد مانند « يا ألله » و جايز است كه همزه ي وصل باشد كه در اين صورت اين همزه با الف آن در نوشتن و تلفظ حذف مي شود   الف « ياء » در تلفظ حذف مي شود . مانند : يا لله

همزه ي سلب

 

همزه اي است كه بر فعل وارد مي شود و معناي آن را به ضدش تغيير مي دهد . مانند : « اشكيت زيدا » أي : أزلت شكايته و أعجمت الكتاب . أي أزلت عجمته و أسقط زيد . أي : أزال عنه القسوط ( الجور )

در مورد «همزه»

 

 

همزه ي قطع يا فصل

 

همزه اي است كه در ابتداي كلام واقع مي شود و در همه ي موارد تلفظ مي شود. بر خلاف همزه ي وصل كه تنها در ابتداي كلام تلفظ مي شود.

 

موارد همزه ي قطع

  1- در ماضي ، امر و مصدر فعل رباعي ( 4 حرفي باب    افعال) مانند : أكرم اباك إكراما حسناً كما أكرمك و أنت    صغير.

2- در تمام فعلهاي مضارع . مانند : أنا أدرس دروسي جيّدا. و أستغفر ربي كلّ يوم .

3- در حروفي كه با همزه شروع مي شوند. مانند : إنّ ، أنّ ، ألا ، أمّا ...

4- در صيغه هاي تعجب و تفضيل . مانند : ما أكرم عليّا . هذا أجمل من ذلك.

5- در هر اسمي كه با همزه شروع مي شود به شرطي كه مصدر 5 يا 6 حرفي و يا از اسمهايي كه همزه ي آنها به صورت سماعي همزه ي وصل است ، نباشد . مانند : أبطال الامة عند أمير تلك الارض.

تمييز

- تعریف تمییز:

 

 تمییز اسم نکره جامدی است که ابهام ما قبلش را بر طرف می کند.

 

 مانند : أنا أکثر منکَ .من از تو بیشتر هستم . ( این جمله دارای ابهام است.)

          أنا أکثر منکَ أولاداً. من ازنظر تعداد فرزندان از تو بیشتر هستم.یا تعداد فرزندان من از تو بیشتر است.

 

 2- انواع تمییز:

 

  الف- تمییز مفرد : برای رفع ابهام از یک کلمه می آید و در چهار موضع واقع می شود:

                    

        1- أسماء وزن: إشتَریتُ مَنِّا بَصلا ً.

 

        2- أسماء مساحت :بِعتُ مترا ً قماشا ً.

 

        3- أسماءکیل و پیمانه : شَربتُ کوبا ً شایا ( به اینها أسماء مقادیر گفته می شود .اسمی که پس از أسماء  مقادیر قرار می گیردعلاوه بر نصب بنا بر تمییزبودن می تواند با حرف جر مِن هم بیایید.)

 

       4- أسماء عدد: که بر دو قسم است:    صریح    مثل: قرأتُ ثلاثهَ کُتُبٍ .

                                                        کنایه      مثل: کَم سَطراً کَتَبتُ .

 

    ممیز عدد با«ثلاثة و عشرة و مابین این دو» جمع و مجرور است .(ز سه تا ده همه جمع است و مجرور.)

    با «أحدَعَشَرَ و تِسعة و تِسعینَ و مابین ای دو» مفرد و منصوب است.(ز ده تا صد همه فرد است و منصوب.)

    با « مِئة و ألف » مفرد و مجرور است.(ز صد برتر همه فردند و مجرور .  )

 

  ب- تمییز نسبت : تمییزی است که ابهام حاصل از نسبت را برطرف نموده و آن نسبت را واضح و روشن می      کند. برای رفع ابهام موجود در جمله بکار می رود.مانند: إشتَهَرَ التاجِرُ إمانة.  که امانه نوع اشتهار و سبب آن را واضح می نماید و آن امانت است نه مال و کرم.

 

 تمییز نسبت یا منقول از فاعل است: فاضَ الإناءُ ماءً. یعنی: فاضَ ماءُ الإناءِ.

 

                یا منقول از مفعول است : حَصَدنا الأرضَ قَمحا ً. یعنی: حَصَدنا قُمحَ الإرضِ ِ.

 

                یا منقول از مبتدا است: علیٌّ أرجحُ مِنکَ عَقلا ً. یعنی: عقلُ علیّ ٍ أرجَحُ مِنکَ.

 

                یا از چیزی منقول نیست: و کفی بالموت واعِظا ً. در واقع تمییزی غیر منقول است که نتوان آن را فاعل یا مفعول یا مبتدا ی ترکیبی که در آن واقع است به حساب آورد. و منقول خلاف این است.ِ

                اگر تمییز منقول از فاعل یا غیر آن باشد نصب آن واجب است واگر غیر منقول باشدنصب ان و جر ان به «مِن» جایز است یعنی می توان گفت : « کفی بالموت من واعظٍ .»

 نکته 1 : در ترجمه تمییز نسبت دقت کنیم که تمییز در اصل مبتدا یا فاعل یا مفعول بوده( به جزء غیر منقول)

            پس در ترجمه به این نکته توجه کنیم.

 

       مانند: تمییز در اصل مبتدا باشد: هو أکثرُمنـِّی ایماناً.   ایمان او از من بیشتر است.( ایمانُهُ اکثرُمنـّی.)

              تمییز در اصل فاعل باشد:تزدادالأرضُ تَلـوّثاًً .آلودگی زمین افزایش می یابد.(یزدادُتلـوّثُ لأرضِ.)

              تمییز در اصل مفعول باشد:فجـّرنا الإرضَ عیوناً.چشمه های زمین را شکافتیم.(فجّرنا عیونَ الأرضِ.)

 

  نکته 2 : برخی افعال به خاطر معنی آنها اغلب نیاز به تمییز دارند. مانند:

 

             زاد- یزید: زیاد کرد – افزود (متعدی)          طاب: پاک شد

             ازداد : زیاد شد (لازم)                            کفی بـ : کافی است

             مَلأ : پر کرد (متعدی)                             تقدّمَ :پیشرفت کرد

             إمتلأ : پرشد (لازم )                               حَسُنَ : خوب است

             فجـّرَ : شکافت                                      کَبـُرَ : بزرگ شد

             فاض : لبریز شد                                   یمتازَ : ممتازمی شود 

 

 نکته 3: گاهی با آوردن الفاظی مانند: از نظر، از جهت، ازجنبه ..... تمییز را ترجمه می کنیم.

 

 نکته 4: کلمات( خیر وشر) هر گاه به معنی (بهتر وبهترین ) باشند اسم تفضیل هستند.و در این حالت اغلب به

           تمییز نیاز دارند.

 

 3- تمییز کنایات عدد :

 

     الف- ممیز کم استفهامی: مفرد و منصوب است. مانند:« کَم کتاباً قرأتـُم.»

 

              نکته1: مگر اینکه میان آن و ممیزش فعل متعدی آمده باشدکه در این صورت باید«مِن» بر آن افزوده

                       شود.   مانند:« کَم قرأتُم مِن کتابٍ.»

               نکته2: نقش خود «کَم» را از طریق پاسخ دادن می توان فهمید.   مانند: کَم طبیباً فی المدینة.

    

     ب- ممیز کم خبریه: مجرور به اضافه به آن است و غالباً مفرد است. مانند: «کم أجیرٍ فی بیتِ أبی.»

 

               نکته1: جایز است که جمع باشد. مانند:« کم کُتبٍ لی.»

               نکته2: جایز است که به «مِن » مجرور شود. مانند: «کم من مرةٍ شاهدتـُه.»

 

     ج- ممیز کایـّن: مفرد و مجرور به «من»است. مانند: «کایـّن من رجلٍ رأیتُ.»

 

     د- ممیز کذا: حکم ممیز کذااین است که دائماً مفرد و منصوب بنا بر تمییز باشد.مانند:« إشتریتُ کذا و کذا کتاباً.»

 4- عامل تمییز:

 

    عامل تمییز در مفرد اسم مبهم است.مانند: «إشتریتُ ذراعینِ جوخاً .»که جوخاً منصوب به ذراعین است.ودر  جمله فعل است مانند:« قررتُ بک عیناً .» و عیناً منصوب به قررتُ است.

 

5-فرق حال و تمییز:

 

   حال و تمییز در اینکه هردو اسم و نکره و منصوب و بر طرف کننده ابهامند با هم متفق هستند و در سه مورد با هم اختلاف دارند :

                              الف- حال به صورت جمله و ظرف هم می آید ولی تمییز جزء اسم نمی تواند باشد. 

 

                               ب- حال مبین شکلها و تمییز مبین ذاتها است.

 

                               ج- حق حال اشتقاق و حق تمییز جامد بودن است.

  

نکات مهم و کاری دروس 1 و 2 کتاب عربی 1

برای مشاهده ی نکات چالش برانگیز دروس 1 و 2 کتاب عربی 1 بر روی ادامه ی مطلب کلیک کنید.

بسم الله الرحمن الرحیم

1-کلمهعجوز (ص12)خبر برای مبتدای محذوف است و حذف مبتدا به سبب وجود قرینه (هی درجمله قبل)

جهت ایجاز محذوف است وهمچنین در عبارت محتاجه به همین گونه می باشد . 

2- نقش کلمه "کیف" در عبارت (کیف َأشکرَ هذه النعمه)(ص12) چیست؟

ج:در این عبارت کیفَ حال است .

نقشهای مختلفی که کیف می تواند بگیرد:

الف)حال است اگر بعد از آن فعل تام بیاید:کیف یساعد الاخرین (ص23)

ب)خبر است برای مبتدا اگر بعد از آن اسم بیاید:کیف حالک؟

ج)خبر برای فعل ناقصه است اگر بعد از آن فعل ناقصه بیاید :کیفَ کنتَ؟

د)مفعولٌ به است اگر بعد ازآن فعل دو مفعولی بیاید :کیفَ أعلمتَ زیداً الخبرَ؟ 

3-در عبارت (أسلمتُ منذُ مدهٍ)(ص12) "منذُ" چه اعرابی دارد؟

ج:در این عبارت حرف جاره است .

مذ ومنذ اگر بر سر جمله اسمیه وفعلیه بیاید ظرف زمان واعراب آن محلی است  ( إتَّفقنا منذُ تکلَّمنا حول هذاالأمر) ؟

و هر گاه بر سر اسم بیاید حرف جار است. 

4- ماذا أفعل (ص 12)مضارع مرفوع در اینجا به صورت مضارع اخباری ترجمه شده است زیرا گاهی  مضارع التزامی طبق سیاق جمله ترجمه می شود . ماذا أفعل ؟ چه کار کنم . 

5-(أین َ بیت النبی(ص)؟) (ص13)

ج)در این عبارت أین چون بر سر اسم آمده می تواند هم خبر مقدم ومحلا مرفوع یا مفعولٌ فیه ومحلا منصوب باشد .اما اگر بر سر فعل بیاید فقط مفعولٌ فیه ومحلا منصوب است :أین َ تذهبُ ؟ 

6-(یا للسعاده)(ص13)چه اعرابی دارد ؟منادی برای تعجب.       یا:حرف ندا برای تعجب          لَ: حرف جر

در همین صفحه " أهلاً وسهلاً " مفعولٌ به است ومنصوب برای فعل محذوف و نوع جمله فعلیه می باشد. 

7-لفظ (ایُّ) اسم استفهام معرب ومونث آن  "اَیّة" می باشد و در حالت مثنی "ایّان –ایّین – ایّتان –ایّتَین" ودر جمع ایّون – ایّین و ایّات است . 

8- آیه شریفه (النجمُ والشجرُ یسجدان ):گیاه ودرخت سجده می کنند (ص15)

 نکته بلاغی:" النجم" جهت مراعات نظیر با کلمه ی الشجر، بااین لفظ آمده است و در این آیه به معنی گیاه است ودیگر به معنی ستاره نیست  . 

9-لمَّا در جمله (فلمَّا خرجَ الولدُ ص23) لمَّا چون بر سر فعل ماضی آمده ، مفعولٌ فیه ومحلا منصوب است ودر تحلیل صرفی اسم به حساب می آید.

10-در آیه شریفه (إستکبَرَ هوَ وجُنوده فی الأرضِ ص 34) کلمه " هو"  نقش تاکید را دارد وفاعل فعل استکبر ضمیر مستتر (هو) می باشد . 

11- عبارت إن شاء ....(ص14) جمله شرطیه است شاء: فعل شرط محلا مجزوم وجواب آن محذوف است .

للصحابیّ : مجرور به حرف جر است زیرا "یاء" یاءنسبت است. 

12-کلمه بعد در عبارت (بعدَ لحظهص23)ظرف ومنصوب است .

گاهی کلمات " قبل و بعد  "مبنی بر ضم به بناء عرضی هستند وآن در صورتی است که مضاف الیه آن محذوف می باشد.      مثال : (هذا الذی رزقنا من قبلُ) (عربی 2 ص 102). 

13- چند نکته از  آیه شریفه (یا ایَّها المدَّثر قم فأنذر و ربّک فَکبِّر ص34) : 

کلمه (المدَّثر )اسم فاعل از باب تفعل می باشد .که «تاء» بدل به «دال» شده است.

( ربّ) مفعولٌ به است که به سبب اهمیت بر فعل مقدم شده است . 

چند نکته پیرامون مصدر :

- ساخت مصدر میمی :

الف ) از ثلاثی بر وزن مَفعل  (مضرب)

 ب) از غیر ثلاثی از مضارع مجهول با تبدیل حرف مضارعه به «مُ» (مُکرم)

-مصدر صناعی:

اسم منسوبی که  " ة " تانیث بگیرد و معنی مصدری بدهد .یا به اسم فاعل اضافه شود مثل (عالمیَّة) یا به

اسم مفعول مثل (معذوریَّة) ویا به اسم تفضیل مثل ( أرجحیَّة ) .

-اسم مصدر : لفظی که بر معنی مصدر دلالت دارد ولی در حروف از فعل خودش تفاوت دارد . مثال:

"عَطاء" که اسم   "إعطاء" است و " إعطاء " مصدر "أ عطی" می باشد. 

 -تذکار ( یاد آوری): فعل نهی 14 صیغه دارد و در ترجمه ی صیغه های غایب و متکلم از لفظ (نباید) استفاده می کنیم . 

چند وزن دیگر ثلاثی مزید :

-إفعلَّ       یفعلُّ     إفعلاّل      مثال:  إحمرَّ          یحمرُّ        إحمرار    

- إفعالَّ      یَفعالُّ        إفعیلال    مثال  : إحمارَّ      یحمارُّ     إحمیرار     (رنگها وعیب ها )

 از مزید رباعی

-تَفَعلَلَ   یَتَفَعلَلُ    تَفَعلُل    :  تَدَحرَجَ    یَتَدَحرَجُ    تدَحرُج      (برای مطاوعه)

- إفعَللَّ    یَفعَلِلُّ   إفعِلّال    :  إقشعرّ       یقشعرُّ      إقشعرار    ( " مبالغه)   

- إفعَنـْلـَلَ       یَفـْعَنـلِـلُ    إفعنلال   : إحرنجمَ     یَحرنجمُ     إحرنجام    (  "   ")    

منابع:

۱- شرح ابن عقیل

۲-راهنمای معلم

۳-مبادی العربیة ج ۴

۴- الجدول ازمحمود صافی

۵- موسوعة صرف و نحو  از امیل بدیع یعقوب

اسم معرب و مبنى

 

معرب، کلمه‏اى است که داراى اعراب است. اعراب، رفع‏(1)، نصب، جرّ یا جزم است که در حرفِ آخرِ کلمه به وسیله عامل به وجود مى‏آید؛ مثلاً در «جاءَ زَیْدٌ» کلمه «زَیْدٌ» معرب و تنوین آن اعراب و «دالِ» زیدٌ محلّ اعراب و کلمه «جاءَ» عامل است. عامل، سببِ وجودِ حرکت در حرفِ آخرِ کلمه بعد از خود مى‏شود. حرکت، مثل تنوینِ «زَیْدٌ». با تغییرِ عامل، اعراب نیز تغییر مى‏کند، چنان که اگر در جاى «جائَنى‏» فعلِ «رَأَیْتُ» بیاید، «زَیْداً» منصوب

 و اگر عامل جرّ بیاید مثل باءِ جارّه با فعل مَرَرْتُ، «زَیْدٍ» مجرور مى‏شود و «مَرَرْتُ بِزَیْدٍ» مى‏گویند.

 مبنى، کلمه‏اى است که داراى بناء است. بناء؛ یعنى قرار و ثباتِ آخرِ کلمه و منظور این است که حرف آخر کلمه با تغییرِ عامل، تغییر نمى‏کند، مثل کلمه «اَمْسِ» که مبنى بر کسره است و با تغییرِ عامل، کسره آن به حرکت دیگرى تغییر نمى‏کند.(2) چنان که قبلاً دانستیم کلمه، سه قسم است: اسم، فعل و حرف. تمام حروف و بعضى از افعال مبنى‏اند. ولى اصلِ اوّلى در اسم‏ها، معرب بودن است تا به وسیله اقسامِ اعراب، حالاتِ کلمه مثل فاعل، مفعول و مضافٌ الیه شناخته شود؛ ولى در عین حال بعضى از اسم‏ها مبنى‏اند. علّت را بعضى از نحویّین در شباهت داشتن این گروه از اسم‏ها به حروف دانسته‏اند و انواع شباهت‏هاى وضعیّه، معنویّه، استعمالیّه، افتقاریّه و اهمالیّه را عنوان کرده‏اند؛ ولى این علل، تصنّعى‏(3) و بى‏اساس است. و حق این است که علّتِ مبنى بودن یک کلمه، استعمال عرب است. بنابراین باید کلماتى که درزبان عرب مبنى استعمال شده شناسایى شوند تا غیر آن‏ها را معرب بدانیم و ما به ترتیب،

 اسم‏هاى مبنى و افعالِ مبنى را نام مى‏بریم.

 اسم‏هاى مبنى

1  - ضمایر: چه منفصل، مثل «نَحْنُ» یا متّصلِ یک حرفى، مثل «تُ» در «ضَرَبْتُ» یا «تِ» در «ضَرَبْتِ» یا «تَ» در «ضَرَبْتَ» یا دو حرفى، مثل «نا» در «ضَرَبْنا».

 

2       و  3  - اسماء شرط و اسماء استفهام: «اَیْنَ، مَتى‏ و اَىُّ و...» مشروط به آن که به مفرد اضافه نشوند، زیرا اگر مثل «اَىُّ» در «بَاَىِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ»(5) به مفرد اضافه شود معرب است.

 

اسمِ شرط، مثل «اَیْنَ تَجْلِسْ اَجْلِسْ» و استفهام، مثل «فَاَیْنَ تَذْهَبُونَ»(6).

 

4  - اسم اشاره غیرتثنیه: مثل «هذَا رَبّى‏‏»(7) و در صورتى که تثنیه باشد، مثل «هذَانِ

 

خَصْمانِ»(8) به قول صحیح معرب است و به همین جهت در حالتِ نصبى و جرّى «هذَیْنِ»

 

گفته شده.

 

5  - اسم موصولِ غیرتثنیه: مثل «رَبِّىَ الَّذى‏ یُحْیى‏ وَ یُمیتُ»(9) و اگر تثنیه باشد معرب است‏(10)، مثل «رَبَّنا اَرِنَا الَّذَیْنِ اَضَلاّنا»(11).

 

6  - هر کلمه‏اى که به جمله مابعدش نیازمند است و بدون آن معنا نمى‏دهد، مثل «اِذا»، «اِذْ»، «حَیْثُ» و «لَمّا»(12) که واجبُ الاضافه به جمله هستند.

 

7  - اسماء افعال:(13) اسم‏هایى که در معنا، عمل و زمان از فعل نیابت مى‏کنند، مثل «هَیْهاتَ، اُفٍ‏(14) و آمینَ» اسماء افعال نامیده شده‏اند.

 

8-  اسماء مرکبّه:(15) مثل «اَحَدَ عَشَرَ» تا «تِسْعَةَ عَشَرَ» جز «اِثْنى‏ عَشَرَ» و «اِثْنَتى‏

 

عَشَرَ»(16) هر دو جزء آنها مبنى است. بناى جزء اول به خاطر واقع شدن حرفِ آخر آن در وسط کلمه که محلّ اعراب نیست و بناى جزء دوم به خاطر در برداشتن واو.

 

9  - اسم لاء نفى جنس: در صورتى که مفرد باشد(17)، مثل «لاتَثْریبَ عَلَیْکُمْ اَلْیَوْمَ»(18).

 

10  - منادا: مشروط به آن که مفردِ معرفه یا نکره مقصوده باشد، مثل «یا مَرْیَمُ اَنّى‏ لَکِ هذَا»(19). که «مَرْیَمُ» مناداى مفردِ معرفه است و مثلِ «یا جِبالُ اَوِّبى‏ مَعَهُ»(20) که «جِبالُ»

مناداى نکره مقصوده است.

 

11  - اسماء اصوات‏(21) و کنایات: مثل «کَمْ، کَاَیِّنْ و کَذا» و «کَیْتْ» و «ذَیْتْ»(22).

 

12    - کلماتى هم چون «اِذْ، اَمْسِ، مُذْ، مُنْذُ، قَطُّ، عَوْضُ، اَلانَ، اَیّانَ، کَیْفَ، لَدُنْ، هُنا، ثَمَّ، اَنّى»(23). و جهات شش گانه که عبارت‏اند از: «فوق، تحت، یمین، شمال، خلف و قُدّام»(24) و هر کلمه‏اى که به معناى آن‏ها است، مثل «قَبْلُ، بَعْدُ، اَوَّلُ، وَراءُ، دُونَ، اَعْلى، اَسْفَلْ، اَمامَ، غَیْرُ، حَسْبُ و عَلُ» جهاتِ ستّ در یک حالت مبنى و در سه حالت معرب‏اند.

  

تذکر

 

 

اگر اسمِ مبنى، عَلَمْ شود اعراب و تنوین مى‏پذیرد؛ مثلاً اگر نام شخصى «اَمْسِ» گردد گفته مى‏شود «جائَنى‏ اَمْسٌ» و «رَأَیْتُ اَمْساً» و «مَرَرْتُ بِاَمْسٍ».

 

 فعل‏هاى مبنى

  

فعل‏هاى ماضى و امر همیشه مبنى‏اند. فعل مضارع نیز در بعضى از حالات مبنى است.

   

فعل ماضى

 

فعل ماضى داراى سه حالت است:

 الف: مبنى بر فتح، در مفردِ مغایبِ مذکّر و مؤنّث. فتحه در فعل‏هاى صحیح ظاهر است، مثل «ضَرَبَ، ضَرَبَتْ» - «کاتَبَ، کاتَبَتْ» و در فعل‏هاى ناقص (معتل الّلام) فتحه مقدّر است‏(25)، مثل «دَعى‏، دَعَتْ» - «اِسْتَدْعى‏، اِسْتَدْعَتْ».

 ب: مبنى بر سکونِ حرف آخر در مخاطب، مخاطبه، متکلّم وحده، مع الغیر و جمع مؤنّثِ مغایب، مثل «اَکَلْتَ، اَکَلْتِ، اَکَلْتُ، اَکَلْنا و اَکَلْنَ».

 ج: مبنى بر ضمِّ حرف آخر اگر به واوِ جمع وصل شود، مثل «اَکَلُوا».

 

 فعل امر

 

فعل امر داراى چهار حالت است:

 

الف: مبنى بر سکون، اگر به نونِ جمع مؤنث متّصل شود، مثل «اِضْرِبْنَ» و «لِیَضْرِبْنَ» یا

 حرفِ آخرش صحیح باشد و حرفى به آن متّصل نشود، مثل «لِیَضْرِبْ، لِتَضْرِبْ، اِضْرِبْ، لِاَضْرِبْ، لِنَضْرِبْ».

 

ب: مبنى بر حذفِ آخر، اگر معتل الّلام باشد و آخرش به چیزى متّصل نشود، مثل «لِیَدْعُ، لِیَرْمِ

 

و لِیَسْعَ» - «اُدْعُ، اِرْمِ و اِسْعَ» به ترتیب مثالِ ناقص واوى، یایى و الفى است، زیرا در اصل

 

«یَدْعُو»، «یَرْمى‏» و «یَسْعى‏» بوده است.

 

ج: مبنى بر حذفِ نون، اگر به الفِ تثنیه یا واوِ جمع یا یاءِ مخاطبه متّصل شود، مثل «اِضْرِبا، اِضْرِبُوا و اِضْرِبى‏»؛ زیرا در اصل «تَضْرِبانِ، تَضْرِبُونَ و تَضْرِبینَ» بوده.

 

د: مبنى بر فتح، اگر نونِ تأکید ثقیله یا خفیفه به آن متّصل شود به ترتیب، مثل «اِضْرِبَنَّ» و

 

«اِضْرِبَنْ».

 

فعل مضارع

 

فعل مضارع داراى دو حالت است:

 

الف: مُعْرَبْ، مشروط به آن که نون تأکیدِ ثقیله و خفیفه یا نونِ جمع مؤنّث به آن متّصل نگردد،

 

مثل «یَکْتُبُ» که مرفوع و «لَنْ یَکْتُبَ» که منصوب و «لَمْ یَکْتُبْ» که مجزوم است.

 

ب: مبنى بر فتح یا سکونِ اوّل در صورتى است که نونِ تأکید به آن متّصل شود، مثل «یَضْرِبَنَّ» و دوّم در صورتى است که نونِ جمع مؤنّث به آن متّصل گردد، مثل «یَضْرِبْنَ» و «تَضْرِبْنَ» و اگر بینِ نون تأکید و فعل، حرفى لفظاً یا تقدیراً فاصله شود، معرب است. لفظاً،

 

مثل الف در «تَضْرِبانِّ» و تقدیراً، مثل یاء در مثال «تَضْرِبِنَّ»(26) یا واو در مثال «تَضْرِبُنَّ»(27).

 

 

اسم‏هاى معرب: منصرف و غیرمنصرف

 

 

اسم معرب دو قسم است:

 

الف: منصرف‏(28) یا اَمکن‏(29) و آن اسمى است که تمامِ حرکات و تنوین را مى‏پذیرد.

 

ب: غیرمنصرف یا متمکّن، و آن اسمى است که غیر از جرّ و تنوین سایر(30) حرکات را

 

مى‏پذیرد.

 

  حرکات اعرابى و بنایى

 

منظور از حرکاتِ اعرابى حرکاتى است که به اسمِ معرب داده مى‏شود و آن‏ها چهار حرکت به

 

نام‏هاى رفع، نصب، جرّ و جزم است. جرّ، مختصّ به اسم است، مثل «بِزَیْدٍ» و جزم، مختصّ

 

به فعل، مثل «لَمْ یَضْرِبْ» ولى رفع و نصب در فعل و اسم جارى است. رفع، مثل «زَیْدٌ

 

یَقُومُ»(31) که «زَیْدٌ» اسم است و مرفوع و «یَقُومُ» فعل است و مرفوع.

 

و نصب، مثل «اِنَّ زَیْداً لَنْ یَقُومَ»(32) که «زَیْداً» اسم است و منصوب و «یَقُومَ» فعل است و منصوب به «لَنْ». 

و مراد از حرکات بنایى حرکاتى است که بر اسم مبنى وارد مى‏شود و آن‏ها نیز چهار حرکت به نام‏هاى ضمّ، کسر، فتح و سکون است. کسره و ضمّه مخصوص اسم و حرف است و بر فعل داخل نمى‏شود. کسره، مثل «اَمْسِ» و «جَیْرِ»(33) و ضمّه، مثل «حَیْثُ» و «مُنْذُ»(34).

 

ولى فتحه و سکون در اسم و فعل و حرف وجود دارد. فتحه، مثل «اَیْنَ، قامَ، اِنَّ» سکون، مثل «کَمْ، اِضْرِبْ، اَجَلْ»(35).

« سوالات متداول داوطلبان در دوران جمع بندی»

 

سوال 1):من هنوز درس ها را تمام نكرده ام چگونه می توانم روش جمع بندی را اجرا كنم؟

پاسخ: اولاً زمان محدود است ثانیاً فراموش نكنید معنی جمع بندی این است كه ابتدا درس هایی را كه خوانده اید مرور كنید و سپس ( درصورتی كه وقت كردید) برای دروس نخوانده، برنامه ریزی كنید.

سوال 2): چگونه مطمئن باشیم با این روش تمام كتاب ها دوره خواهند شد؟

پاسخ: دردوران جمع بندی هم ما درحال دوره كردن هستیم، اما فصل ها و صفحه های مهم كتاب ها دوره می شود، زیرا با انجام چند دوره تست و آزمون های سال های قبل تا حدود زیادی می توانیم مطمئن باشیم، اگرمبحث مهمی دركتاب ها بوده، درخلال این چند دوره آزمون مطرح شده است.

* ضمناً قرار نیست كارهای غیرممكن انجام دهید، می خواهید دریك فاصله ی زما نی محدود بهترین ودرست ترین كار را انجام دهید.

سوال 3): اگر نتیجه ی آزمون اولم خوب نشد آیا می توانم این روش را رها كنم؟

پاسخ: خیر. هدف اززدن تست مجموعه ای در ابتدا آموزش است نه سنجش، یعنی شما بتوانید با توجه به وضعیت خودتان برای 5/2 روز باقی مانده تان برنامه ریزی كنید به عبارتی آزمون به شما كمك می كند بتوانید برای خودتان برنامه ی شخصی بهتری تنظیم كنید.

سوال 4): درزمان جمع بندی ما از همه ی زما نمان استفاده می كنیم. آیا لازم است باز هم دفتر برنامه ریزی را بنویسیم؟

پاسخ: فراموش نكنید هنگامی كه وقت شما كم وكارتان زیاد است، ضرورت داشتن یك برنامه منظم از هرزمان دیگری بیشتر است.

سوال 5): دردوران جمع بندی می خواهم به جای دو درس عمومی معارف و ادبیات، یك درس اختصاصی را به طوركامل بخوانم، زیرا من در دروس ادبیات ومعارف قوی هستم.

پاسخ: علت پیشنهاد ما درخواندن ادبیات ومعارف این است كه هردرسی را می توان به طوركامل خواند. مطالعه ی ادبیات یا معارف اولاً وقت زیادی نمی گیرد، ثانیاً این دو درس چون فرار هستند اگر نزدیك تر به كنكور خوانده ( مرور) شوند كمك بیشتری  به شما می كند.

مطالعه ی كامل یك درس اختصاصی كه تا كنون خوب نخوانده اید بسیار وقت گیر است، لذا زمانی را كه می توانید روی جمع بندی همه ی درس ها بگذارید روی خواندن تنها یك درس نگذارید.

سوال 6): دردوران جمع بندی دفتر تحلیل آزمون تا چه حد مورد استفاده قرارمی گیرد؟

پاسخ: دراین مقطع زما نی ( دوران جمع بندی)، برنامه ی شخصی اهمیت ویژه ای می یابد، یعنی هرداوطلب بسته به وضعیت درسی خود به مرور و جمع بندی مطالب خوانده شده  خویش می پردازد و كلاسور ارزیابی گنجینه ای است كه هركس نكته ها واشكال های مخصوص به خود را در آن جمع آوری كرده است و با توجه به این كه مرور 20 آزمون ممكن است میسر نباشد مطالعه ی كلاسور ارزیابی كاملاً راه گشا است.

سوال 7): آیا اگر تست های مجموعه ای سال 81 تا 86 را بزنیم كافی  است؟ بهتر نیست از تست های جدید تر استفاده كنیم چون تست های كتاب زرد را قبلاً در كتابای تست دیده ایم.

پاسخ: شبیه ترین سوال ها به كنكور امسال، سوال های سال های گذشته ی كنكور سراسری و آزاد وبه خصوص سال های اخیر است. ضمناً بهترین كار دردوران جمع بندی تكرار تست هایی است كه قبلاً داشته اید. چرا كه علاوه بر یاد آوری وتسلط روی همان تست ها اشتباهاتی كه قبلاً داشته اید یاد آوری می شوند. بنا براین بهترین منبع، كتاب زرد و مكمل آن كتاب آبی، آزمون های قبلی تان و به خصوص كلاسور ارزیابی وخلاصه برداری های خودتان می باشد.

سوال 8): پس از هر آزمون برای 5/2 روز باقی مانده از چه منابعی استفاده كنیم؟ آیا می توانیم یك بار تست های آزمون های قبلی را بزنیم؟

پاسخ؟ قراراست درزمان نظرگرفته شده برای هردرس بهترین كارممكن را انجام دهید و بهترین منبع را با توجه به وضعیت خود در آن درس انتخاب كنید. آزمون های قبلی هم ممكن است یكی از منابع شما باشد. دقت كنید برای هردرس و مبحث، منبعی ( وروشی) را انتخاب كنید كه به شما كمك كند در آزمون بعدی كمی بهتر شوید.

سوال 9): برای مطالعه ی درس ها در فاصله ی 3 روزه وقت كم است. آیا می توان به جای مطالعه ی بعضی درس ها فقط تست كار كرد؟

پاسخ: شاید برای دروسی كه قوی هستید بهترین كار ممكنتان تست زدن باشد ولی برای دروسی كه نخوانده اید باید توجه داشته باشید كه مراحل یادگیری 5 مرحله است وهیچ مرحله ای را نمی  توان جایگزین دیگری كرد وتا زمانی كه روی مفاهیم كتاب وتمرین اشراف نداشته باشید تست زدن هیچ كمكی به شما نمی كند.

سوال10): با استفاده از روش جمع بندی چند بار می توانیم درس هارا دوره كنیم؟

پاسخ: مباحث مهم تر را به  دفعات مرور خواهید كرد. مثلاً اگر پس از اولین آزمون روی مبحث نورهندسی فیزیك تمركز كنید، این مبحث درتمامی آزمون های بعدی كه از خودتان می گیرید تكرار دوره می شود.

سوال 11): من قبل از عید خوب درس نخواندم ولی پس ازعید تلاشم را بیشتر كرده ام. آیا امكان دارد دردوران جمع بندی نواقص كارم را جبران كنم ودرس های عقب مانده را مطالعه كنم؟

پاسخ: بهتر نیست به جای فكر ودغدغه ی درس های عقب مانده، البته آن قسمت هایی را كه قبلاً مطالعه كرده اید از آن خود كنید تا آرامش واطمینان بیشتری بیابید. زیرا درجلسه ی كنكور هیچ چیز ناراحت كننده تر از این نیست كه شما سوالی را كه قبلاً دیده اید ومطالعه كرده اید نتوانید پاسخ دهید. بنا براین به جای فكر كردن به دروس  عقب مانده، به این فكر كنید كه چگونه می تو انید به حد ایده آل خودتان برسید.

توصیه مهم برای روزهای باقیمانده و جلسه کنکور

درحال حاضر اكثریت دانش آموزان این تصور را دارند كه هیچ یك از مطالبی كه تا به حال خوانده اند را به یاد ندارند اما  نگران نباشید به محض اینكه درجلسه كنكور حاضر شوید وسوالات را ببینید متوجه خواهید شد كه مطالب را به خوبی به خاطر دارید.

اگرهنوز منتظر هستید تا دوره درس ها به پایان برسد وتست كار كنید بدانید كه هیچ گاه این اتفاق نمی افتد درواقع هیچ گاه دوره ی درس  ها به اتمام نخواهد رسید چون شما هرمطلبی را كه دوره كنید، مطلبی می ماند كه احساس می كنید فراموش كرده اید واحتیاج به دوره دارد. بنا براین اگر هنوز شروع به تست زدن به صورت منسجم وكنكوری نكرده اید زمان را ازدست ندهید واز همین الان شروع به تست زدن كنید.

درزمان باقی مانده تا كنكور دست به كارهای عجیب نزنید. همان روش مطالعه قبلی كه تا به حال اجرا كرده اید را ادامه دهید. به هیچ عنوان ساعت خواب خود را كم نكنید زیرا بازده مطالعاتی شما را به طرز چشمگیری كاهش خواهد داد.

درزمان باقی مانده تا كنكور شب ها قبل از خواب چند دقیقه وضعیت خود را دركنكور مجسم نمایید. تصوركنید كه سرجلسه كنكور حضور یافته اید وبه پاسخ گویی سوالات مشغول هستید و به راحتی می توانید به تمامی سوالات پاسخ دهید وهیچ گونه مشكلی درجواب گویی به آنها ندارید.ویا خود را در شرایطی تصور كنید كه با سؤالات دشواری مواجه شده اید، استفاده از این روش سبب می شود تا استرس وترس شما از حضور درجلسه ی كنكور تا حد زیادی كاهش یابد.

از همین حالا وضعیت خواب وتغذیه خود را منظم كنید. حتماً به نوعی برنامه ریزی كنید كه صبح ها ساعت 6 از خواب بیدار شوید.

درهفته قبل از كنكور:

درهفته قبل از كنكور مطلب جدید نخوانید.

الف) اگر تست های مجموعه ای را تا به حال تمام نكرده اید، از شما می خواهیم كه فقط سوال های آزمون های سراسری چند سال اخیر را امتحان دهید.

ب) اگر تست های مجموعه ای را تا به حال تمام كرده اید، به شما توصیه می كنیم كه تورق سریع را انجام دهید، می توانید به عنوان منابع از یادداشت هایی كه تا به حال داشته اید، حاشیه نویسی های كنار كتاب ها و به ویژه دفتر تحلیل آزمون وبه طور كلی از این  نوع ابزارهای خلاصه برداری ویادداشت برداری می توانید استفاده كنید.

حتماً درتمرین های تست مجموعه ای كه انجام می دهید، تكنیك های مدیریت زمان را اجرا نمایید واین مطلب را فراموش نكنید كه شما نباید درسرجلسه آزمون وقت كم بیاورید و باید برسید یك بار تمامی سوال ها را مطالعه كنید.

روز قبل از كنكور:

به شما توصیه می كنیم كه اصلاً درس نخوانید واگر طاقت واراده كافی را ندارید، حداقل نیمه  دوم روز را درس نخوانید ولی به طور كل توصیه مااین است كه روز قبل از كنكور درس نخوانید، چون با معلومات 12 سال قبل خودتون و با جمع بندی یك ما هتون می روید و آزمون می دهید ودرسرجلسه آزمون حاضرمی شوید بنا براین یك روز آخر برای مطالعه اهمیتی ندارد ودراین روز به استراحت كامل بپردازید.

فكر كنید روز قبل از كنگور، روز پس از كنكور است وفكر كنید كه شما هم اكنون امتحان خود را داده اید ودرحد صلاحیت خودتان (هرچه كه بوده) نتیجه گرفته اید.

توصیه می كنیم كه دركنارخانواده و پدرومادرتان باشید و به همراه آنها به پارك یا دامان طبیعت بروید.

توصیه می كنیم فعالیت جسمی وورزشی انجام دهید، چون به شما كمك می كند تا شب كنكورراحت تر بخوابید وكلاً به شما توصیه می كنم كه چند روز مانده به كنكور، اگر بعضی ها، عادت دارید كه شب ها تا دیروقت بیدار بمانید، این عادت را كنار بگذارید وسعی كنید كه به موقع بخوابید.

سعی كنید كه یك فیلم كمدی شاد، روز قبل از كنكور ببینید.

شب قبل از كنكور تا دیروقت بیدار نمانید.

وسایلی را كه خدمتتان عرض می كنم، به پدرومادر خود بسپارید كه شما را كنترل نمایند تا این وسایل را روز قبل از كنكور آماده كرده و درداخل بسته ای قرارداده تا در روز كنكور این وسایل را به همراه خود داشته باشید.

1- كارت ورود به جلسه. 2- شناسنامه ( كارت ورود به جلسه خود را داخل شناسنامه بگذارید، درضمن فراموش نكنید كه شماره داوطلبی خود را دریك جا یادداشت كنید. 3-  دو عدد مداد سیاه نرم. 4- پاك كن و سعی كنید پاك كن را از وسط سوراخ كرده و با نخی درگردن خود آویزان كنید كه درجلسه به مشكلی برنخورید. 5- ساعت مچی.

6-  بطری آب یك بار مصرف.  7- دستمال كاغذی. 8- سنجاق، تا كارت ورود به جلسه را به سینه خود نصب كنید. 9- تراش . 10- خودكار آبی.

روز قبل از كنكور به حوزه ی برگزاری  امتحانتان سری بزنید. ودراطراف آن كمی قدم بزنید. مدت زمانی را كه طول می كشد تا از منزل به حوزه امتحانتان برسید را محاسبه كنید.

شب قبل از كنكور حتماً زود به بستر بروید. در این شب شام رو زودتر بخورید و قبل از رفتن به بستر یك لیوان شیر میل كنید.

روز كنكور:

وسایل اضافی دست و پا گیر را با خود به همراه نبرید ( بردن موبایل و ماشین حساب درجلسه تقلب محسوب می شود).

خانم ها با حجاب كامل و آقایان با لباس وظاهری متعارف وساده سرجلسه حاضر شوید چون تذكردادن مسئولین حوزه به شما ممكن است، باعث آشفتگی ذهنی برای شما شود، بنا براین تمامی ضوابط ومقررات را رعایت كنید.

اگر احیا ناً صندلی شما درسرجلسه مناسب نیست و یا چپ دست هستید، قبل از شروع آزمون با لحنی محترمانه از مراقب جلسه بخواهید تا اقدامات لازم را صورت دهد.

دقت كنید با دست چرب دستتان را بر روی پاسخ برگ نكشید، اگر احیا ناً به شما كیك  دادند وكاغذ آن چرب بود ودست شما چرب شود و آن را برروی پاسخ برگ بكشید، ممكن است دستگاه قرائت گر نوری، مشكل برایش داشته باشد.

هریك ربع یك بار به ساعت مچی خود نگاهی بیاندازید.

با توجه به تحقیقات انجام شده درتست هایی كه درجواب آنها شك  دارید. اولین گزینه ای كه به ذهن شما می رسد، درست ترین گزینه می باشد. پس اگر تستی را جواب داد ه اید گزینه را تغییر ندهید مگر آنكه برای  تغییر كاملاً مطمئن باشید.

گروهی از دانش آموزان جواب تست ها را ابتدا در برگه سوالات وارد می كنند و پس ازآن به پركردن پاسخ نامه می پردازند. این روش از ریسك بالایی برخورداراست وممكن است دچار مشكلات فراوانی شوید. پس بهتر است تست ها را همان زمان كه پاسخ دادید وارد پاسخ نامه كنید وهر 10تست یك بار شماره ی سوال را با شماره ی پاسخ نامه انطباق دهید.

درصد زیادی از اشتباهات دانش آموزان مربوط به عدم دقت به فعل های آخر جملات می باشد برای اینكه درصد  این اشتباهات كاهش یابند حتماً دور فعل های آخر جملات را خط بكشید تا به این وسیله دقت بیشتری روی معنی آنها داشته باشید.

دقت داشته باشید باید امتیاز تست ها با هم برابر است پس وقت خود را برای تست های سخت و مبهم یا زمان بر ازدست ندهید. به محض اینكه به این گونه تست ها برخورد كردید با زدن یك ضربدر دركنار شماره تست به سراغ تست بعدی بروید ودرانتهای پاسخ گویی به سوالات، از وقت اضافه ای كه به دلیل كنار گذاشتن ان گونه تست ها بدست آورده اید، می توانید دوباره به تست هایی كه  علامت ضربدر دارند مراجعه كنید و به حل آنها بپردازید.

توجه داشته باشید، سرجلسه ی كنكور، اگرچند تا سوال اول درسی رو بلد نباشید، اصلاً روحیه تون رو از دست ندهید چون معمولاً سوال سخت رو اول هردرس می گذارند. پس، با روحیه ای قوی به پاسخ گویی ادامه سؤالات بپردازید  و مطمئن باشید كه به راحتی می توانید به سوال ها پاسخ درست رو بدهید. ( حتی سوالهای اول).

دقت كنید، سركنكور، اگر به سوال سختی رسیدید مطمئن باشید كه این سوال برای همه سخت است. اگر شما قادربه پاسخ گویی به آن سوال نیستید حتماً خیلی از داوطلبین هم نمی توانند به این سوال جواب بدهند. پس، كنار سوال علامت بگذارید از روی سوال رد بشوید و بعد از اینكه سوال ها رو تا انتها جواب دادید برگردید و روی اون سوال فكر كنید.

بعد از كنكور:

امكان دارد، بعد از اینكه كنكور تمام شد و به منزل تشریف بردید، شما از نتیجه آزمون خود راضی نباشید و انتظار داشتید كه بهتر ازاین نتیجه می گرفتید، مطمئن باشید كه این به علت روحیه كمال طلبی شماست. وخاطرجمع باشید كه اكثریت داوطلبان كنكور، چنین فكری را می كنند وچنین وضعیتی را دارند و بنده به شما توصیه می كنم كه اولاً بدانید كه این وضعیت برای همه داوطلبان خواهد بود كه از نتیجه ای كه بدست می آورند تا حدی كه می خواهند راضی نیستند و ثانیاً بعد از اینكه رفتید منزل واستراحت كردید تا 2 ساعت ناراحت باشید وگریه كنید ولی بعدش با اطمینان كافی بنشینید و برای دانشگاه آزاد بخوانید، چرا كه شما دو احتمال برای قبولی دارید ودانشگاه آزاد را به خاطراینكه حتی اگر كنكور سراسری را خوب داده اید، از دست نمی دهید.

رشته های تحصیلی خاص (بورسیه):

رشته های تحصیلی خاص نیز در واقع همانند رشته های نیمه متمرکز به شمار می آید، هنگامی که برای دریافت کارت ورود به جلسه آزمون سراسری مراجعه می کنید، برگه ای به شما تحویل خواهند داد که در آن رشته های خاص تحت عنوان بورسیه معرفی شده اند، این رشته ها به موسسات و سازمان های مختلفی تعلق دارند که به طور مستقل دانشجو می پذیرند یا در بعضی از دانشگاه ها، سهمیه هایی را به خود اختصاص داده اند، هر داوطلب می تواند در صورت تمایل، حداکثر دو کد رشته را در کارت ورود به جلسه خود یادداشت کرده و در سر جلسه آزمون، هنگامی که اعلام شد، این کدها را در جای مخصوص در نظر گرفته شده پاسخ برگ خود وارد نماید.

اسامی معرفی شدگان چند برابر ظرفیت این رشته ها توسط پیک سنجش در ویژه نامه مستقلی قبل از توزیع کارنامه و فرم انتخاب رشته، اعلام می شود. نهادها و موسسات اشاره شده از داوطلبان معرفی شده برای انجام مصاحبه، معاینه و سایر مراحل دیگر گزینش، دعوت به عمل می آورند، این گروه از داوطلبان، چه برای مصاحبه، معاینه یا مراحل دیگر مراجعه کرده باشند یا نکرده باشند، یا در مراحل مذکور پذیرفته شده یا نشده باشند هنگام انتخاب رشته باید رشته یا رشته های مذکور را در اولویت 1 تا 9 قرار دهند اگر در این اولویت ها قرار نگیرند، یک یا دو رشته انتخابی داوطلب حذف خواهد شد چنانچه در اولویت های 9 به بعد قرار گیرد، محاسبه نخواهد شد. در غیر این صورت کد رشته های یاد شده که بعد از اولویت 9 باشد، حذف خواهد شد.

تغییر رشته و انتقال از رشته های دارای شرایط خاص (بورسیه) و به طور کلی رشته هایی که پذیرفته شدگان آنها دارای تعهد خاصی هستند ( دبیری، بورسیه مناطق محروم و ...) به سایر رشته ها یا موسسات ممنوع است.

توجه: معرفی شدگان دانشگاه امام حسین (ع) (روزانه و شبانه) و دانشگاه افسری امام علی (ع) می توانند که رشته های دانشگاه های مذکور را در اولویت 1 تا 30 قرار دهند.

جمع بندی مطالعه برای کنکور

 

دوست داوطلب كنكوری!

اولین حرف:

اگر خود را شكست خورده « بپندارید» شكست می خورید. اگر خود را شكست خورده نپندارید پیروزید. اگر حتی خواستار پیروزی هستید، اما « فكر می كنید» توا نایی آن را ندارید موفق نخواهید شد. اگر « فكر می كنید» كه می بازید، حتماً بازنده می شوید. اگر خود را ا نسانی عاجز و مفلوك « می دا نید» مفلوك وعاجزید. برای پیروزی و دریافت جایزه باید به خود مطمئن باشید. لزوماً همیشه قوی ترین ها  وسریع ترین ها پیروز نمی شوند. پیروز كسی است كه « فكر می كند» می تواند پیروز شود.

روش صحیح جمع بندی(خرداد ماه):

اهمیت دوران جمع بندی وروش برنامه ریزی دراین ماه را همه می دانند. با استفاده ی صحیح از ماه خرداد واجرای روش صحیح جمع بندی درهر جایگاهی كه باشید، رشد خواهید كرد.

در ایام باقی مانده سعی كنید به تمرین تست مجموعه ای بپردازید،مجموعه تست هایی كه انتخاب می نمایید ترجیحاً سؤالات كنكور سراسری و آزاد سال های 83 تا 86 باشد،ایام هفته را به 2 بازه 3روزه به همراه روز جمعه كه معمولاً اكثر دانش آموزان دراین روز در كنكورهای آزمایشی شركت می نمایند،تقسیم نمایید ودر هر بازه 3 روز به اینگونه عمل نمایید كه این 3 روز را به 6 نیمروز تقسیم كنید،و در نیمروز اول یك تست مجموعه ای را دقیقاً به مانند شرایط كنكور از خود امتحان بگیرید وپس از تحلیل این آزمون به این گونه عمل نمایید كه هر نیمروز از این 5 نیمروز باقی مانده را به مطالعه یك درس اختصاصی بپردازید،حال برای تعیین نیاز خود دردروس اختصاصی به این گونه عمل نمایید كه در هر درس،بخشی از آن درس را میخوانید كه بیشترین تعداد سؤالات غلط یا نزده در آزمون مذكور از آن بخش یا فصل كتاب باشد،حال اگر شما در بازه 3 روزه بعدی،تست مجموعه ای دیگری را از خود آزمون بگیرید،این بار نیاز به مطالعه بخش های دیگری از دروس را خواهید داشت،بعد از اینكه چند سری به این نحو عمل نمودید خواهید دید كه مهمترین بخش های كتب كه بیشترین ضعف را در آنها داشته اید مورد مطالعه قرار گرفته اند.

لازم به ذكر است كه شما باید در این ایام فارغ از اجرای این روش به هر روز حدود 4 ساعت را به مطالعه و مرور دروس عمومی اختصاص دهید

دوران جمع بندی، زمان تثبیت یافته هاست نه یادگیری. بنابراین مطالب جدید نخوانید.

 همان طور كه ذكر شد، شرایط كنكور را از هر نظر شبیه سازی كنید. این كار باعث می شود تا درروز كنكور، شرایط بسیار آرامی را سپری كنید.

 اگر هنوز  متقاعد نشده اید كه این روش، بسیار مفیدتر است، دست كم 2 دوره (6روز) این كار را انجام دهید و درآزمون سوم ( روزهفتم) خواهید دید كه چه تحولی در آزمون شما ایجاد شده است.

عربی در کنکور سال گذشته

 

اگرچه این مطالب را مبتکران برای آزمونهای خودش نوشته است اما مرور آنها برای آشنایی بیشتر با سوالات سال گذشته مفید است.

عربی عمومی

در کنکور سراسری عموماً 8 سؤال به ترجمه مربوط می­شود که برای زدن این تست­ها علاوه بر تسلط بر لغات و اصطلاحات مهم کتاب، باید بر روی قواعد هم مسلط باشید.

 به­خصوص قواعدی مانند تشخیص زمان فعل، تشخیص افعال مجزوم و منصوب و به­خصوص

جمله­های شرطی و نحوه­ی ترجمه صحیح آنها . تشخیص مرجع حال، ضمیر و . . .

 ترجمه­ی صحیح ترکیب­های وصفی اضافی و . . .

علاوه بر این 8 تست، یک متن عربی داده می­شود که از آن 4 سؤال درک مطلب می­آید. که برای پاسخ دادن باید بتوانید آن متن را کامل ترجمه کنید و مفهومش را دریابید. و چون این متن قابل پیش­بینی نبوده و الزاماً از متون کتاب هم نیست باید بر لغات و اصطلاحات کتاب­های درسیتان کاملاً مسلط باشید.

2 سؤال ترکیب ( تشکیل ) و 3 سؤال تجزیه هم از این متن مطرح می­شود. سؤالات مربوط به ترکیب را عموماً نمی­توان به درس و مبحث خاصی نسبت داد و گاه از 3 یا 4 درس تشکیل می­شود!!

برای زدن تست­های تجزیه هم باید بر مباحث مربوط به صرف مسلط باشید هر چند که گاه با تشخیص نقش کلمه در جمله که در انتهای گزینه­ها مشخص می­شود هم می­توان به تست پاسخ داد.

8 سؤال دیگر کنکور هم اختصاص به قواعد داد! و عموماً هر سؤال مربوط به یک مبحث خاص می­شود.

در ادامه نتایج بررسی سوالات قواعد کنکور (8 سوال) و آزمون های جامع آمده است .

 

شباهت سؤالات کنکور با آزمون­های جامع (10، 11، 12) مبتکران را در جدول های زیر می­توانید مشاهده کنید :

 

رشته تجربی – عربی 2
درس	مبحث	کنکور	آزمون 10	آزمون 11	آزمون 12
1	معرفه و نکره				1
2	اعراب فرعی	1	1
3	اعراب فرعی
4	اعراب محلی و تقدیری
5	اضافه، وصف	1			2
6	اعراب فعل مضارع(رفع و نصب)			1
7	اعراب فعل مضارع(جزم)
8	معلوم و مجهول	1	1
9	افعال ناقصه		1	1	1
10	حروف مشبهه، لای نفی جنس
	مجموع	3	3	2	4

 

  

 

رشته تجربی– عربی3
درس	مبحث	کنکور	آزمون 10	آزمون 11	آزمون 12
1	معتل (مثال و اجوف)	1	1		1
2	معتل (ناقص)
3	مفعول مطلق و مفعول فیه	2	1	3
4	حال	1	1	1	1
5	تمیز		1	1	1
6	استثناء		1		1
7	منادی	1	1		1
	مجموع	5	6	5	5

 

 

توضیح:

همانطور که می بینید در سوالات مربوط به قواعد در کنکور تجربی، عربی 3 سهم بیشتری از سوالات را به خود اختصاص داده است. اما مطمئناً می دانید که عربی جزء دروسی است که مطالب و قواعد آن به هم پیوسته است و شما تا مطالب پایه ای تر را ندانید موفق به تسلط بر مباحث مهم تر نخواهید شد.

 

 

نکته1: سؤال 47 آزمون 11 و 44 آزمون 12 ریاضی تجربی

مبتکران  جزء سؤالاتی بودند که چند مبحث را در خود جا داده بود و نمی­توان آن را به درس خاصی منسوب کرد.

مباحث سؤال 44 : تطابق حال با ذوالحال، تنوین نگرفتن مضاف و غیرمنصرف

مباحث سؤآل 47: تشخیص مفعول فیه، مفعول به، نوع منادا، انواع اعراب

نکته 2: گاهی ممکن است به تستی بر بخورید که صورت سؤال ذهن شما را سریعاً به مبحث خاصی سوق می­دهد! اما در اصل نکات دیگری در قالب آن سؤال مورد توجه مؤلف بوده است که کاملاً با صورت سؤال متمایز است.

 

 تحلیل سوالات قواعد عربی کنکور  تجربی 88 و مقایسه ی آن با آزمون های جامع مبتکران :

 

تحلیل سوالات قواعد کنکور تجربی88 و مقایسه‌ی آن با آزمون‌های جامع
سوالات کنکور	88 تجربی	آزمون 10	آزمون11	آزمون 12
معتل	تشخیص فعل معتل	تشخیص مثال		صرف فعل معتل
معلوم و مجهول	تبدیل معلوم به مجهول	معلوم کردن مجهول
ظرف	تشخیص مفعول  فیه	تشخیص مفعول  فیه	تشخیص مفعول فیه (2)
صفت و موصوف	تشخیص صفت			تشخیص جمله وصفیه و اعدادی که صفت هستند
مفعول مطلق	تشخیص مفعول مطلق نوعی
حال	تشخیص جمله حالیه	تشخیص مرجع حال	تشخیص حال و ذوالحال	تشخیص حال
انواع اعراب	تشخیص اعراب اصلی و محلی	اعراب فرعی
منادا	شرایط منادا	شرایط منادا		شرایط منادا

 

 

نکات مهم در ترجمه فارسی به عربی و بالعکس

 

برخی از نکات حائز اهمیت در ترجمه از فارسی به عربی و با لعکس

 

ترجمه : « ترجَمَة » در لغت بر وزن « فَعلَلَة » مصدر رباعى مجرد از ماده

ى تَرجَمَ/یُترجِم/ترجَمة و به معناى برگرداندن کلام از زبانى به زبانى دپگر می

باشد. ترجمه دراصطلاح عبارت است از یافتن نزدیکترین و دقیق ترین معادل

براى واژگان زبان مبدأ به گونه اى که روش وسبک و سیاق گوینده حفظ گردد.

انواع ترجمه:

1

- ترجمه واژه به واژه یا تحت اللفظی: که اغلب از نظر ساختار دستوری متأثّر

از زبان مبدأ می باشد و در پاره ای از موارد گنگ و رمز ناگشوده است .

فواید ترجمه تحت اللفظی : 1- اهداف آموزشی (تدریس برای مبتدیان)

2- ترجمه اسناد رسمی ،مدارک تحصیلی وغیره

3- ترجمه متون دینی که مراعات امانت درآن اهمیّت دارد.

4- ترجمه نامه های اداری و متون خبری .

2- ترجمه دقیق و روان : مترجم علاوه بر ترجمه الفاظ به عبارات معنی و

مفهوم می بخشد . بدین معنا که اگر در جمله

 

کنایه ، ضرب المثل ، استعاره و ... بکار رفته باشد وآنرا به زبانی قابل فهم

برمی گرداند و مراعات امانت نیز می کند .

 

آنچه مترجم باید بداند :

1-آشنایی با موضوع مورد ترجمه          

2- آشنایی با اصطلاحات زبان مبدأ و مقصد

3-مراعات نگارش دستوری زبان مقصد    

    4 - مراعات امانت وپرهیز از هرگونه دخل وتصرف

5-استفاده از لغت نامه مناسب وپرهیزازاعتماد برحافظه    

6-استفاده از واژگان مأنوس در ترجمه

   

اسمهای مشترک درفارسی وعربی :

   

زبان عربی علاوه برخط ونگارش ارتباط بسیار نزدیکی با فارسی دارد از این

رو بسیار اتفاق می افتد که واژگان فارسی وعربی با یک لفظ نوشته می شوند

اما این بدان معنا نیست که هر دو واژه ازنظر معنایی مشابه یکدیگر باشند. در

چنین حالتی مترجم باید نهایت دقت خود را مبذول دارد تا در انتقال معنا دچار

مشکل نشود.به عنوان مثال کلمات

«مخابرات،زبون،حوصله،صورت،میمون،رسوم، مجتمع، ملت، برق و...»در

عربی وفارسی دارای معنایی متفاوتی می باشند.

 

زمانها :

1- ماضی ساده یا مطلق :الف: مثبت: فعل ماضی ساده در زبان عربی

مانند :ذَهَبَ(رفت) ،کَتَبَ (نوشت)

ب) منفی : ما + فعل ماضی/ لم +فعل مضارع (کاربرد بیشتری دارد)مانند:ما

ذهب علیٌ/لم یذهب علیٌ (علی نرفت)

2-ماضی نقلی :الف) مثبت: قد+فعل ماضی ، /قلّما/طالما/کَثُرَما+فعل ماضی.

قد ذهبَ ( رفته است ) قلّما دخلَ فی الغَپبوبةِ (کمتر بیهوش بوده است) کَثُرما

عُدتُ إلی نفسی (فراوان به خودم آمده ام)

ب)منفی: ماضی منفی +بَعدُ/ لماّ+فعل مضارع/ لم +فعل مضارع +بَعدُ

قد ذهبَ.(رفته است) ما ذَهبَ بعدُ /لّما یذهَبْ/لم یذهَبْ بعدُ ( هنوز نرفته است)

3-ماضی استمراری : الف مثبت: کان + فعل مضارع / عاد + فعل مضارع /

کان + اسم و خبرش که اسم فاعل باشد. مانند: کان یذهبُ/ عاد یذهبُ /کان ذاهباً ( می رفت )

ب) منفی: کان منفی + فعل مضارع / کان + فعل مضارع منفی / کان منفی + ا

سم و خبرش که اسم فاعل باشد. مانند: ما کانَ یذهبُ/ کانَ لا یذهبُ /ما کان

ذاهباً ( نمی رفت )

4-ماضی بعید : الف مثبت: کان [+ قد] + فعل ماضی مانند: کنتُ قد ذهبتُ

( رفته بودم)

ب) منفی : کان منفی + فعل ماضی / کان + فعل ماضی منفی. لم یکن ذهبَ /

کان لم یذهبْ (نرفته بود)

5-ماضی التزامی : الف مثبت: یکون +قد + فعل ماضى مانند : ربّما یکون قد

ذهبَ ( شاید رفته باشد)

ب) منفى) لا یکون + قد + فعل ماضى مانند: لیته لا یکون قد ذهبَ ( اى کاش

نرفته باشد)

6-مضارع اخباری : الف مثبت: 1- فعل مضارع عربى بدون ادوات ناصبه یا

جازمه 2- استفاده از اسم فاعل به عنوان خبر در جمله اسمیه. مانند: یذهب

علیٌ / علی ذاهبٌ ( على مى رود )

ب) منفى) لا / ما / لیس + فعل مضارع.مانند: لا یذهبُ علیٌ / ما یذهب علیٌ /

لیس علیٌ یذهبُ.(علی نمی رود)

7- مضارع التزامی: ربّما + فعل مضارع / لیتَ + اسم + فعل مضاع/ادوات

ناصبه (أن/کی/لکی/حتّی) + فعل مضارع/ ادات جازمه به جز لم و لمّا + فعل

مضارع: مانند: ربّما یذهبُ (شاید برود)لیته یذهبُ(ای کاش برود)أن یذهبَ(که برود)

8-مستقبل (خواهد + فعل ): الف مثبت: س / سوف + فعل مضارع مانند:

سأذهبُ / سوف أذهبُ(خواهم رفت)

ب) منفی: لن + فعل مضارع . مانند : لن یذهبَ علیٌ إلی بیتِ صدیقه( علی

هرگز به خانه دوستش نخواهد رفت)

برخی از اسلوبهای کاربردی :

   

1-   به محض اینکه ... (هنوز نه ... که ...)

الف ) ماضی :

1): لم یکد ( ما کاد )+ فعل مضارع+ ... + حتى / إذ + فعل ماضى

2): ما + إنْ + فعل ماضى + ...+ حتى / إذ + فعل ماضى

3): فعل ماضى منفى ( ما + فعل ماضى / لم + فعل مضارع ) + ... + حتى /

إذ + فعل ماضى

لم أکدْ أدخلُ الصفَ حتّى (إذ) رأیتُ الأستاذَ هناک / ما إنْ دخلتُ الصفَ حتّى

(إذ) رأیتُ الأستاذَ هناک / لم أدخل الصفَ حتّى (إذ) رأیتُ الأستاذَ هناک ( به

محض اینکه وارد کلاس شدم استاد را آنجا دیدم / هنوز وارد کلاس نشده بودم

که استاد را آنجا دیدم )

ب) مضارع و آینده :

1) لا یکاد + فعل مضارع + ... + حتی + فعل مضارع

2) لا یوشک + فعل مضارع + ...+ حتى + فعل مضارع

مانند : لا یکاد علی یذهب إلى ذلک المکان حتى یشاهد صدیقه هناک ./ لا یوشک

علی یذهب إلى ذلک المکان حتى یشاهد صدیقه هناک .( به محض اینکه على به

آن مکان برود دوستش را در آنجا خواهد دید .)

2 - دیگر نه ...

الف : عاد منفی ( ما عاد / لم یَعُد) + اسم و خبرش( اسم یا فعل)

ب): عاد + اسم آن + فعل منفى

ج: أصبح منفی ( ما أصبح / لم یُصبِح ) + اسم و خبرش( اسم یا فعل)

د: أصبح + اسم آن + فعل منفى

لم یعُد الشعرُ وسیلةً للتکسّب ( شعر دیگر وسیله ای برای کسب درآمد نبود) لم

تُصبحْ هناک دولة رومانیة تُسَیْطر على الشرق کما کانت الحال من قبلُ (دیگر

حکومتی رومانی مانند گذشته بر شرق تسلط نداشت)

3 - نزدیک بود که ...

کاد + اسم و خبر آن ( فعل مضارع )

برای اینکه عبارت بر گذشته دلالت کند از کاد( ماضی) و برای اینکه بر

مضارع دلالت کند از یکاد (مضارع) استفاده می کنیم. مانند: ﴿کادَ یزیغُ قلوبُ

فریقٍ مِنهُم ﴾(توبه/17) (نزدیک بود که دلهاى گروهی از آنها بلغزد) ﴿تکادُ

السَّمواتُ یَتفَطَّرن منه﴾(مریم/ 90 )(نزدیک است که آسمان از این گفته زشت

از هم فرو ریزد)

4 - گاهی ...

الف: قد + فعل مضارع مانند : قد یخرج هذا الموظَّف من الکلیة فی ساعات

الدَّوام ( گاهی این کارمند در ساعات کاری از دانشکده خارج می شود)

ب: استفاده از قیدهای من حینٍ إلی حین / أحیاناً / فی بعض الأحیان / بعض

الأوقات و... مانند: علیٌ یذهبُ إلی الحدیقة العامة من حینٍ إلی حین ( علی

گاهی به پارک می رود )

5 - تقریباً نه ...

الف : زمان مضارع : لا یکاد + اسم آن + فعل مضارع

لا یکاد علیٌ یذهبُ إلی تلک المنطقة ( على تقریباً به آن منطقه نمى رود)

ب: زمان ماضى : لم یکد + اسم آن + فعل مضارع

لم یکد ذلک الرجل یعلم شیئاً عن هذا الموضوع ( آن مرد تقریباً چیزى از این

موضوع نمى دانست)

6 - دیرى نپائید که ...(فوراً)

ما لبثَ ( لم یلبثْ) + أنْ + فعل ماضى

لم یلبث أن شنّ جیش العدو هجوماً شرساً (دیرى نپائید که(فوراً) ارتش دشمن

دست به حمله ی وحشیانه ای زد)

7-ترکیب هاى وصفى اضافى :

در زبان فارسی گاهی مضاف علاوه بر مضاف الیه (متمّم) دارای صفت نیز

می باشد که این صفت میان مضاف و مضاف الیه قرار می گیرد0اما در زبان

عربی هیچ چیز بین مضاف و مضاف الیه فاصله نمی اندازد. مانند : گُلِ زیبایِ

علی در زبان فارسی که در عربی به صورتِ « گُلِ علیْ زیبا »( وردةُ علیٍ

الجمیلةُ ) بیان می شود.

 

برسي تحليلي أيات (6-7) سوره الحاقه از نظر قواعد وبلاغت

 

بِسمِ اللهِ الرحمنِ الرحيمِ

«  و أمّا عادٌ فاُهلكوا بريحٍ صَرصَرٍ عاتيةٍ * سخَّرَها عليهم سبعَ ليالٍ و ثمانيةَ أيّامٍ حُسوماً  فتري القومَ فيها صَرعَي كأنَّهم أعجازُ نَخلٍ خاوية»           آيات 6-7 سوره  الحاقة

 * در آيات فوق واقعه عذاب قوم عاد را توسط بادي  سرد و ويرانگر بيان مينمايد كه ترجمه اين دو آيه چنين مي شود: «  و اما قوم عاد بواسطه بادي بسيار سرد و تند و طغيان گر هلاك شدند، بادي كه خداوند آنرا به مدت هفت شب و هشت روز  بصورت متوالي و پي در پي بر آنها مسخر نمود و تو پس از پايان اين مدت قوم عاد را مي ديدي كه مانند تنه هاي پوسيده  و توخالي درخت خرما سرنگون شده اند» 

************

************

* كلمات:

صرصر= باد سرد و تند و پر صدا                     عاتية:   بسيار قوي                           حسوم=  متوالي ، دوباره داغ نهادن، از ريشه بركندن                       

اعجاز( عجز)= تنه( كُنده)                        خاوية: پوسيده                              صرعي= سرنگون شده

**********

***********

* اعراب:

اما= ادات تفصيل و شرط             عاد= مبتدا                                    ف: حرف ربط و جزا

اهلكوا= فعل مجهول و نائب فاعل و مرجع ضمير  كلمه عاد مي باشد         بريح= جار و مجرور و متعلق ان اهلكوا

صرصر ، عاتية = نعت متوالي براي ريح               سخّر= فعل و فاعل آن الله به قرينه معنوي محذوف است و جلمه نعت سوم براي ريح

ها= مفعول به                      سبع= مفعول فيه          ليال= مضاف اليه 

ثمانية = معطوف و ايام مضاف اليه                     

حسوما= 1- نعت براي سبع     2. حال براي ضمير ها ( به قرينه اينكه حسوم جمع حاسم است)

3- مفعول مطلق براي فعل محذوف حسم حسوما      4- مفعول له

ف=عاطفه         تري فعل و فاعل انت مستتر وجوبا      القوم = مفعول به       فيها = جار و مجرور

صرعي= حال  براي القوم               كانهم =  حرف مشبهه و اسم آن      اعجاز= خبر كان         نخل= مضاف اليه      خاويه= نعت براي نخل          و جمله كانهم = حال دوم براي القوم 

**********

***********

* بلاغت:

1- كانهم اعجاز نخل خاويه= تشبيه مفرد به مفرد، حسي به حسي، مجمل و مرسل

ادات = كان                   مشبه= هم             مشبه به= نخل         وجه شبه= هيات منتزع از وقوع عذاب برمردم و وضعيت كنده پوسيده درخت

2- حسوما= مجاز مرسل علاقته آليه 

بررسي أيه (1-2) سوره بقره

آیه ی ۲

سوره مبارکه بقره

بسم الله الرحمن الرحیم

« ذلک الکتاب لا ریب فیه هدیْ للمتقین »

***

ترجمه:« این کتابی است که هیچ شکی در آن وجود ندارد و مایه هدایت پرهیزکاران و با تقوایان است»

** نکته: تفاوتهایی که احیانا در ترجمه این آیه مشاهده می شود تفاوتی مبنایی نمی بلکه بدلیل اختلاف در  ترکیب بندی جملات و کلمات این آیه می باشد( به عنوان مثال در صورتی که کتاب را خبر فرض کنیم باید  گفت این همان کتاب است که ..... و در صورتی که جمله لاریب ... را خبر فرض کنیم باید گفت: این  همان کتاب است و شکی در ان نیست.... )

ترجمه صرفی  و لفظ به لفظ:

ذلک= اسم اشاره به معنای آن ( در این آیه این اسم بصورت اشاره نزدیک بکار می رود به دلیل اینکه مخاطب  با حقیقی روبرو است که در مقابل اوست و بکار بردن لفظ ذلک دلالت برعظمت گوینده و شی مورد اشاره دارد.) و یا دلالت بر حضور شی در ذهن دارد( تفسیر مجمع البیان)

الکتاب= ال برای تفخیم کتاب و الکتاب به معنای شی کتابت شده  و مفهوم اصلی آن همان قرآن کریم است.

لا = هیچ .......... وجود ندارد و از حروف نفی جنس می باشد که تمامی اجناس را نفی می نماید ( مثلا اگر بگوییم لا رجل فی البیت = هیچ مردی وچود ندارد) در صورتی که اگر این لا نافیه باشد ممکن است دلالت بر دو یا بیش از دو نفر مرد بکند) مراجعه کنید بحث صرف و نحو مبحث اعراب

ریب= شک و شبهه

فیه = جار و مجرور متعلق به محذوف (کلمه موجود)

هدی= اسم مقصور و دارای اعراب تقدیری است و به معنای هدایت کردن و مصدر است

للمتقین = جار و مجرور و متعلق است به مصدر هدی .....

اشکال چهار گانه اعراب:

ذلک	خبر برای (الم) مجمع البیان	مبتدا و مرفوع	مبتدا و مرفوع	مبتدا و مرفوع
الکتاب	عطف بیان  ذلک	بدل از ذلک	خبر اول ذلک	صفت ذلک
جمله لا ریب فیه	خبر دوم ذلک	خبر دوم ذلک	حال برای الکتاب	خبر دوم ذلک
ریب	اسم لا و مبنی برفتح	**	**	**
فیه	جار ومجرور
هدی	خبر سوم	خبر سوم	خبر دوم	حال  معنی ذلک(مجمع)
للمتقین	جار ومجرور	صفت هدی	**	**

 دقیق ترین اعراب

مبتدا + عطف بیان + حال + خبر  = ذلک + الکتاب + لاریب فیه + هدی للمتقین

بلاغت= تعریف کتاب به جهت تعظیم و تفخیم ( علم معانی)

          کاربرد مصدر به جای اسم فاعل ( مجاز -  علاقه اسنادی -  علم بیان)

تعریف مسند الیه با اسم اشاره

        

الأمثال الفارسية و ما يعادلها في العربية

آب از آسياب بيفتد
الميّه رجعت لمجاريها
آب از دستش نمچکد
لا يمر الماء من يديه (من شدة بخله) .
آب زير کاه بودن
ميّة من تحت تبن
آب که از گذشت ، چه يک وجب چه صد وجب
ضربوا الأعور علی عينه، قال خربانه خربانه.
چاه کن همیشه در جاه می افتد
من حفر حفرة لأخيه وقع فيها

آدم نباید پایش را از گلیم خود درازتر کند
علی قد لحافك مد رجليك
از خرس مویی غنیمت است
اللي يجي منه أحسن منه .
از کیسه خلیفه میبخشد
بيبقشش من جيب غيره.
 آمدم ثواب کنم کباب کنم .
أردت ان أفعل ثواب فصرت شواء.
کار امروز به فردا مینداز.
لا تؤجل عمل اليوم إلی الغد.
چراغ دروغ بی فروغ است.
مصباح الکذب لا ضياء له.
 آب دریا از دهان سگ نجس نمی شود .
لن يتلوث ماء البحر بفم کلب .
 آب رفته به جوی آمد
الفرج بعد الشدة .
آبروی کسی را بردن.
أذهَبَ ماء وجهه خجلاً .
زن بلاست ، اما الهی هیچ خانه ای بی بلا نباشد
المرأه بلاء, يا إلهی ليس هناك بيت يخلو من البلاء.
آب که آمد تیمم باطل است.
إذا حضر الماء بَطُل التيمم.
ميگم نره ميگن بدوش
نقول طور يقولوا احلبوه.
آب را گل آلود می کند که ماهی بگیرد .
يصطاد فی الميّه العكره.
آش نخورده دهان سوخته
کلنا ايه وشربنا عليه.
دیوار موش دارد , موش هم گوش دارد
الحيطان ليها ودان.

بخشش از بزرگتر است و گناه از کوچکتر است.
العفو من شيم الرجال
به خون کسی تشنه بودن
التعطش لدم الآخرين (يشرب من دمه)
پا در کفش کسی شدن.
بيحط مناخيره فی کل حاجة
پا در يک کفش کردن.
راسه وألف جزمة
پدر کسی را در آوردن.
طلع عين ابوه
تفاوت از زمين تا آسمان.
الفرق بين السما والارض
زبان چرپ ونرم داشتن
ده عليه لسان زی العسل(لسانه بينقط سکر)
عروس نمی تواند برقصد می گفت اتاق کج است.
اللی متعرفش ترقص بتقول الأرض عوجة.
عيسى به دين خود موسی به دين خود
عيسی نبی وموسی نبی وکل من له نبی يصلی عليه.